سکوت پشتون‌ها در برابر طالبان؛ آتشی زیر خاکستر

 نویسنده: مهرالدین مشید تحلیلی دربارهٔ سکوت سیاسی، نارضایتی اجتماعی و امکان…

کابل چه زمانی می‌تواند ۹۹ درصد آب مورد نیاز خود…

نوشته : کریم پوپل مورخ ۲عقرب ۲۰۲۶ ** پیشنهاد کریم پوپل به…

ژورنالیست یا میکروفونِ خاموش؟

ژورنالیست واقعی نه سخنگوی قدرت، بلکه صدای مردم است؛ کسی…

فوتوریسم ادبی؛ میان توفان انقلاب و هورای فاشیسم

Futurism.   آرام بختیاری فوتوریسم؛ جنبشی ادبی هنری، آینده گرا اعتراضی، و شورشی…

انسان؛ در جست ‌وجوی خویشتن (1)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی پیشگفتار : انسان از نخستین…

انوره دو بالزاک

هغه د (۱۹)مې پېړۍ د فرانسوي ادبیاتو د مخکښانو په…

سیستم څنګه کار کوي؟

نور محمد غفوری د سیستم د فعالیت څرنګوالی - دوهمه برخه سریزه په…

طالبان، تی‌تی‌پی و چرخش به سوی هند؛ رمز یک رقابت…

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از پرسش‌های مهم و پیچیده در تحولات…

میدان، فشار و خطای پیروزی: چه زمانی هزینه به قدرت…

Wahidullah Noorzai | Noorzai International Doctrine Academy (NIDA) تز مقاله در منازعات…

سیستم څه ته وایي؟

نور محمد غفوری سریزه سیستم (System) د انسان د ژوند، طبیعت، ټولنې،…

آیا زمان همگرایی نیروهای سیاسی افغانستان فرا نرسیده است؟

 نویسنده: مهرالدین مشید از راست و چپ تا طالبان؛ ضرورت توافق…

آته ایسم؛ ضرورت انقلاب و روشنگری است؟

Atheism: خدا ناوری  آرام بختیاری 2600 سال بحث و جدل خونین؛ آته…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواریهای عصر ساسانی

(بخش۳)،علی میرفطروس -«من فرزندِ جامم؛ از آن شیر می‌نوشم  و تا روز رستاخیز،…

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

زورا سورونبایوا  شاعر، نویسنده و نمایشنامه‌نویس قرقیزی شوروی

برگردان. رحیم کاکایی زورا سورونبایوا  نخستین نویسنده زن در قیرقیزستان شوروی،…

افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

خاطرات امین الله مفکر

خاطرات اینجانت امین الله مفکر امینی شاعر و نویسنده درچـــاربــــــخش مختصرا…

افغانستان در دوراهی تاریخ؛ تداوم بحران یا گذار به حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان امروز در نقطه‌ای حساس از تاریخ معاصر…

بی تفاوتی جهان در برابر تروریزم جهادی در افغانستان!

القاعده و طالبان دو رویی یک سکه اند! جهان در برابر…

اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

«
»

خدايي که امتيازي جهاد؛ دوی پر چا احسان کوي؟

د سلواغې ۲۶ مه له افغانستانه د شوروي سور لښکر د وتلو ورځ ده. له ننه پوره ۲۸ کاله وړاندې د پخواني شوروي اتحاد ځواكونو، چې د ۱۳۵۸ كال د مرغومې په شپږمه پر افغانستان يرغل وكړ بالاخره د ۱۳۶۷ كال د سلواغې په ۲۶ نېټې يې خپله ماته ومنله او له افغانستان څخه ووتل. دا ورځ په افغانستان کې کال په کال د ملي ورځې په نوم لمانځل کيږي. دا هغه ورځ ده چې په کې د سور لښکر امپراطوري ړنګه شوه. دا ورځ پر باطل د حق د بري ورځ ده. خو په دغې ورځ که له يوې خوا تاريخي وياړ عزت ترلاسه کړ؛ اما ډير څه مو له لاسه هم ورکړل. دا ورځ د افغانستان له بربادۍ څخه د خلاصون او د پرمختګ په نوم نشو يادولی.

