چه قیامت برپا کرده طالب!

امین الله مفکر امینی      2024-04-06! چــه قیامت برپــا کرده اند طالــــب درمیــــهــنِ…

Afghanistan

Geopolitics of Afghanistan – Part I By: Saber Azam [*] Introduction: Afghanistan has…

بازگشت عنتر

شاعر: ا-ایران احمدی، بازامدی تا سلطه بر ایران کنی انچه‌باقی مانده را…

آسایشگاه

"آسایشگاه" نام جدیدترین اثر "سامان فلاحی" (سامو) دوست شاعر و…

صابر صدیق

استاد "صابر صدیق" (به کُردی: سابیر سدیق) شاعر کُرد عراقی‌ست. نمونه‌ی…

شعر فوق‌العاده زیبای «سیب» و نظر سه شاعر!

بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmaiul.com  وقت شعری و مطلبی و حرفی تازه و از…

رقابت کشور های منطقه و جهان و به حاشیه رفتن…

نویسنده: مهرالدین مشید قلاده داران تروریستان جهان؛ محور رقابت های کشور…

[کورد یەکیگە] 

کۆساڵان بەفر دەباڕیدو  ئەمن لە قۆچان ساردم دەبێ  ئەمن هاتنەگرین ئەبم  سیروان لەمالەم…

مضحکه ی تحت تعقیب بودن سراج الدین حقانی

             نوشته ی : اسماعیل فروغی   سفر پنجم…

جوانمرگی گرامشی؛ مبارز ایتالیایی، در زندان

Antonio Gramaschi (1891-1937) آرام بختیاری گرامشی؛ کمونیست ایتالیایی، خالق دفترهای زندان. آنتونیو-گرامشی (1937-1891م)…

جهان زیستی در بستر جهانی شدن جهان

جهان زیستی فرد٬ مجموعه خصایص و طرز فکری فردی وی…

تافگە صابر

خانم "تافگە صابر" (به کُردی: تاڤگە سابیر)، شاعر، نویسنده، سازنده‌ی…

چه کسانی جهان را اداره می کند؛ قدرت های واقعی…

نویسنده: مهرالدین مشید اداره کننده گان اصلی جهان قدرت های واقعی…

به بهانهٔ روزجهانی عدالت 

نگارشی از سخی صمیم.  ***  نظریات و افکار این قلم انفرادی ومنحصر…

دوحه محور توطیه های خوش خط و خال برضد مردم…

نویسنده: مهرالدین مشید نشست های بین المللی و نبود اراده ی…

آیا جوبایدن درست گفته است ؟   

                             نوشته ی : اسماعیل فروغی         معلوم نیست چه دلایل و شواهدی…

د غبرګولي، اتمه،‌ د پښتو خوږه ژبه، د ورځې په…

لیکونکۍ: محمدعثمان نجیب ژبه،‌ او مورنۍ ژبه، د څښټن تعالیٰ له…

دفاع از جمهوریت یعنی دفاع از خون هزاران سرباز و…

نویسنده: مهرالدین مشید دفاع از جمهوریت به معنای دفاع از ارزش…

مختصری درباره تاریخچه احیای مجدد و باز ساز ی…

جهان درویرانی افغانستان دست داشت درین شکی نیست و اظهر…

ازمثالهای زشت ونامیمون فدرالیزم

برګرفته برخی از مقاله تحقیی تحت عنوان (سیستم ونظام های…

«
»

آیا استیضاح د حل لار ده؟

استیضاح څه ته وایې او په کوم وخت کې وکیلان د یو وزیر یا چارواکي د استیضاح حق لري؟
استیضاح د ولسي جرګې د استازو قانوني حق دی. کله چې په یوه موضوع کې د ځينو مواردو په اړه وکيلان د وزیر یا بل چارواکي خاليګاوې وويني او يا هم نيمګړتياوې شتون ولري؛ نو ياد چارواکى راغواړي او د موضوع د سپيناوي په اړه ترې پوښتنې کوي. که چېرې یاد وزیر یا چارواکي په خپله دنده کې ناغیړي کړي وي او یا هم بې کفایته پاتې شوی وي او داسې څرګندونې وکړي چې وکیلانو ته شکي ښکاره شي؛ نو بيا په دې صورت کې د ولسي جرګې استازي حق لري چې هغه استيضاح کړي او صندوق ورته کیږدي، البته له دې مواردو پرته ځينې مهال داسې هم کیږي، چې پنځوس تنه وکيلان را پورته شي او د يوې قانونې تشې د له منځه وړلو لپاره ياد چارواکى د استيضاح لپاره را بولي. د استيضاح پایله بیا دا شي چې استازي یاد وزیر د بې کفایتۍ له امله له خپلې دندې لرې کوي او پر کور يې کينوي، په دې شرط، چې تشه قانوني او د اساسي قانون او کورنيو دندو له اصولو سره سمه وي.

