فریتس هابر؛ دانشمندی میان نجات زندگی و صنعتی‌کردن مرگ

بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  مقدمه تاریخ علم، تاریخ پیشرفت‌های بزرگ انسانی است؛ اما در…

که سیاست نه کوئ، سیاست به درباندې کېږي!

نور محمد غفوري یادونه: دا مقاله د لومړي ځل لپاره د…

 تونل‌های زیرزمینی، دکترین دفاعی یا گسترش زیرساخت‌های پنهان؟

 نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و گسترش شبکه‌های زیرزمینی؛ پیامدهای منطقه‌ای و…

پوهاند محمد بشیر دودیال

د نړېوال او پښتو داستاني ادبیاتو په تړاو له پوهاند…

      اسرار هوش طبیعی یا خالق طبیعت

نوشته : کریم پوپل مورخ ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ مقالهٔ علمی ـ فلسفی…

۵. د سیاسي سیستم د غبرګون او اصلاح بهیر

نور محمد غفوری  (د لومړي څپرکي، سیاسي سیستم- شپږمه برخه) سیاسي سیستم…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (4)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...عشق و نفرت گاهی به…

د سیاسي سیستم د فعالیت څرنګوالی

نور محمد غفوری (پنځمه برخه) ۴.  د سیاسي سیستم (د سیاسي نظام)…

جهان در آستانهٔ سرنوشت ساز ترین و بی ثباتی بزرگ

 نویسنده: مهرالدین مشید  آیندهٔ انسان در گرو رقابت قدرت‌ها و بحران…

پَسیخانیان؛صدای «اصالت انسان»

علی میرفطروس اَسْتَعِنْ بِنَفْسِكَ الَّذِي لَا إِلٰه إِلَّا هُوَ از خویشتن یاری…

د سیاسي سیستم سرچينې او اداري وړتیا

نور محمد غفوری (د سیاسي سیستم په تیر پسې- څلورمه برخه) ۳.۴.…

!  (   K   ) چگونگی اتخاذ سیاست جنایی…

چکیده : استفاده از مواد مخدر تحت نام تابلیت (k )…

محمد اقبال محمدی

استاد "محمد اقبال محمدی" شاعر، ترانه‌سرا، هایکویست، دبیر بازنشسته و…

افغانستان؛ چهارراه قدرت و معادلات پنهان منطقه‌ای

از جغرافیای راهبردی تا کنترل حرکت، کریدورها و شبکه‌های نفوذ Wahidullah…

افغانستان؛ سرزمین فرصت‌ های ازدست‌ رفته و توطئه‌های پی‌درپی

 نویسنده: مهرالدین مشید از کودتای داوود تا بازگشت طالبان؛ افغانستان در…

سیاسي سیستم– سیاسي فعالان او ډلې

نور محمد غفوری (دریمه برخه) ۳.۳ . سیاسي فعالان او ډلې سیاسي فعالان…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری د لومړي څپرکی: سیاسي سیستم(دوهمه برخه) ۳.  د سیاسي…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (3)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...انسان تنها موجودی نیست که…

هرات؛ جغرافیایی که تاریخ را به راهبرد پیوند می‌دهد

وحیدالله نورزی بنیان‌گذار NIDA | افسر ارشد سابق ANP/ANCOP | استراتژیست…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری ځانګړتیاوې، داخلي جوړښت او د فعالیت څرنګوالی سریزه انسانان په…

«
»

«بوریک» سوسیالیست، رئیس‌جمهور منتخب

نویسنده: آناتولی وربین مترجم: ک. رادین برگرفته از : ساویتسکایا راسیا، ۲۱ دسامبر ۲۰۲۱، شماره ۱۴۱ (۱۵۱۱۱)

دور دوم انتخابات ریاست‌جمهوری شیلی روز یکشنبه گذشته برگزار شد. بر‌اساس آن، شیلیایی‌ها انتخاب خود را بین برندگان دور اول تعیین کردند ــ «خوزه آنتونیو کاست»، نامزد جناح راست که ۲۸ (۲۹/۷٪ ـ مترجم ) درصد آرا را در دور اول کسب کرد، و «گابریل بوریک»، سیاستمدار ۳۵ ساله که با برنامه‌ای شبیه به سیاست‌های «سالوادور آلنده» سوسیالیست در اوایل دهه ۱۹۷۰ وارد عمل شد، ۲۵ (۲۵/۸٪ ـ مترجم) درصد از رأی‌دهندگان از او حمایت کردند. به‌هر‌حال یک ماهی که این دو دور را از هم جدا می‌کرد، بحث‌های سیاسی داغی در کشور درباره آینده سیاسی و اجتماعی آن درگرفت.

