فریتس هابر؛ دانشمندی میان نجات زندگی و صنعتی‌کردن مرگ

بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  مقدمه تاریخ علم، تاریخ پیشرفت‌های بزرگ انسانی است؛ اما در…

که سیاست نه کوئ، سیاست به درباندې کېږي!

نور محمد غفوري یادونه: دا مقاله د لومړي ځل لپاره د…

 تونل‌های زیرزمینی، دکترین دفاعی یا گسترش زیرساخت‌های پنهان؟

 نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و گسترش شبکه‌های زیرزمینی؛ پیامدهای منطقه‌ای و…

پوهاند محمد بشیر دودیال

د نړېوال او پښتو داستاني ادبیاتو په تړاو له پوهاند…

      اسرار هوش طبیعی یا خالق طبیعت

نوشته : کریم پوپل مورخ ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ مقالهٔ علمی ـ فلسفی…

۵. د سیاسي سیستم د غبرګون او اصلاح بهیر

نور محمد غفوری  (د لومړي څپرکي، سیاسي سیستم- شپږمه برخه) سیاسي سیستم…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (4)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...عشق و نفرت گاهی به…

د سیاسي سیستم د فعالیت څرنګوالی

نور محمد غفوری (پنځمه برخه) ۴.  د سیاسي سیستم (د سیاسي نظام)…

جهان در آستانهٔ سرنوشت ساز ترین و بی ثباتی بزرگ

 نویسنده: مهرالدین مشید  آیندهٔ انسان در گرو رقابت قدرت‌ها و بحران…

پَسیخانیان؛صدای «اصالت انسان»

علی میرفطروس اَسْتَعِنْ بِنَفْسِكَ الَّذِي لَا إِلٰه إِلَّا هُوَ از خویشتن یاری…

د سیاسي سیستم سرچينې او اداري وړتیا

نور محمد غفوری (د سیاسي سیستم په تیر پسې- څلورمه برخه) ۳.۴.…

!  (   K   ) چگونگی اتخاذ سیاست جنایی…

چکیده : استفاده از مواد مخدر تحت نام تابلیت (k )…

محمد اقبال محمدی

استاد "محمد اقبال محمدی" شاعر، ترانه‌سرا، هایکویست، دبیر بازنشسته و…

افغانستان؛ چهارراه قدرت و معادلات پنهان منطقه‌ای

از جغرافیای راهبردی تا کنترل حرکت، کریدورها و شبکه‌های نفوذ Wahidullah…

افغانستان؛ سرزمین فرصت‌ های ازدست‌ رفته و توطئه‌های پی‌درپی

 نویسنده: مهرالدین مشید از کودتای داوود تا بازگشت طالبان؛ افغانستان در…

سیاسي سیستم– سیاسي فعالان او ډلې

نور محمد غفوری (دریمه برخه) ۳.۳ . سیاسي فعالان او ډلې سیاسي فعالان…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری د لومړي څپرکی: سیاسي سیستم(دوهمه برخه) ۳.  د سیاسي…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (3)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...انسان تنها موجودی نیست که…

هرات؛ جغرافیایی که تاریخ را به راهبرد پیوند می‌دهد

وحیدالله نورزی بنیان‌گذار NIDA | افسر ارشد سابق ANP/ANCOP | استراتژیست…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری ځانګړتیاوې، داخلي جوړښت او د فعالیت څرنګوالی سریزه انسانان په…

«
»

د برښنا ښکرور پوروړي؛ پور ترې څنګه اخيستلی شو؟

په داسې حال کې چې له يوې خوا د برښنا پر نا مسولو وسله والو جهاد پيل کړی او څو څو ځلي يې په بېلابېلو ولايتونو کې د برښنا پايې په نړولو سره جنت ته د تلو خوبونه ليدلي او له دې لارې باج اخلي؛ له بلې خوا ځينې ښکرور دولتي او نادولتي چارواکي هم شته چې نومونه يې په ټرکونو کې نه ځايېږي اما د برښنا بيل پرې کولو ته يې ملاګانې ماتې دي.

