افراطیت و تروریسم زنجیره ای از توطیه های بی پایان

نویسنده: مهرالدین مشید تهاجم شوروی به افغانستان و به صدا درآمدن…

عید غریبان

عید است رسم غصه ز دلها نچکاندیم درد و غم و…

محبت، شماره یکم، سال ۲۷م

شماره جدید محبت نشر شد. پیشکش تان باد!

روشنفکر از نظر رفقا و تعریف ما زحمتکشان سابق

Intellektualismus. آرام بختیاری روشنفکر،- یک روشنگر منتقد و عدالتخواه دمکرات مردمی آرامانگرا -…

پیام تبریکی  

بسم‌الله الرحمن الرحیم اجماع بزرگ ملی افغانستان به مناسبت حلول عید سعید…

عید خونین

رسول پویان جهان با نـقـشۀ اهـریمنی گـردیـده پـر دعوا چه داد و…

بازی های ژیوپولیتیکی یا دشنه های آخته بر گلوی مردم…

نویسنده: مهرالدین مشید بازی های سیاسی در جغرافیای افتاده زیر پاشنه…

ادریس علی

آقای "ادریس علی"، (به کُردی: ئیدریس عەلی) شاعر و نویسنده‌ی…

گزیده‌ای از مقالهٔ «هدف دوگانهٔ اکوسوسیالیسم دموکراتیک»

نویسنده: جیسون هی‎کل ــ با گذشت بیش از دو دهه از…

مثلث خبیثه ی استخباراتی ایکه افغانستان را به کام آتش…

نویسنده: مهرالدین مشید اقنوم سه گانه ی شرارت در نمادی از…

اعلام دشمنی با زنان؛ زیر پرسش بردن اسلام و یا…

نویسنده: مهرالدین مشید رهبر طالبان از غیبت تا حضور و اعلان…

ګوند، ائتلاف او خوځښت

نور محمد غفوری  په ټولنیزو فعالیتونو کې د ګډون وسیلې   د سیاسي…

از روزی می‌ترسم 

از روزی می‌ترسم  که سرم را بر روی سینه‌ات بگذارم و تپش…

چرا نجیب بارور را شماتت و تقبیح نماییم ؟

                 نوشته ی : اسماعیل فروغی           به…

کهن افسانه ها

رسول پویان برآمد آفـتاب از مشـرق دل در سحـرگاهان شب یلـدای تار…

مهدی صالح

آقای "مهدی صالح" با نام کامل "مهدی صالح مجید" (به…

جنگ های جدید و متغیر های تازه و استفادۀ ی…

نویسنده: مهرالدین مشید تعامل سیاسی با طالبان یا بازی با دم…

                    زبان دری یا فارسی ؟

میرعنایت الله سادات              …

همه چیز است خوانصاف نیست !!!

حقایق وواقعیت های مکتوم لب می کشاید  نصیراحمد«مومند» ۵/۴/۲۰۲۳م افغانها و افغانستان بازهم…

مبانی استقلال از حاکمیت ملی در جغرافیای تعیین شده حقوق…

سیر حاکمیت فردی یا منوکراسی تا به حاکمیت مردمی و…

«
»

بُخُل « بخیل و حسود » کیست!

برهان الدین « سعیدی »

بخيل گر بود زاهد بر و بحر                                                                                        بهشتي  نباشد  به حكم  خبر

  « ؟ »

بُخُل  به  صورتهای  گوناگونی «  بُخْل ،  بُخُل ،  بُخُول ،  بَخْل  و بَخَل »  قرائت شده ؛  و در اصطلاح عبارت از  « بخیل ، حسود و خسیس»  میباشد و همچنان «  تنگ چشمی ، تنگ نظری ، مال پرستی  خودخواهی و…»  را نیز میگویند که در مقابل « سخاوت ، سخی ، کریم  و بخشنده »  قرار دارد. 

منشأ  و ریشه رذایل ، حسادت است ؛ حسد از نظر معنوی نشانه  کمبود  شخصیت ، نادانی ،  جهل ، کوردلی  و نقص ایمان  میباشد، برعلاوه  اینکه نفس را در اختیار حیله و نیرنگ شیطان  قرار میدهد بلکه باعث میشود تا « سعادت و حسنات»  را  نابود کند. 

خصایل  و اسباب  بُخُل : « غیبتگر،  بد گو ، عیب جو،   منت گذار ،  سخن چین ،  متملّق ،  حریص، کینه توز، حقارت، انتقام جو، متکبر ، غضبناک ، خشمگین ، لَجوج  و ستیزه‌ جو» میباشد و از جانب هم  بنابر خباثت نفس  که دارد ،  توان  تحمل و دیدن «  صحت ،  خوشی ،  آرامی ،  ثروت،  علمیت،  سعادت و خوشبختی »  دیگران  را  نداشته و در صدد  ضرر و زیان  آنها بشکل مختلف میشود.  