حدود یک سال پیش، مردم شیلی به اصلاح قانون اساسی کشور رأی دادند که سی سال پس از سرنگونی دیکتاتور دست‌نشانده آمریکا «پینوشه»، همچنان بسیاری از احکام و مقرراتی که توسط این دیکتاتور خونین بر مردم شیلی تحمیل شد، باقی مانده بود.

«پینوشه» در ۱۱ سپتامبر ۱۹۷۳ کودتای خونینی به‌راه انداخت و نزدیک به بیست سال این کشور کوچک را مرعوب کرد. هزاران شیلیایی بدون هیچ ردی ناپدید شدند، حدود یک میلیون نفر مجبور به ترک کشور شدند و برای تبلیغات غربی، همه چیز در شیلی خوب بود. و همه اینها به این دلیل است که این کودتای خونین توسط سیا به دستور رئیس‌جمهور وقت «نیکسون» سازماندهی شد و توسط ارتش شیلی تحت رهبری وزیر امور خارجه وقت «هنری کسینجر» که اکنون در آمریکا بسیار مورد احترام است، انجام شد. نه محکومیتی، نه اعتراضی و نه تحریمی ‌صورت گرفت.

سال گذشته پس از رأی‌گیری برای تغییر و اصلاح قانون اساسی، کشور از نظر سیاسی بین کسانی تقسیم شد که مدافع خط‌ مشی سیاسی اعمال شده  با بسیاری ویژگی‌های دوران رژیم لیبرال دست‌راستی پینوشه، که نابرابری‌های اقتصادی زیادی را در کشور حفظ می‌کند، جانبداری می‌کردند و کسانی که طرفدار اجرا و برقراری توزیع عادلانه‌تر محصول اقتصادی کشور بودند. در این برنامه اغلب مطالباتی برای تغییر سیاست مطرح می‌شوند که شبیه آنچه که «سالوادور آلنده» به‌عمل آورده بود، است.

«و. گ. بوریک» همان‌طور که می‌توان از سخنان وی قضاوت کرد از هواداران این دیدگاه است. حامی‌ جناح راست «خوزه آنتونیو کاست» مبارزه انتخاباتی خود را تنها برای جلوگیری از به قدرت رسیدن کمونیست‌ها هزینه کرده بود. به‌عبارت دیگر مبارزات انتخاباتی او متمرکز بود بر شعارهایی مشابه شعارهای پیش از سرنگونی «سالوادور آلنده».

این هم نتیجه دور دوم روز یکشنبه. «گ. بوریک» با فاصله زیادی پیروز و جوان‌ترین رئیس‌جمهور شیلی شد. [«گابریل بوریک» با ۵۵/۹٪ آرا بر «خوزه آنتونیو کاست» که ۴۴/۱٪ آرا را کسب کرده بود، پیروزشد ـ مترجم]. «گابریل بوریک» در نخستین سخنرانی‌هایش در برابر هواداران خود وعده  انجام اصلاحات اجتماعی و برابری اقتصادی را داد. اینکه این مسأله چگونه انجام خواهد شد را آینده نزدیک نشان خواهد داد. اگر واقعاً این کشور با «چرخش به چپ» روبرو است، آنگاه این بازتابی خواهد بود از گرایش به چپی که اکنون در سراسر آمریکای لاتین مشهود است. اما در این میان تبلیغات غربی به‌راستی با شور و اشتیاق از پیروزی این سیاست‌مدار جوان چپ در شیلی گزارش داد، گویی طرف مقابل او، این بلندگوی ضدِ کمونیستی که از پینوشه تمجید و همچنین از «س. آلنده» به اتهام تخریب  گویا اقتصاد شیلی به‌خاطر انجام اصلاحات طرفدار کمونیستی انتقاد می‌کرد، وجود نداشت.