نورستان؛ از خاطره یک جنگ تا آغاز یک دوره تاریخ

 نویسنده: مهرالدین مشید آغاز دوباره درگیری‌ها در منطقه کامدیش نورستان، خاطره…

افغانستان میان مهندسی قدرت و بازی امنیتی طالبان و پاکستان

 نویسنده: مهرالدین مشید درگیری طالبان  با مردم؛ فرار از حل بحران…

اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا

طرح دوسیه ۹۷ ملیونی اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا شامل…

ابو نواس اهوازی؛ نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی

(بخش 1)، علی میرفطروس ۳۱٫ شهریور ۲۵۸۵ شاهنشاهی هم باده، گوارا وُ هم…

نگاهی هنری و زیبایی‌شناختی

به آثار آیبک (موسی تاش‌محمدوف)  نویسنده بزرگ ازبکستان دوران شوروی برگردان. رحیم…

افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد؛…

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

دیوانگان نفت و ثروت

رسول پویان از خواب بخیز که دشمنان بیدار اند غافل منشین که…

میان مبارزه طبقاتی- و هنر عشق ورزیدن

Erich Fromm (1900- 1980 ). آرام بختیاری اریش فروم؛ التقاط مکاتب جهت…

  تاریخ در آینهٔ نویسنده؛ از حقیقتِ روایت تا روایتِ حقیقت

 نویسنده: مهرالدین مشید باور بر این بوده است که نویسندگان داستان‌ها…

وقتی بحران دیگر در مرز متوقف نمی‌ماند

Wahidullah Noorzai | NIDA Former Senior ANCOP/ANP Officer | Field-Based Strategic…

از فارسی‌ستیزی استعمار بریتانوی در هند تا دگرگونی نام‌های فارسی…

سلیمان کبیر نوری دوست ای ویدیویی برایم فرستاد که از جهات…

                       کام بلا 

جهان در معرض نابودی و کام  بلا  تاکی همیشه مردمان در…

میان چشمه‌های شعر

مجموعه اشعاری از روناک آلتون برگردان به فارسی:زانا کوردستانی بانو "روناک توفیق…

افغانستان؛ میدان رقابت قدرت‌ها پس از خروج آمریکا

 نویسنده: مهرالدین مشید جایگاه مردم افغانستان در میدان رقابت های کشور…

عربستان در افغانستان چه می‌خواهد؟

Wahidullah Noorzai — Former Senior Military Officer, Field Strategist &…

انسان و نیروهای سازندهٔ تمدن( بخش دوم)

«انسان معمار روشنایی در دل تاریکیِ جهان» تهیه و تدوین :…

تجربه میدان در غرب افغانستان — از ادرسکن تا شیندند

Wahidullah Noorzai | Former Senior ANCOP/ANP Officer, Military & Security…

روایت اسدالله کشتمند از جنگ افغانستان؛ مجاهدین، شوروی و قدرت‌های…

https://www.youtube.com/watch?v=DGsTJnpdYQk مروز، ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶، بار دیگر در خدمت رفیق عزیزم،…

غنچه‌های پژمرده

گزیده‌ی اشعار اسعد لُرزاده برگردان به فارسی: زانا کوردستانی شاعر و نویسنده‌ی کُرد…

شعرهایی از روناک آلتون

بانو "روناک توفیق محمد"  (به کُردی: ڕووناک تۆفیق محمد)، متخلص به…

«
»

خواخوږي که دوه رنګي؛ ايران يواځې په ځانګړې ډلې بريدونه غندي

د يادو ټولو بريدونو مسوليت ترهګرو پر خپله غاړه اخيستی، دا حملات په کورنۍ او نړيواله کچه وغندل شول. پاکستان، ترکيه، سعودي او اروپايې ټولنه هغه مراجع دي چې په دغو بريدونو کې ځان له افغانانو سره په غم کې شريک بللی، خو ايران بيا پرته له دې چې د ګردېز، غزني او کندهار تروریستي حملو ته اشاره وکړي د کابل د جمعې د ورځې حمله په کلکه غندلې ده. د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویندوی د کابل د دشت برچې له حملې لږ وروسته وویل چې هیواد یې د افغانستان له خلکو او حکومت سره خواخوږي څرګندوي او زياته يې کړه چې «تکفيري» تروریستانو، چې له دین او مذهب سره ارتباط نه لري، یو ځل بیا بېګناه افغانان ووژل. ایران د داعش تروریستي او سختدریځې ډلې ته تکفیري وايي. دا هیواد په خپلو رسنیو کې د طالبانو بریدونه تروریستي نه بولي.