بُخُل « بخیل » :  حاضر نیست‌  تا  از  نعمات مالی  و معنوی  که‌  رب العالمین   از فضل  خود  به  او عطا  كرده ؛  در جایی‌  که‌ « عقل‌  و شرع‌ »  لازم میداند ، انفاق‌  نماید   از جانب هم  او در مقابل  آن «  تنگ چشم ،  تنگ نظر و خسیس »  است ، و دیگران‌  را از اعانت و کمک  نیز مانع  میسازد و به این اساس آنچه  كه  به آن   بُخُل ورزيده‏  در  روز قيامت ، طوق  گردنش  مى ‏شود .    

بُخُل « خسیس »:  کسی  است که  کمترین  حظ  و لذت را  از نعمات زندگی  خود  میبرد و در مقابل  از موفقیت کامیابی ، خوشبختی  و سعادت دیگران  سخت غضبناک  و خشمگین  میشود  و توام  با  نفس شیطانی «  نفس اماره »  که  دارد ،  باعث «  نفا ق ،  تشدد  و خشونت »  در بین  دوستان ، خانه  و خانواده  و حتی  در اجتماع ، میگردد.

بُخُل  «  حسود »:  کسی  است  که نفس اماره  آن علاج  ناپذیر است ؛  حتی  بر فضل‌  و مرحمت الله سبحانه و تعالی  حسادت  میورزد  و در صورتیکه  ساحه  نفوذ آن  در اجتماع  توسعه‌  پيدا کند باعث میشود  تا  اعتقاد  ایمانی  در افراد  ضعیف  شده  و زمینه های «  فسق ،   فساد ،  رذالت ،  ناکسی ، فرومایگی  و پست  فطرتی »  را  مساعد  میسازد.

چنانچه  استاد امین الدین « سعید افغانی »  در تفسیر احمد ؛ پيرامون حسادت ، چنین نوشته است:

« حسادت،  مریضی مهلکی قلبی است که  از افراد  بد طینت و شرور ، ناشی  میشود ، همان کسانی که تاب  تحمل دیدن خیر و خوبی ، شادی و خوشخالی  را  برای اشخاص  دیگری  ندارند  و خیر  را برای صاحب آن  نمی خواهد ، و فقط  آن  را  برای خود  میخواهد . 

بنابر این چنین  کسانی  دیدن نعمت و خوبی  را برای دیگران  ندارند  و زمانیکه  دیگران شاد  باشد او ناراحت میگردد ، این  اشخاص از جمله اشخاص ، حسود هستند ؛ هر چند  که آرزوی زوال نعمت را نکرده  باشند .»

الهی ! 

از عرش عظیم  و با  مرحمت تو  استدعا  دارم  تا :

ــ  من  را  از صفات خبیثه و اخلاق رذیله بُخُل « بخیل ، حسود و خسیس » نجات ده .                    ــ  من را از شر هر حسود  که  حسد میورزد ؛  در حفظ  و امان  خود نگاه دار.                            ــ من را به نعمات خویش  که  شامل «  خیر ، سعادت و رستگاری »  است،  مستفید  بگردان.

امین یا رب العالمین

منابع و مآخذ:

۱ ــ  سوره ۳: آل عمران ، ایه مبارکه « ۱۸۰ ».

۲ ــ  سوره ۴: النساء ، ایه مبارکه « ۳۷ ».

۳ ــ  سوره ۳: آل عمران ، ایه مبارکه « ۱۲۰» .

۴ ــ  سوره ۲: البقرة ، ایه مبارکه « ۱۰۹ »

۵ ــ  سوره ۵: المائدة ، ایه مبارکه « ۳۰ ».

۶ ــ  سوره ۵: المائدة ، ایه مبارکه « ۲۷ ».

۷ ــ  سوره ۱۱۳: الفلق ، ایه مبارکه « ۵ » .

۸ ــ  تفسیر احمد: جزء سی ام ، سوره الفلق ، « علاج  مرض حسادت»  صفحه « ۸۱۶ » نوشته: استاد امین الدین « سعید افغانی »  چاپ دوم  سال « ۱۳۹۸ »  هجری شمسی.

۹ ــ   لسان العرب، « ج۱۱، ص۴۷»  در مورد صورتهای بُخُل، نوشته: ابن منظور، محمد بن مکرم . 

۱۰ــ  فرهنگ زبان فارسی : داکتر مهشید « مشیری» .