اتمر ودستاورد هایش در پروسه های صلح

مصطفی شیرزاد

محمد حنیف اتمر مشاور پشین شورای امنیت ملی کشور، مدت چهار سال که به عنوان مشاور شواری امنیت ملی ریاست جمهوری ایفای وظیفه کرد، در عرصه های مختلف خصوصاً در بخش تامین صلح وثبات در کشور بسیار کوشید. آقای اتمر چندین نشست های داخلی وبین المللی که برای صلح افغانستان برگزار شده بود اشتراک نموده، همیشه سعی میکرد حمایت کشور های را که در آوردن صلح به افغانستان نقش اساسی را دارد به خود جلب کند. چون آقای حنیف اتمر درسیاست های خارجی دست باز داشته، سیاست مدارتوانا ومدبر نیز است. آقای اتمر در کشاندن پای گروه حزب اسلامی به رهبری گلبدین حکمتیار در پروسه صلح نقش اساسی را ایفاکرد. ودردو دور نشست های پروسه کابل هم فعالیت های خوبی داشته، وهمیشه سعی میکرد گروه طالبان را از راه های سیاسی به میز مذاکره با دولت افغانستان وادار کند، بسیاری از مردم ومقامات فعلی وگذشته حکومت، کلید حل تمام مشکلات صلح افغانستان را به دست پاکستان وامریکا دانسته میگویند، که اگر این دو کشور بخواهد در افغانستان صلح تامین میشود. وطالبان هم یک گروه شناخته شده توسط برخی از کشور های منطقه بشمار رفته، واز همین رو در تصمیم گیری های خود استقلالیت کامل ندارد وبیشتر توسط استخبارات های منطقه فرمان میگرند. اتمر همیشه تهدیدات منطقه وی را نیازمند همکاری های مشترک کشور های همسایه عنوان نموده، تاکید میکرد که دولت افغانستان بخاطر تامین امنیت و برقراری تحکیم صلح، به همکاری همه جانبه کشور های منطقه بشمول ایران وپاکستان را نیازی جدی دارد.

سفر که اتمر به ایران داشت ودر دیداراش با مقامات این کشور صلح در افغانستان را به سود تمام کشورها خصوصن ایران میدانست. مشاور پشین شورای امنیت همیشه تاکید براین داشت که هر نوع مذاکره صلح که با طالبان درپشت در های بسته صورت میگرد، برای دولت ومردم افغانستان به هیچ وجه قابل ندانسته واین چنین صلح به نفع کشور نمیباشد. مشاور سابق شورای امنیت ملی برای نخستین بارکه در کنفرانس سران امنیتی کشورهای آسیای میانه وروسیه در مسکو دعوت شده بود در باره مذاکرات صلح با طالبان گفته بود که حکومت وحدت ملی، هیچ پیش شرطی را به عنوان صلح با طالبان را قبول ندارد. واین سخنان اتمر، مورد تقدیر وترغیب کشورهای اشتراک کننده موجب شده بود، حنیف اتمر در کنار تلاش های شان به گفتگوهای صلح کرد ودر ضمن کشور های که از حضور نیروهای خارجی در افغانستان نگران بوده، در این کنفرانس میگوید که افغانستان میدان تقابل کشورهای قدرت مند بین المللی نبوده ومیخواهد مرکز همکاری در بخش های اقتصادی وامنیتی در سطح بین المللی باشد. وتامین صلح در کشور، در مقایسه با کشورهای جهان دیگر نقش کشورهای منطقه، بسیار سازنده میباشد. چون بیشتر مسیرهای اکمالاتی وتسهیلاتی گروه های تروریستی توسط برخی از کشور های همسایه صورت میگرد. زمانیکه بخاطر صلح افغانستان کمک های صادقانه صورت نگیرد، تامین صلح وثبات در کشور به دور از ممکن خواهد بود. وهمچنان چین به عنوان کشور قدرت مند در آسیا میتواند به عنوان باز گر اصلی در روند صلح افغانستان نقش اساسی را داشته باشد. چین با نفوذی که در منطقه دارد، وخصوصاً از طریق شانگهاهی میتواند کشورهای منطقه را بخاطر مبارزه با تروریزم وافراط گرایی اتخاذ کند. وپاکستان چین را عنوان بستر امن ومناسب در ناهماهنگانی سیاسی واقتصادی در جهان برای خود میبیند وهراز گاهی هم بخاطر حمایت از گروهای تروریستی تحت فشار های جدی و بین المللی قرار میگرد، از کشور چین به عنوان آغوش مصئون استفاده میکند. از همین خاطر چین میتواند در روند صلح این کشورنقش اساسی را داشته باشد.

