از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

دستاوردهای خلاق چخوف، نویسنده برجسته رئالیست روسی 

برگردان. رحیم کاکایی پیشگفتار مترجم : رئالیسم بی‌رحمانه‌ی یک راوی غمگین  نویسنده ای…

لحاف مهربان کودکی

ساجده میلاد من به گذشته می اندیشم  من شب ها  در آغوش سبز…

نقش زنان مسلمان در جامعه اسلامی !

مقدمه . بی گمان یکی از مهم ترین مباحث در تبیین…

بدخشان؛ گره کور و پاشنه آشیل حاکمیت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید بدخشان؛ جرقه های بحران و احتمال خیزش تازه…

شیرۀ جان

رسول پویان شیرۀ جان ازدو چشم خون چکانم می چکد لـؤلــؤی لالا…

            و حدت خواهی 

در عاشقی ،  عشق   نمایی   نمیکنم گنج  ی  محبتیم…

«
»

دلسوزي

نویسنده : دکتور طاوس وردک پنجم جون ۲۰۱۴  لندن

دلسوز هم به معنی این است که یګان کسې تکلیف دلسوزی برای شان پیدا می شود و دلسوز ګفته می شود  یعنی که چیز سرخ کرده یا سوخته را بخورد ودلسوز می شود ، اما درین مضمون دلسوز به ان کسې اطلاق می شود که بالای فقرا – بیکار ها – مریض ها – زخمی ها – اواره ها – بینوایان – بی خانمان – دلسوزی داشته باشند یعنی رحم نمایند و به غم شان برسند و مشکلات شان را حل نمایند ، رهبران دولتی حکومت افغانستان باید دلسوز باشند ودلسوزی را در عمل نشان بدهند ، بطور مثال در کابل در مناطق بلاک های قرغه ویا در برکی پروان اواره ها یا محاجرین ولایات مختلف از چندین سال به این طرف زندګی می نمایند ولی تا امروز که ۱۳ سال حکومت کرزی می ګذرد یک خانواده را در مکروریان اپارتمان نه داد ، ببینید روسها در زمان ببرک کارمل مکروریانها را تا میدان هوایی رساند و فامیلی های افسران را برای منسوبین قووای مسلح در هر جای ساخت  وبه اقساط ۴۰ ساله و به قیمت ۴۰۰۰۰ دالر به بیع بیقت که ۱۰٪ انرا تحویل می کرد به هر کسې به فروش مې رساند اما در زمان غول سرمایه غرب در راس ان امریکا یک بلاک به اقساط ۴۰ ساله به هیچ کسی داده نه شد بلکه اپارتمانهای ما را مجاهدین به زرو غصب کردند ، و امید وارم اشرف غنی ریس جمهور شود و پس فرمان را صادر نمایند که خانه ها و اپارتمانهای که دولت های قبلی ذریعه سند ملکیت به افسران و مردم توزیع نموده بود ومدت ۸-۱۰ سال در ان سپری نموده بود که به اساس فتوای علمای افغانستان بیع قطعی شمرده شده وهیچ کسی حق مستردی ان را نه داشتند ، دوباره به مستحقین اولی شان که سند ملکیت در دست دارند مسترد ګردد ، این را می ګویند دلسوزی ویا زمان که در یای امو همه ساله خاک افغانستان را به بستر دریا علاوه می نمایند و ذخایر نفت مارا نیز در بستر دریا بردند ولی در مدت ۲۱ سال مجاهدین اندکترین توجه به ان نه کرد از اشرف غنی احمد زی خواهشمندم که در قدم اول به تحکیم سواحل دریای امو توجه جدی خویش را مبذول نمایند ، و یا این که اب های در یای کنر و هلمند ویا امو بیدون استفاد به کشور های بیګانه جاری است باید بالای این در یا ها توسط کمپنی های بزرګ ( روسها – انګلیسها – جرمنی – چین وهندوستان کمپنی های بزرګ افغانی مانند ، بنایی – وادی هلمند – دستګاه ساختمانی افغاني وغیره  ) بندهای برق بالای در یای ( کوکچه – دریای پنجشیر در پنجشیر – ۱۸ نهر مزار شریف – عقب کوه پغمان – بند کمال خان ) بند های بزرګ برق را احداث نموده تا از یکطرف مردم در همه نقاط کشور صاحب برق شده وبرق متباقی را بالای کشورهای که ضرورت دارد به فروش برسانند ، این را می ګویند دلسوزی – از طرف دیګر دولت برای محاجرین که در قید کشور های پاکستان وایران اسیر ماندند باید در هر ولایت به اندازه محاجرین که مربوط ولایات می شوند باید برای والی ها بودجه تادیه نمایند تا در زمان کم در هر ولایت اقلا ۱۰۰۰۰ خانه دو اطاقه و سه اطاقه به شکل اپارتمان دو منزله مثل که در لندن مروج است ساخته و همه ساله تعداد خانواده ها را به کشور عزیز مان برګردانند ، که این دلسوزی اصلی نامیده می شوند ، در پهلوی این باید وزارت زراعت در ظرف ۵ سال حکومت داری دکتور صاحب اشرف غنی باید برنج مورد ضرورت مردم افغانستان را در ولایات ( کندوز – بغلان – لغمان – هرات ) تولید نمایند از طرف دیګر در ظرف سه سال باید ترکاری – میوه جات – ګوشت مرغ – لبنیات – ګوشت ګاو وګوسفند در داخل کشور تولد و یک کیلو از خارج وارد نه شود ، این است دلسوزی هم چنان در هر ولایت باید شفاخانه های بزرګ که فعلا موجود است به ماشین الات مورد نیاز و مدرن تجهیز ګردد ومن بعد یک نفر غرض تداوی به پاکستان و هندوستان نه رود ، هم چنان تخنیکم های مجهز با ماشین الات متنوع در هر ولایت ساخته شود و انجینران در رشته های مختلف در ان تربیه وبرای ساختن مواد مختلف و تولیدات مهم در عرصه های مایکرو الترو تخنیک – تخنیک – ذوب فلزات – کمیا – فیزیک – بیولوژي – و ساختن الکترو تخنیک والکترو میخانیک تربیه شوند که در ظرف ۵ سال در افغانستان برای تولید سلاح ومهمات و راکت ها وطیارت هلیکوپتر و جت انجینران خود ما اماده خدمت باشند ودر هر محل برای شان محلات مسکونی اعمار ګردد این است دلسوزی مهم ، اما دلسوزی این نیست که اقای محققکه بالای سر مردم میخ کوبید و عقده دل خودرا شکستاند به شمول اقای سیاف این هردو حزب پشتونها وهزاره ها را بې ستر ساختند و فعلا جاغوری را ولایت مي سازد –در حال که بدخشان – هلمند و پکتیکا باید هر کدام به دو ولایت ارتقا داده شود ، عبدالله عبدالله مجاهدین را از پیاده دفتر شروع تا مارشال در حکومت خویش جای بدهند وباز همین چور ورشوت وفساد اداری ادامه پیدا کند این را می ګویند دل شویی و روده کلان کردن .