مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

دستاوردهای خلاق چخوف، نویسنده برجسته رئالیست روسی 

برگردان. رحیم کاکایی پیشگفتار مترجم : رئالیسم بی‌رحمانه‌ی یک راوی غمگین  نویسنده ای…

لحاف مهربان کودکی

ساجده میلاد من به گذشته می اندیشم  من شب ها  در آغوش سبز…

نقش زنان مسلمان در جامعه اسلامی !

مقدمه . بی گمان یکی از مهم ترین مباحث در تبیین…

بدخشان؛ گره کور و پاشنه آشیل حاکمیت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید بدخشان؛ جرقه های بحران و احتمال خیزش تازه…

شیرۀ جان

رسول پویان شیرۀ جان ازدو چشم خون چکانم می چکد لـؤلــؤی لالا…

            و حدت خواهی 

در عاشقی ،  عشق   نمایی   نمیکنم گنج  ی  محبتیم…

فیلسوفان یهودی تبار؛ آته ایسم ناتمام،سوسیالیسم احساسی

Hermann Cohen (1842- 1918 ) آرام بختیاری هرمان کوهن؛ میان کانت و…

حماسه هایی که به بهای خیانت نخبگان به سوگواره تبدیل…

نویسنده: مهرالدین مشید روایت تراژدی ملتی که بهای جاه‌طلبی نخبگان را…

د دموکراسۍ د ناکامو تجربو انتقادي ارزونه

نور محمد غفوری سریزه  د تحمیلي جمهوریت او تقلبی دموکراسۍ تجربې موږ ته…

حکمت چیست؟

برهان الدین « سعیدی» حکمت دنیا فـزاید ظن و شک ــ …

این خون کسی ریخته یا می سرخ است یا توت…

نویسنده: جمشید کوهستانی    نظامی سابق فرستنده: محمد عثمان نجیب  ##########################نوتبرعلاوه شعر حضرت سعدی لکه…

افغانستان در تنگنای بن بست؛ انحصار طالبان و پراکنده گی…

نویسنده: مهرالدین مشید روایت یک بن بست تاریخی؛ قدرت یک دست…

«
»

تعصب غریزه فوق أراده – پدیدار در زهر آفرینی ها

اراده و نتیجه عمل آن٬ از مبانی بینیش عمیق انسانی یا وصل روحی عقلی انسان از ربوبیت رب٬ که قطعا نتیجه دنیای تمدن و اخروی آن معنویت است. و تضاد اراده سالم از ریشه منفوریت و غریزه خودی و قاطعیت در برابر تغییر و خویش را محکوم کردن به مرگ٬ که حتی اضطراب و استرس و اوج آن تا خودکشی را٬ در عدم تغییرست که از این منفوریت تنزل پیدا کرده٬ می توان دید. 

اما با این غریزه فوق اراده فرد متعصب که از بد شانسی یا از علت سطح پاین آگاهی تام جامعه توده٬ به قدرت برسد٬ و در پی این غریزه سرنوشت ملتی به جهت که به زعم خودش می پندارت درست است٬ بکشاند چیست؟ 

حالا اگر انتقال قدرت در ۲۰۲۱ توسط اشرف غنی به طالب در حیطه روحیه قومی مطالعه شود – روی دیگر سکه طالبان پاکستانی و غریزه پشتون های آنسوی سرحد است. و این را در ادبیات آصف کاکر در مورد پشتون پاکستانی که اخیراً اظهار داشت می توان دید. 

رویکرد حقوقی و حقوق معاهدات بر مشکل سرحدی ما: 

که اگر به مرجع بی طرف یعنی دیوان دادگستری بین المللی لاهه سپرده شود٬ ماقبل ارجاع دادن به دادگاه در روی متن معاهده٬ طبق گزارشات٬ مسئله حل است. یعنی ضرورت ابطال معاهده دیده نمی شود. چون در تذکره شهروندان آنسوی سرحد نوشته نشده: شما به مدت معین تا این تاریخ شهروند پاکستان هستید. یعنی معاهده سرحدی در محدوده زمانی از لحاظ ماهیت رابطه ملت و دولت که می شود= ملیت به دور از خرد است٬ چون دولت زاده طبعی انسان ها است و قطع این رشته ناممکن است٬ مگر عناصر سازنده جز تجزیه راه دیگر نداند٬ هرچند تجزیه گزینه در حقوق بین الملل بوده٬ در افغانستان باورم اینست:‌ که وضعیت را بدتر از اکنون می کند.

رویکرد سیاسی: 

قطعا و مکرراً پشتون های آنسوی سرحد اتصال شانرا با افغانستان با ادبیات قاطعانه رد کرده اند. 

در نتیجه:

بحث اکثریت و حرص اکثریت شدن بصورت تام٬ و به تقویت آن و غریزه فردی تعصبی سرنوشت چهل میلیون انسان را به کجا کشانید؟ هر چند افکار و اهداف ملی غریزه های منفوریت اکثریت سلطه گرای بر اقلیت را٬ به توسعه کشوری مبدل ساخته است٬ اما افغانستان و با این نوع رویکرد ها در سیر نزولی و تنزل نقض بشری خواهد ماند.

راه حل: 

در صورت تاسیس حاکمیت ملی و دولت مقتدر و با ثبات٬ در روابط کشوری منطقه وی مردم با مردم بیدون سرحد٬ چون اتحادیه اورپا٬ روابط فرهنگی و قومیت که در حیطه حقوق بین المللی فرهنگی قابل هضم است در اوج رسانید. با فرهنگ و باور مشترگ با همسایگان ما حتی شاهد ازداج های خواهیم بود که از فیض وحدت منطقه وی و فرامنطقه وی٬ افغانستان را به حالت مطلوب یا ایده حال رسانید.

محمدآصف فقیری

نویسنده و پژوهشگر