افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

خاطرات امین الله مفکر

خاطرات اینجانت امین الله مفکر امینی شاعر و نویسنده درچـــاربــــــخش مختصرا…

افغانستان در دوراهی تاریخ؛ تداوم بحران یا گذار به حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان امروز در نقطه‌ای حساس از تاریخ معاصر…

بی تفاوتی جهان در برابر تروریزم جهادی در افغانستان!

القاعده و طالبان دو رویی یک سکه اند! جهان در برابر…

اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

نیهلیسم؛ محصول شکست سیاسی یا فردی؟

Nihilism. آرام بختیاری نیهلیسم یعنی پوچی، انفعال، زوال، بطالت، و فاقد هدف.  نیهلیسم…

گزیده‌ی اشعار شرمین ولی

اشعار کتاب اندوه ارغوانی یک سیب گزیده‌ی اشعار شرمین ولی مترجم: زانا کوردستانی (۱) پاییز…

«
»

د اوښکو باران

کوچنی ورور مې د سلگیو په باران کې په منډو منډو له بهره کورته راننوت!

مورجانې مې په خورا خواخوږي او مینې خوا ته راوړندې کړ، ویې ویل: ځویه (زویه) ولې ژاړې؟
چا در سره جنګ کړی؟

چا وهلی یې؟ 

ولې زړګیه!

داسې په چغو چغو ژاړې؟ موردې له تا کُربان شي.

ورورکي مې ښه زړه تش کړ، او بیا یې وویل چې: هغه د ګاوڼډي ځوئ سره مې د چرګ ورون ولید او تری ومې غوښت؛ هغه د یوې ډیرې مهربانې کورنۍ نه و؛ سمه درنه څپیړه یې راکړه، سر مې تاو شو او په سترګو مې توره شپه شوه، نور یې د کور په لور منډه کړه.

د مور په سترګو کې می اوښکو لارې جوړې کړې او له ننګه یې وویل؛: خیر دی؛ ځویه ماما ته به دې ووایم چې راتلونکې ورځ درته پوره چرګ راوړي. ورور مې ددې خبرې په اورید څه دمه شو.
مورکۍ  په خندا شوه او هغه یې خوا ته نژدي کړ؛ وویې ویل:

ائ ځوی جانه!

 نن به درته هګۍ پخې کړم او بیا بله ورځ به درته چرګ پوخ کړم.

زمونږ په کور کې فقط دوه هګۍ وي. ورور مې اوس هګۍ غوښتې. هغه ولاړه او پنځوس روپۍ چې پرون باباجان ورکړې وې له همیانۍ را واخیستې او را یې کړي؛ چې یو کیلو غوړي راوړه او هټیوال ته ووایه چې مونږ دلته نږدې د هټۍ تر څنګ اوسو، انشالله باقې روپۍ به بیا درکړو.

له کوره راووتم او د هټۍ په لوري روان شوم، سخت مایوسیت او خواشینۍ په مخه کړی وم؛ چې زه او ورور مې ولې داسې د یتیمۍ ظالمې څپړې په خورا کچه عمر کې وهلي یو. حال دا چې زه خو لږ پوهیدم؛ خو هغه کوچنی عبدالله بیا په هیڅ هم نه و خبر، صرف خوړل، څښل او ساعتری یي زده و او بس.

دهمدې فکرونو او ننګونو د څپو په ملتیا هټۍ ته ورسیدم او له هټیوال مې د غوړو پاکټ را واخیست او پنځوس افغانۍ مې ورکړې او ورته مې وویل چې مونږ ستا ترچم پراته یو باقې پیسې به بیا درکړم. هټیوال وپوښتل چې پلار دې څه نومیږی او څه دنده لري؟ که تا پیسې رانکړې نو بیا به دې له پلاره څخه وغواړم. نور نو د مایوسۍ او بې وسۍ وريځې ځما د مخ پر مځکې داسې مظلومانه باران پیل کړ، چې اوښکې مې بې اختیاره بهیدلې. 

هټیوال هک پک شو او یې ویل: چې ما خو تا ته داسې څه ندي ویلي چې ګواکې ستاسو احساسات مې پارولي وي، ما وویل چی نه کاکا تاسو په حق یاست، تاسو باید دا پوښته کړې وای او ما د دې پوښتنې انتظار درلود؛ خو له بده مرغه ځما پلار نشته!

هغه د ګلیو په باران او په خورا مظلومتیا شهید شو دی. هټیوال چې په زړه نازک او نرم بریښیده، د لوړې عاطفې او ستر انساني احساس درلودنکی شخصیت وه سخت یې وژړل او ځما په سر یې د شفقت او ترحم لاس کش کړ او وې ویل: چې خیر دی بچیه!

دا غوړي همداسي یوسه او کله ناکله چې پیسې درسره نه وې راځه سودا وړه؛ څه وخت دې چې پیسې پیدا کولې نو راوړې. له دوکانه راسره راووت په سر یې راته لاس راکش کړ او رخصت یې کړم خو ما لا څو ګامه نه وه اخیستي چې چيغي مې ترغوږو شوې چې مخ مې ورواړه هغه  د شفقت او د مهربانۍ دنګه ونه چې تر اوسه یې هغه د مینې ډک الفاظ او منوره څیره زما په ذهن کې څرخیدله د نامردو او مزدورو لخوا په بیرحمۍ سره شهید شو. په خپلو ګنهګارو سترګو مې د هغه ښکلی بشره ولیده چې همالته په خپلو وینه کې پروت و تا به ویل چې د وینو په حمام کې ارام ویده دی. دیخوا مې دوکان ته سترګې خښی کړي هغوي له دوکان څخه پیسې واخستي؛ په چټکي سره له دوکان څخه ووتل او موټر سیکل یې په مخامخ کوڅه بوت.  


لیکوال: پوهیالی خلیل الله توحیدیار صافی