سیستم څه ته وایي؟

نور محمد غفوری سریزه سیستم (System) د انسان د ژوند، طبیعت، ټولنې،…

آیا زمان همگرایی نیروهای سیاسی افغانستان فرا نرسیده است؟

 نویسنده: مهرالدین مشید از راست و چپ تا طالبان؛ ضرورت توافق…

آته ایسم؛ ضرورت انقلاب و روشنگری است؟

Atheism: خدا ناوری  آرام بختیاری 2600 سال بحث و جدل خونین؛ آته…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواریهای عصر ساسانی

(بخش۳)،علی میرفطروس -«من فرزندِ جامم؛ از آن شیر می‌نوشم  و تا روز رستاخیز،…

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

زورا سورونبایوا  شاعر، نویسنده و نمایشنامه‌نویس قرقیزی شوروی

برگردان. رحیم کاکایی زورا سورونبایوا  نخستین نویسنده زن در قیرقیزستان شوروی،…

افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

خاطرات امین الله مفکر

خاطرات اینجانت امین الله مفکر امینی شاعر و نویسنده درچـــاربــــــخش مختصرا…

افغانستان در دوراهی تاریخ؛ تداوم بحران یا گذار به حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان امروز در نقطه‌ای حساس از تاریخ معاصر…

بی تفاوتی جهان در برابر تروریزم جهادی در افغانستان!

القاعده و طالبان دو رویی یک سکه اند! جهان در برابر…

اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

«
»