محمد حنیف اتمر مشاور پشین شورای امنیت در ادامه سفرهای خارجی اش که به چین داشت ودر دیدار اش با مقامات چینی روی همین موضوع بود. وهمچنان سفر آقای اتمر به چین در بخش متقاعد ساختن این کشور به همکاری های اقتصادی بزرگ چین که پروژه به وسعت آسیا اورپا است برای افغانستان را باز کند. وپاکستان هموراه از گروه های تروریستی به عنوان ابزار در سیاست های خارجی اش یعنی کشورهای منطقه بخصوص افغانستان استفاده میکند. ومیخواهد بسیاری از خواست های خود را در افغانستان از همین راه تامین نماید. آقای اتمر همچنان در نشست چهارجانبه مشاوران شورای امنیتی، افغانستان، امریکا، عربستان سعودی وامارات متحده عربی که در شهر ابوظبی برگزار گردیده بود اشتراک نموده، روی مسئله تامین صلح در کشور، مبارزه با هراس افگنی وهمچنان روی همکاری های مشترک بحث کردند. اتمر همچنان علاوه بر چین، روسیه وایران به کشورهای آسیای مثل اوزبیکستان، عربستان سعودی، قزاقستان، پاکستان، امارات متحده عربی، تاجکستان، ترکمنستان، و کشورهای اورپای به شمول آلمان، بلجیم بریتانیا وایالات متحده امریکا سفر نموده وبه خاطر تامین صلح ثبات در کشور وهمچنان در بخش اقتصادی وتجهیز قوای دفاعی وامنیتی افغانستان از این کشور ها خواهان همکاری همه جانبه مینمود. مشاور پشین شورای امنیت ملی در تمام سفرهایش به کشور دست خالی برکشور بر نمی گشت. اما با این همه تلاش ها چرا در کشور صلح تامین نمیشو ماجرای است که تا هنوز حل نشده باقی مانده است. یعنی به نظر میرسد جنگ گروه طالبان علیه دولت افغانستان مثل جنگ های دیگر گذشته به تاریخ سپرده میشود. ونشانه های هم وجود دارد که طالبان به گفتگوهای صلح حاضر شود.

به تازه گی زلمی خلیلزاد نماینده امریکا برای صلح افغانستان گماشته شده است. هفته گذشته سفرکه خلیلزاد نمایند ویژه وزارت خارجه امریکا با پاکستان افغانستان داشت، در حضور رسانه ها در کابل، بخاطر تامین صلح وثبات در کشور صحبت میکرد افزود که از نظر دونالدو ترامپ رئیس جمهور امریکا، زمان جنگ در افغانستان به پایان رسیده است. به گفته آقای خلیلزاد تامین صلح در کشور آنقدر هم کار آسان نبوده، و صلح هم یک هدف مقدس است وبا دشواری های نیز همراه خواهد بود. به نظر او تامین صلح وختم جنگ در کشور میتواند یک چانس خوب برای افغان ها باشد. از گفته های خلیلزاد چنین برمی آید که گروه طالبان ممکن است از جنگ وخوشنت ها دست بکشد؛ اما ثبات سیاسیی در افغانستان باز هم به خطرهای جدی روبرو خواشد.

نماینده گروه طالبان در قطر در دیدارشان با نماینده خاص امریکا در امور صلح افغانستان، گفته است که شرط اساسی وعمده این گروه بیرون شدن نیروهای خارجی از افغانستان برای ختم جنگ در کشور دانسته است. حالا اگر امریکا با هزینه کردن میلیارد ها دالر از بهر تامین مصارف جنگی در افغانستان خسته شده باشد، ممکن است که حضور نظامی اش را در کشور پایان دهد. به گفته برخی ها، گروه از حلقات دیگری هم در داخل کشور موجود هستند که در صورت عدم نیروهای های خارجی در کشور، ثبات سیاسی مملکت را با خطر مواجه خواهند ساخت. یعنی گفته میتوانیم که برهم خوردن ثبات سیاسی در افغانستان به معنی برهم خوردن دور تازه منازعات مسلحانه در کشور خواهد بود.