پوښتنه دا ده چې افغانان خو ټول د يو هيواد اوسيدونکي دي او ټول يو رنګ وينه لري، خو ايران ولې د کندهار، پکتيا او غزني خونړي بريدونه پريږدي او د کابل دشت برچي امام زمان مسجد بريد او د غور په دولینه ولسوالۍ کې پر مسجد بريدونه غندي او له خلکو سره خواخوږي کوي؟

دوه دليلونه لري:

۱ــ لومړی دليل يې دا دی چې د پکتيا، کندهار ، فراه، ميدان وردګ او غزني خونړيو بريدونو او امام زمان او غور دولينه ولسوالۍ بريدونو ترسره کوونکي توپير لري. د پکتيا، کندهار ، فراه، ميدان وردګ او غزني بريدونو مسولیت طالب ترهګرو په غاړه اخيستی او د کابل او غور بريدونو څخه داسې ښکاري چې ممکن داعش ډلې ترسره کړي وي. داعش تر ډيره شيعه افغانان په نښه کوي او په مسجدونو کې بريدونه کوي خو طالب بيا ټول افغانان له تېغه تيروي. دا چې ایران له طالبانو سره موافقې ته رسېدلی چې په افغانستان کې به د دغه هیواد پر پلوي ډلو بریدونه نه کوي، او په مقابل کې به یې طالبانو ته وسلې او پیسې ورکوي؛ نو ځکه يې د طالب لخوا ترسره شوي بريدونه هير کړي او يواځې هغه بريدونه يې غندلي چې د ايران په باور ممکن داعش ترسره کړي وي.

ځکه پر ايران د امريکا له بنديزونو وروسته ايران ويلي چې د امريکا په پوځي اډو به بريدونه وکړي. د ايران له دې ګواښ وروسته باور دا دی چې ايران د طالبانو پراخ ملاتړ شروع کړی او د خپلو موخو لپاره ترې ګټه پورته کوي. پر ايران له وړاندې داسې تورونه شته چې د وسله والو طالبانو مالي او پوځي ملاتړ کوي او آن دغې ډلې ته يې په ايران کې کورنه ورکړي دي. داسې هم ويل کيږي چې په ايران کې د وسله والو طالبانو دفترونه شتون لري او مستقيما له هماغه ځايه د افغانستان جګړه رهبري کوي.

۲ــ دويم دليل يې دا دی چې ايران دلته له وړاندې فرهنګي او مذهبي يرغل کړی دی او اوس هم دې لړۍ ته دوام ورکوي. ايران دلته له يوې ځانګړې ډلې ملاتړ کوي او د يو ځانګړي مذهب په پراخولو پيسې لګوي. دلته يواې د يو چا درد احساسولی شي او يواځې د يوې خاصې کړۍ په تړاو غبرګون ښيې. ايران د همدغو ډلې پر مټ په هيواد کې د ميشو مذهبونو تر منځ نفاق ته لمن وهي. دا چې ايران شيعه مذهبه هيواد دی نو ډيره هڅه يې دا ده چې په خپلو ګاونډيو هيوادونو لکه افغانستان کې هم د همدې ډلې غږ پورته کړي.

له دې ورهاخوا ايران دلته په افغانستان کې د مدنې فعال، سياسي شنونکي، دپوهنتون استاد، د ګوند رهبر، ديني عالم او په بېلابېلو نومونو خپل ځري ګمارلي دي چې هر يو د ايران ګټې پالي. که په رسينو د شنونکي په نوم څه وايې، که په ښارونو کې د مدني فعال په نوم لاريون کوي او که په ممبر د ديني عالم په توګه وعظ کوي؛ يوازې دايران ګټې پالي او يواځې دايران په ګټه او د حکومت او ملي ګټو پر ضد تبليغ کوي. همداراز ايران دلته داسې ډلې روزلي دي چې آن د ايراني مشرانو د زوکړې او د ځينو د مرګ ورځې دلته په کابل کې لمانځي او ځانګړي مراسم ورته نيسي.

لیکنه : خوشحال آصفي