    دپاک تکبیر (الله اکبر) ترږغ لاند ی دتنظیمی جهادیانو غلا وی اووژنی

  انجنیرسیدعبدالقادر                                                ۱۷ـ۴ـ۲۰۱۵

                                                                                                                                   لومړی برخه    : په اسلام کی جهاد څه ته وایی اودافغانی جهاد هدف څه وو  :                                                                                                                                                                                          ددوهمه برخه  : په اسلام کی دتکبیر (الله اکبر) لومړی لوړ ږغ څه وخت  وو:                                                                                                                                                لومړی برخه :   داسلام دظهورپه وخت کی جها دپه اصطلاح کی د هغه مقدس جهد ، اوکوښښ څخه عبا رت وو، چه دیوه مقدس هدف له پاره اصحا بو دنبی علیه سلام ترقیادت لاندی مخ ته بیوی ۰دا هدف  داسلام مقدس دین ته وسعت ورکول ، دتعرض اوظلم په وړاندی تبلیغ ، مقا ومت دمظلو مانو او غریبو سره کومک  کول وه  ۰دجهاد دعربی کلمی لغوی معنا د توپک  اوتوری داخیستلوپه معنا نه ده ، بلکه دجهد اوکوښښ په معنا ده ،داچه داجهد یو انسان  پر کومه یعنی (ښه یا بده ) لاره کی کوی دا دهغه کار  دی ۰ الله پاک (ج) هرانسان ازادپیدا کړی اوحق لری چه دژوند په مختلیفو برخو کی دخپل ځان اوکورنۍ د ژوند دسمون په نیت اوځینی بیا دخپل ولس دښه ژوند دراوستلودپاره کوښښ یعنی جهد اوجها د کوی ،چه فاعلین ددی ټولو کړونو  بیا د مجا هید ینوپه نامه یا دیږی ۰ کیدلای سی چه دا کړنی ښی  دولس په ګټه اویا بدی دولس په تاوان وی، یا یوازی دیوه شخص او یا یوه ګروپ  په ګټه وی ۰دبیلګی په توګه ،زموږ په افغا نی ټو لنه کی یوشخص یا  اجتماعی  ، سیا سی جوړښت کوښښ کوی چه  وخپلومخو ته درسیدو دپاره دولس په ګټه یا تاوان بعضی کړنی  په مساالمت  آمیزه  یا قهرآمیزه توګه  ترسره کړی،کولایسوچه دافاعلین(فعل کونکی ،شخص یاډله) دجهاد دلغوی معنا درویه د مجاهد او مجا هید ینوپه نامه یادکړو ۰اوس نو که یوشخص ، تنظیم یا سیاسی ګوندادعا وکړی چه موږجهاد کړی دی مجاهد ین یو ،باید پوښتنه ځنی وسی ،چه څه موکړی دی ،که یی ښه کار ونه تر سره  کړی وه ،نو دپاک (مجا هد،مجاهد ینو) په نامه اوکه یی بد دولس په تاوان کړنی تر سره کړی وی ،نوبیا دیوه جنایت  کار(مجاهد،مجاهد ینو) په نامه یادیدلایسی ۰او په دی حا لت کی  دوی  باید دخپلو ناروا کړونو له کبله  محکمی ته معرفی اوحساب ورسره وسی ۰ دافغان تنظیمی ګرپونو مشران  جهد یعنی جهاد معنا اوپه هغه کی بیا په جهادکی دقهرمانی تعبیر دکرزی دمعاون خلیلی دڅرګندونو په هغه برخه کی ښه معلومیړی، کوم چه دعبدالحق جهادی قو مندان دوژنی د(۲۰۰۱) کال  دلومړی تلین په جلسه کی کړی وې ،دخبرو په یوه برخه کی داسی وویل : دکابل پر ښاردراکټونو اورول ،دکا بل ولایت دمکتبونو سوځول اودکا بل پرښا ریانو باندی دماهی پر دبرق قطع کول دادقومندان عبدالحق  دجهاد دقهرمانۍ څخه بلل کیړی ۰(دادبی  بی سی په ارشیف کی شاید اوس هم شتون ولری ) ۰ دخوښی ځای دی چه په اوس مهال ټول افغان ولس په دې باندی پوهیږی، چه دی  تنظیمونوداجهاد د سی آی ای ،عربی وهابیا نو،ایران اوآی اس آی ترمستقیمی لارښوونی  او دهغوی دنامشروع مخو یعنی د (دافغان ولس یرغمولو،وژلو ،ملی شتمنیوچورولو دوطن ویرانولو )ته درسیدو دپاره کړیوو،ځکه نوډیرو ناپاکو اوغلو ودې ناپاکی پروسی ته ځانونه ور وا چاول ،اوترڅنګ یی دبهرنیو استخبا راتو دډا لرو ،تبلیغا تو اوتوپک  په زور یو شمیر بیسواده اوپاک افغانان یی هم کور دننه اودمهاجرت دخیمو څخه بیا دسوخت دموادو وپه توګه  ودی ناروا اوافغان ملی ګټوضد پروسی ته ور داخل کړل ۰،چه ډیریی په شهادت ورسیدل،وڅنګ ته یی داستخبا راتوپوری اړوند رهبران او قومندانان بیا ژوندی پاته سول                                                                                               ۰د جهاد دلغت دمعنا او تعریف له رویه ویلایسوچه  ،ددې چور اوچپاول دپروسی  ټوله فاعلین یعنی تنظیمی غړی هم دمجاهید ینو په نامه یادیدلایسی ، دبله طرفه چون ددوی کړنی داسلام اوافغان ملی ګټو سره په تقابل یعنی ضدیت کی قرار درلو دی اوپه لکونوپا ک انسا نان یی د استخبا راتو په قو مانده په شهادت رسولی اودوطن لویه برخه یی په کنډواله تبد یل کړی ،اوځا نونه په غیری مشروع توګه دسل ها وومیلیونونوډالرو خاوندان کړیدی،ځګه نوولس دوی دغلواوجنایت کارومجاهد ینو په نامه یادوی۰او دافغان ولس په منځ کی اورو چه پر جهادی رهبرانو اولویو جنګ سالرانو یی د فرعونانو نومونه هم ایښی دی ،داځکه چه ددوی کړنی یی دفرعون سره یوشی بللی دی۰دافغا نستان په تاریخ دا لومړی ځل دی چه پر ځینو واکمنانو باندی دفرعونانو نومونه ایښول کیږ ی ۰ ددې تنظیمونو ،امر یکا ، پاکستان،ایران   اوعربی وهابیا نو په هکله دشهید ډاکتر نجیب الله ټوله وړاند وینی او خبرو دحقیقت  بڼه  خپله  کړل ،افسوس دا چه زموږ ولس ډ یر ناوخته پوه سو  ۰لازمه ده چه ووایو ،افغان ولس هغه وخت ددی جهادی غلوڅخه ځان ژر ازاده ولایسی ،چه سیاسی ملی ګوندونه دملی ګټو په رڼا کی دتفاهم دلاری خپل ځان يو موټی اودولس غوښتنی په یوه ږغ تر ملګو ملتونو او اشغال ګروترغوږو پوری ورسوی ،اودې پاکی ولسی مخی تررسیدو پوری  خپل کوښښ اوجهد  ته ادامه ورکړی۰باید ووایو چه داسلام دظهور څخه  څولسیزی په ځانګړی توګه  دخلفای راشدینو ترخلافتونو پو ری پاکی دی جهادی لړۍ په پوره امانت داری اوصداقت ادا مه وموند له ۰ دې راشدینو خپل ځا نونه دملت دشتمنیودسا تلو اصلی مسئولین بلل ۰دلته  به دملت سره دهغوی درښتینی وعدو او عملی کړونوڅو بیلګی رانقل کړو،اوبیا به وګورو چه د پردو په لاس جوړسوو تنظیمونو رهبرانو اوقومندا نانودجهاد دشروع  په ځانګړی توګه دحاکمیت دنیولو څخه بیا تر نن ورځی  پوری  په  څو نه پراخه اندازه بشری اواقتصا دی جنایتونه ترسره کړی ،اوهیڅ یو یی محکمه سوی هم نه دی ، داځکه چه کرزی هم نه یوازی  ددی ضد اسلامی جهاد دعضویت افتخار لری بلکه په (۲۰۰۱) کی ټوله یوځا ی دسی آی ای  په کښتی کی  دهغوی تر امنیت لاندی دافغا نستا ن داشغال  دپا ره  په داسی حال کی راغلل،چه کرزی دسی آی ای دغړی  (شپایدر)او د شمالی تلوالی غله بیا دسی آی ای دغړی (ګری شرون )ترمشری لاندی خپلی توطیی  یی  مخ ته بیولی (چه په ۲۰۰۱ کال کی دد ی تنظیمونو دوطن پلورنی پروسه دګری شرون په کتاب ،«ماموریت سقوط » کی هر څه په ګوته سوی دی )  ۰ داتنطیمونو دحا کمیت دنیولوسره سم یی لمړی یی بیت المال لویه برخه چورکړل ،چه دالړۍ  تراوسه پوری هم ادامه لری۰  دخلفا یی راشدینو په وخت کی دملت اوبیت المال سره  داسی چلند کیدی :  د محمد ( ص ) دوهم يار عمر بن خطاب ( رض ) په يوه  خطبه کي وخپلو خلګو ته  داسي و ويل :    زه ستاسو دمال ( بيت المال ) داسي ساتونکي يم لکه يوڅوک چی ديوه یتيم ساتونکي وي   ( زنده ګي اجتماعي اقتصادي عمر بن خطاب  رض  صفحه ۳۱۶ ) ۰داڅر ګندونی تا سوتنظیمی جهادیانواوګوډاګی کرزی دپا ره دشرم اوخجالت ځای دی،ځکه هرعمل مو داسلام اوافغانیت ضد ترسره کړی دی۰    تاسو جها دی ټیکه دا را نو دحا کمیت  په لومړی ورځ د بیت المال په چورولو شروع وکړل۰ تاسو په خپل حاکمیت کی داسلام کوم رکن  پر ځاي کړي دي ؟  کرزي هم  د خپل حاکمیت په کلونو کی دخپل صلاحيت څخه ليري دملت دشتمنيوډیره برخه   دخپلی کورنۍ  ، جهادی غلو او دغرب څخه  راغلی  يو شمیر تکنو کراتانو تر منځ   داسی تقسیم کړ له، چه هغو ته یی دنوروغلاوو زمینه هم مسا عده کړله۰ دولس په منځ کی ددوی دغلاوودډیری رسوایی وروسته کرزی دپاک خدای( ج ) اوولس څخه دبیری اوشرم پرته دری کاله مخ کی په یوه غونډه کی داسی وویل :زه خبر یم چه یوشمیر کسانو اختلاس اودمځکو غصب کړی دی ،زه درته وایم چه دا پیسی په وطن کی مصرف کړی ،نوروملکونو ته یی مه وړی ۰کرزی چه بله هیڅ ګناه ونه لری په دغو څرکندونو  باندی  باید محکمه ځکه سی چه دبیت المال  غله یی نورو غلاوو ته هم تشویق کړل  ۰