په داسې حال کې کیږي چې د هېواد ډيری سیمي ډیرې نا امنه شوي او خلک د تیر حکومت په پرتله ډېر د ناامنۍ احساس کوي؛ او په تیرو میاشتو کې د وسلوالو مخالفانو په بریدونو او ناامنو کې ډير زیاتوالی راغلی دی؛ ولسي جرګې پریکړه کړې چې د کورنیو چارو وزیر نورالحق علومي استیضاح کړي. دا لومړی ځل نه دی چې ولسي جرګه امنیتي چارواکي استیضا کوي؛ له دې وړاندې هم په ګډ حکومت کې او هم په تیر حکومت کې امنیتي چارواکي استجواب او استیضاح شوي دي.
خو ایا کیدای شي چې د امنیتي چارواکو په استیضاح سره امنیتي حالت کې ښه والی راشي؟

په داسې حال کې چې د هیواد سیاسي امنیتي او اقتصادي وضعیت مو ورځ تر بلې خرابیږي، بې کاري زیاتیږي، جګړه زور اخلي، خلک وژل کیږي، ګډوډۍ زیاتیږي او د بهرنیو استخبارات مو کله د داعش او کله د طالب په لاس وژني نو آیا دا به څومره منطقي وي چې امنیتي چارواکي دې یوازې استیضاح شي او نور دې د جنګ جګړې اصلي عامل نه له منځه وړل کیږي؟ د روان ترینګلي امنیتي وضعیت اصلي عامل؛ د امنیتي ارګانونو ترمنځ ناهمغږي، د پولیسو لپاره د جنګي وسایلو نشتوالی او کمښت او سلیقوي مقررۍ او برطرفۍ دي چې د ولسي جرګې غړي او ګډ حکومت یې په هکله لاس په کار شي.

د روان ترینګلي امنیتي وضعیت د کنټرول لپاره باید پخپله د ولسي جرګې استازي له امنیتي ارګانانونو سره اوږه په اوږه لاس په کار شي. په خپله د ولسي جرګې د کورني امنیت کمیسیون دې د حالاتو د کنټرول لپاره په غوره ستراتیژیو کار وکړي. اصلا اوسنیو شرایطو ته په کتو استیضاح د حل لار نه بلکه د دښمن مورال قوي کول دي. ځکه دښمن ته د حکومت کمزوري او خپله بریا په ډاګه کیږي. د ولسي جرګې استازي په ځانګړي ډول د کورني امنیت کمیسیون باید حالات وڅيړي او یوه مناسبه د حل لار پيدا کړي، د ګډ حکومت په دننه چوکاټ کې نور بهرني لاسونه شتون لري او د هغوی په شتون کې به د امنیتي چارواکو استیضاح کول پرته له وخت ضایع کولو بل هیڅ ونلري. د روانې بدمرغۍ حل په دې کې دی چې لومړی د پردیو لاسپوڅو لاسونه لنډ شي او بیا د ا صلاح لپاره د امنیتي چارواکو استیضاح وشي.

استیضاح هم باید داسې نه وي چې د شخصي، ګوندي، قومي، ژبني او سمتي تعصبونو رنګ ورکړل شي. استیضاح باید په پوره معنا خپلواکه او د ستونزو د هواري لپاره وي. له بده مرغه زمونږ ډيری وکیلان بیا دا اصل په نظر کې نه نیسي. کله چې دوی بې خرڅه شي او يا هم د دوى غوښتنې ونه منل شي؛ نو بيا په یو او بل نوم د چارواکو د استیضاح سندرې زمزمه کوي.

لیکنه : خوشحال آصفی