چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

«
»

ازآلودگی رژیم سیاسی تا آلودگی هوا درکابل

نگارنده: زلمی رزمی
بی هیچ تردیدی درپهلوی آلودگی رژیم حاکم درکابل، آلودگی هوا نیزیکی ازمهمترین معضلات بیش ازپنح ملیون انسانی است که درین شهرزندگی میکنند و بحکم سکنی داشتن دراین فضای مسموم و یا رفت و آمد درآن، درمعرض انواع بیماریها و بیش ازهمه عوارض قلبی خطرناک قرار دارند.
روزی نیست که چندین نفردراثرمسمومیت هوا دچارسکته قلبی یا مغزی نشوند- میزان آلودگی شهرکابل بحدی بالا است که نفس کشیدن بدشواری صورت میگیرد.
باآنکه زنگ خطربارها توسط آگاهان و کارشناسان بصدا درآمده و هوشدارهای لازم بمسئولان داده شده ولی هنوزهیچگامی دراین راستا برداشته نشده واین خطرمرگزا روز بروز ابعاد تازه تر و گسترده تربخود میگیرد
براساس بررسی های موجود۸۰ فیصدآلودگی هوای کابل براثر گازهای مخرب، عبور و مرور بیش ازحد وسایط نقلیه و مخصوصا موترهای دیزلی و بنزین سوزاست و۲۰ فیصدمتباقی بعلت تراکم کثافات درهرگوشه و کنارشهر، دود نانوایی ها، داش ها، حمام ها و برخی واحدهای صنعتی است که عمدتا درهرگوشه و کنارشهرقراردارند
 واقعیت امر این است که مسئله آلودگی هوای کابل از شرح و بسط و ارائه آمار و ارقام گذشته و کمترکسی است که این پدیده دردناک را لمس نکرده و ازعوارض آن لطمه ای نخورده باشد
شهرداری کابل که جزشاندن چندتا نهال و چندطرح شعارگونه اصلا در راه رفع آلودگی هوا بفکرچاره جویی اساسی نبوده و نیست
ببینیم دکتران متخصص در زمینه عوارض خطرناک آلودگی هوا چه ابراز نظری دارتد:
  آلودگی هوا، چگونه بر بافت‌ها و سیستم‌های مختلف بدن تأثیر می‌گذارد؟
موادی که از طریق هوای آلوده وارد محیط می‌شوند و برای سلامت بدن به‌شدت مضر و زیان‌آورند دارای ترکیباتی هستند که باعث نابودی بافت‌های مختلف‌بدن می‌شوند. این رادیکال‌های‌آزاد، از طریق ریه، پوست، مخاط بدن، مثل مخاط چشم، گوش، بینی و دستگاه گوارش، وارد بدن می‌شوند و باعث تخریب تک‌تک سلول‌ها می‌شوند.
رادیکال‌های آزاد که در هوای آلوده وجود دارند، چگونه باعث نابودی بافت‌ها و سلول‌های بدن می‌شوند؟
هنگام آلوده بودن هوایی که انسان استنشاق می‌کند، روزانه مقادیر زیادی رادیکال آزاد، وارد بدن می‌شود، به عبارت دیگر، تجمع رادیکال‌های آزاد در بدن در هنگام آلوده بودن هوا، افزایش می‌یابد؛ چرا که رادیکال‌های آزاد، به‌دلیل آنکه اکسیژن‌های ناپایداری هستند، دنبال جا و مکانی می‌گردند که با یک سلول واکنش نشان دهند و آن را اکسید کنند، به تعبیر دیگر، رادیکال‌های آزاد، اکسیژن‌های آزادی هستند که به بافت‌ها و سلول‌های بدن می‌چسبند و باعث نابودی و تخریب آنها یا تغییر ماهیتشان می‌شوند؛
بنابراین، با تجمع رادیکال‌های آزاد دربدن به‌دلیل آلودگی هوا، یک پروسه تخریبی و التهابی اتفاق می‌افتد و به‌دنبال آن، انواع بیماری‌های مزمن از قبیل برونشیت، سرطان‌های خون و برخی دیگر از بیماری‌ها افزایش می‌یابد، بنابراین ذرات آلوده در هوا، از راه‌های مختلف وارد بدن می‌شود و پس از آن وارد سیستم گردش خون می‌شود و از آنجایی که خون همه بدن را سیراب می‌کند، این خون آلوده به سلول‌های بدن آسیب می‌رساند و باعث افزایش بیماری‌های مزمن می‌شود.
خون آلوده، باعث بروز چه بیماری‌هایی می‌شود؟
خون آلوده وقتی وارد سیستم مغز می‌شود باعث بروز سردرد، وقتی وارد سیستم اعصاب و روان می‌شود، باعث کاهش آستانه تحمل افراد و پرخاشگری می‌شود و علاوه براین، تیرگی، چروک پوست، ریزش مو، دل‌درد، نفخ و سایر بیماری‌های مزمن از دیگر علائم ناشی از آلودگی هواست.
 آیا در مواقعی که آلودگی هوا تشدید می‌شود، منابع غذایی و نوع تغذیه افراد، می‌تواند از اثرات مخرب آلودگی هوا بر بدن تا حدی جلوگیری کند؟
 برای جلوگیری از تأثیر مواد مضر به بدن، هر یک از اندام‌های بدن مکانیسم خاص خود را دارد. به عبارت دیگر، برای جلوگیری از تأثیر مواد مضر راه‌های دفعی وجود دارد، به‌عنوان نمونه، تعریق از راه پوست، سرفه از راه ریه، ادرار از راه کلیه و مدفوع از طریق روده‌ها، بنابراین در مورد نوع غذا در هنگام آلودگی هوا، بهترین توصیه افزایش مصرف مایعات مختلف در طول روز است.
آرزومندم مسئولان اموراین مسئله را کاملن جدی تلقی کنند  و فراموش نکنند که حیات ملیونها انسان ساکن در شهرکابل که گناه شان فقط همشری بودن است ، در دست آنهاست است و باید تا زمانی که بتوان آلودگی هوا را از بیخ و بن ریشه کن ساخت، برای به حداقل رساندن آن به چاره جویی های عاجل دست یازند.
باید ستاد مبارزه با آلودگی هوا تشکیل داد ومجموعه ای ازکارشناسان و متخصصان را به خدمت گرفت و آنانرا با اختیارات و بودجه و امکانات لازم مامور و مسئول ساخت تا در اسرع وقت به چاره جویی عملی بپردازند.