کرزي اونوی ولس مشرته :  یوه ورځ عمر ( رض ) دمصر او شمالي افريقا جمهوررئيس ( عمر و بن عاص )  ته وليکل : چی ماته خبر رارسيدلي دي چی ته دډير ثروت خاوند سوي يي ،   په ټول مصر او شمالی افريقا کي دا خبرهم  خپور سوي دي ۰ او پر دې ماموريت تر انتخاب دمخه دداسي لوي ثروت خاوند نه وي  ، ماته توضيح راکړه  ، چی دا دي له کومه کړي دي  هغه دده دليک په ځواب کي د خپل ثروت په هکله ډير دليلونه ورته وليکل ،  مګرد  عمر (رض ) دقبول وړ ونه ګرځيدل ۰  او ورته يي وي ليکل چی ۰۰۰ محمد بن مسلمه مي  درواستاوه او وظيفه مي ورکړي ده ، چی ټول مال دي مصادره او دخلګو تر منځ تقسيم کړي  ( صفحه ۳۴۴  ) ۰ کرزي صاحب تاسو بيا بشري او اقتصادي جنايتکاران تر خپلي ږيري لاندي  د محکمي څخه ليري و ساتل اودهغو څخه دی نورهم وحشی لیوان جوړکړل۰ عمر خطاب(رض) دخلافت په دريمه ورځ خپل ولس ته د اوږدي خطبي په يوه برخه کي داسي وويل : څوک چی پر بل چاه باندي ظلم وکړي او يا دبل چا ه پر حق باندي تيري وکړي ، ني پريږدم تر څو دمخ يو اړخ يي پرمځکه کښي نږدم اودمخ پر بل اړخ يي خپله پښه کښي نږدم تر څو وحق ته نه وي تسليم سوي ۰ زما دتند طبيعت سره بيا هم خپل سر دسالم او پرهیزګار انسان په وړاندي کښته کوم ۰ او تاسي پرما باندي حق او حقوق لري ، هغه بايد زما څخه وغواړي ( صفحه ۳۶ ــ ۳۷ ) ۰تمت با الخیر

نوربیا