ځکه جهاد اصلاً د حق يوه سپیڅلې کلمه ده چې د الله جل جلاله د رضا په خاطر ، د هغه د دین د دفاع لپاره ؛ له کفري دښمن څخه د خپل هیواد او ولس د ساتنې په خاطر جنګيدلو او په هر ډول شرایطو کې د حق وینا کولو ته ويل کيږي. په دې معنا چې جهاد د هر شخصي، ګوندي، سمتي او قومي امتیاز لپاره جنګيدلو ته نه ويل کيږی. که یو څوک د شخصي ګټو، خپل شهرت، سیاسي امتیاز، او یا بل کوم هدف لپاره جنګیږي ، د هغه جنک او هلو ځلو ته جهاد نشو ویلای، هغې ته يواځې يواځې امتيازي او د ځان غوښتنې هڅې ويل کيږي. متاسفانه دلته دجهاد ټيکه دارانو د ولس جهاد هير کړی او يواځې خپل ځانونه اصلي مجاهدین او د امتیاز څښتنان بولي. دوی د دغې سپيڅلې اسلامي وجيبې احسان پر ولس او حکومت اچوي او واک او اختیار د ځان خپل روا حق ګڼي.

له دغې ورځې وروسته ولس ته څه ورکړل شول؟

په دې هيڅوک سترګې نشي پټولی چې د ۱۳۶۷ کال د سلواغې په ۲۶ مه په په ډيرو سختو شرايطو کې ټول افغانان، پښتون ، تاجک، ازبک ، هزاره، ترکمن ، بلوچ، پشه یي ، نورستاني، ایماق، عرب، قرغیز، قزلباش، ګوجر ، براهوي او د دې هيواد د هر ځای او هر قوم اوسیدونکي، د خپلې خاورې او ناموس څخه د دفاع او خپلواکۍ لپاره له ټوپک او کوتک سره سنګر ته لاړل او د هیواد د ژغورلو لپاره یې یو بل ته لاسونه سره ورکړل. ولس په ګډه د خپلې خاورې او ناموس دفاع وکړه ، او په یوه خوله او يو موټي يې د خپلواکۍ بيرغ اوچت کړ.

خو له دغې سترې بريا او وياړ وروسته مو ولس ډير دروند قيمت پرې کړ، له دغې ورځې وروسته د افغانستان د بربادۍ يوه بله ډبره کيښودل شوه. له دغې نېټې وروسته ځينې د جهاد په نوم مست ښاغلي د ولس تر څنګ په خپلو منځونو کې د يو و بل په مريو وغوريدل. له دغې ورځې وروسته د مجاهدينو تر منځ خپلمنځي شخړې شروع شوې چې په نتيجه کې يې په ميلونو شهيدان مو ورکړل، په همدې اندازه ولس مو معلولان او يتيمان شول، په ميلونونو هيوادوال مو په پاکستان، ايران او نورو هيوادونو کې کډوال شول، هيواد مو کنډ و کپر شو، ملي شتمنۍ لوټ شوې، پوځي تجهيزات او تاريخي وياړونه مو پر پاکستان او ايران وپلورل شول. د افغانستان د پوځ الوتکې او ټانکونه د کباړ په شکل په پاکستان وپلورل شول.

خو پوهيږئ ثمره يې چا واخيستله؟

د دغې ورځې ثمره يواځې څو په واک مينو رهبرانو ترلاسه کړه چې له هماغه ورځې تر ننه يې د خپل جهاد احسان پر ولس کړی دی او له حکومته يې هم د جهاد او مقاومت په نوم امتياز ترلاسه کړی دی. د ولس له جهاده يواځې څو په ځان مينو رهبرانو ګټه ترلاسه کړه چې د هيواد په بيلابيلو ولايتونو کې يې جنتي ماڼۍ ځانونو ته جوړې کړې. اوس هم داسې جهادي رهبران شته چې په لسګونو جريبونو ځمکې يې غصب کړي دي، په سلګونو شخصي مليشې لري او د لسګونو مافيايې ډلو سره اړيکې لري. دا سمه ده چې جهاد مو وکړ او د خپل زور او مقاومت په پايله کې مو شوروي سور لښکر مات کړ، خو آيا دا جهاد يواځې رهبرانو کړی، آيا همدوی څو تنو په يواځې ځان د روس لښکر مات کړ، آيا په دغې سترې حماسې کې ولس برخه نه درلوده، په دغې حماسې کې مو ولس شهيدان ورنه کړل، ولس مو خپل د زړه ټوټې د لاسه ورنه کړې؟ البته چې جهاد ولس کړی او ستره قرباني هم ولس ورکړې ده. نو اوس د مهربانۍ له مخې جهادي رهبران خپل جهاد پر ولس نه خرڅوي او ولس دې نور په انحصار کې نه نيسي. پريږدئ چې ستاسې د جهاد بدله خدای درکړي نه دا ولس او حکومت.

لیکنه : خوشحال آصفي