تېره ورځ د برښنا شرکت د یو خبري کنفرانس له لارې رسنيو ته وويل چې غواړي د برښنا د پوروړو نومونه افشا کړي خو په وينا يې چې د اجرايه رياست په غوښتنه يې دغه ليست له افشا کولو ساتلی دی. د برښنا شرکت مسولين وايې د پوروړو ليست برابر دی خو اجرايه رياست ترې غوښتې چې لومړی بايد دغه ليست له دوی (له حکومت) سره شریک او بيا له رسنيو سره شريک شي.

دا چې اجرايه رياست ولې د برښنا د پوروړو د ليست د نشر مخنيوی کوي؛ ممکن د دې په خاطر وي چې د پوروړو په منځ کې په خپله د اجرايه رياست نوم، يا يې د مرستيالانو نومونه او يا هم د نورو حکومتي چارواکو نومونه موجود نه وي او که نشر شي نو سياسي موقف ته به يې ضربه ورسيږي. ځکه څه موده وړاندې چې د برښنا شرکت د خپلو پوروړو نومونه د رسنيو له لارې افشار کړي و په هغه کې د يو شمېر دولتي چارواکو او وزارتونو نومونه او حتی د ځینو وژل شو چارواکو د مړو قبرونه هم موجود و چې په لکونو افغانۍ قرضدار دي.

څنګه له ښکرورو پورونه اخيستل کيدای شي؟

که څه د برښنا له پوروړو څخه د پور اخيستلو لپاره د برښنا شرکت بېلابېلې لارې په کار واچولې خو بريالي نه شول چې ترې پورونه واخلي. ان تر دې چې د روان ميلادي کال د فبروري په مياشت کې د ولسمشر اشرف غني په حکم د برښنا له مقروضينو څخه د قرض اخيستلو کمېټه هم جوړه شوه چې په کې د لویې څارنوالۍ، حج او اوقاف وزارت، مالیې وزارت، کورنیو چارو وزارت، د ملي امنیت د لوی ریاست، د سیمه ییزو اورګانونو د خپلواکې ادارې او له اداري فساد سره د مبارزې د ادارې استازي شامل و او مشري یې د افغانستان برښنا شرکت په غاړه وه خو بيا هم بريالي نه شول چې له پوروړو خپل پورونه ترلاسه کړي.

ځينې لارې چارې شته چې که افغان حکومت يې په جدیت په نظر کې ونيسي نو په وسيله يې له ښکرورو پوروړو هم پورونه اخيستل کيدلی شي.

  1. لومړی خو بايد د برښنا مقروضينو ته د اخطار او وروستي فرصت په توګه وخت ورکړل شي چې د يوې مياشتې په جریان کې خپل پورونه پرې کړي او که يې پرې نه کړل نو سمدستې دې پرې د برښنا مزې پرې شي.
  2. کچيري يې پورونه پرې نه کړل نو ممنوع الخروج دې اعلان شي.
  3. هغه پوروړي چې اوس هم په دولتي څوکيو ناست دي او د حکومت معاش اخلي نو پور دې ورته له معاش څخه وګرځول شي.
  4. هغه پوروړي چې يا په خپله د پارلمان او ولايتي شورا غړي دي او يا يې د کورنۍ غړي وکيلان دي نو د پور د نه پرې کولو په جرم دې ترې د پارلمان او ولايتي شورا عضویت واخيستل شي او په راتلونکې کې دې هم ورته د نوماندۍ حق نه ورکول کيږي.
  5. د پوروړو شتمۍ دې کنګل او ملکيت دې ورته ليلام شي او د برښنا پور دې پرې ادا کړل شي.
  6. که بيا هم پوروړي د پور پرې کولو ته نه حاضريږي نو بايد د زندان تورو تمبو شاته واچول شي او د کورنۍ له غړو او وارثانو دې ورته د برښنا پور واخيستل شي.

که دغه پورته سپارښتنې د ملي يووالي حکومت چارواکي په جديت او قاطعيت سره په نظر کې ونيسي او عملي کړي نو باوري یو چې اتيا سلنه پوروړي به خپل پورونه د يوې مياشتې په دننه موده کې خپل پورونه پرې کړي.

لیکنه : خوشحال آصفي