جمهوریت در افغانستان؛ پروژهٔ گذار یا قربانی فساد و بی‌کفایتی…

نویسنده: مهرالدین مشید زوال جمهوریت؛ پروژه های زیربنایی و بازی های…

ژان پل سارتر

دی فرانسوي فیلسوف، ډرامه لیکونکی، ناول او رومان لیکونکی، ژوند…

پسا مدرنیسم؛ حامی عوام، منتقد نخبگان. 

postmodernism. آرام بختیاری  پست مدرنیسم؛ نه آتش به اختیار، و نه حیدر…

واژه های آریه ،آریا، ایرانمویجه و آریانا در بازار لیلام…

نوشته : دکتر حمیدالله مفید در این پسین روز ها  برخی …

 جشن نوروز در گذرگاه تاریخ

نوشته : داکتر حمیدالله مفید واژه نوروز را آریایی های باستانی…

د تلویزیوني سیاسي بحثونو اخلاقي معیارونه

 نور محمد غفوری پیلامه د تلویزیوني سیاسي بحثونو په اړه مې مخکې…

از هیولای ساخته‌شده تا دشمن مقدس؛ روایت قدرت از تروریسم

نویسنده: مهرالدین مشید تروریسم سایه ای که قدرت ها می سازند…

رايحه

دوم حمل ١٤٠٤ خورشيدىفکر تو زیبنده ‌‌‌‌‌‌ی دل‌ها شدهوسوسه…

بخاطر محکمه عاملان جنایات جنگی و ضد بشری تجاوز نظامی…

اعلامیه و فراخوان انجمن سراسری حقوقدانان افغانستان بنام خداوند حق و…

از شکست دکترین عمق استراتژیک تا طلوع رقابت نیابتی هند

نویسنده: مهرالدین مشید شکست عمق استراتژیک  و جنایات نظامیان تروریست پرور افغانستان…

د تلویزیوني سیاسي بحثونو اهمیت

نور محمد غفوری مقدمه:د تلویزیونی سیاسی بحثونو په ماهیت مو په…

تولستوی ، لئو نیکولایویچ

برگردان. رحیم کاکایی دانشنامه بزرگ شوروی  و. یا. لاکشین کنت لئو نیکولایویچ تولستوی…

      عید شما مبارکباد 

مبا رکبا د عید ی روزه  دا را ن به آ…

نوروز؛ ارث نیاکان

رسول پویان کهـن نـشـاط بهـاران جشن نوروز است سرور سرو خرامان جشن…

د تلویزیوني سیاسي بحثونو ماهیت

نور محمد غفوری نن چې په انټرنټ کې ګرځیدم، ناڅاپي مې…

چگونه تحلیل کنیم؟

در این روز ها صدا ها در رابطه به وضعیت…

فرنسوا ولټر

ولټر، یو فرانسوي لیکوال، مورخ او فیلسوف، د ټولنیزو اصلاح…

هانا آرنت؛ توتالیتاریسم ابتذال شر

Arendt, Hanna (1906-1975) آرام بختیاری نقل قول های سیاسی یک زن برای…

فقدان روایت آشتی ملی و بحران گفتمان در افغانستان

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در دوراهیِ آشتی و منازعه افغانستان طی پنج…

چهار و نیم سال پس از برپایی امارت اسلامی سرمایه؛…

فهیم آزاد مقدمه فقدان اجماع تحلیلی پیرامون بازگشت طالبان به قدرت سیاسی…

«
»

ولسي جرګې خپل اصلي کار پرېښی او د دولت په ټولو چارو کې لاسوهنه کوي

رښتین بانډه وال

د ولسي جرګې د دندو لایحه اساسي قانون روښانه کړې چې اصلي دنده یې د قوانینو تصویبول او د بودجې پر لګولو څار دي.

په ټوله موږ باید د هېواد پالنې روحیه غښتلې کړو؛ ځکه هېواد د مور حیثیت لري خو په هر صورت؛ د ولسي جرګې یوشمېر غړي د ناوړې استفادې لپاره تل د ولس د استازۍ له سنګره پر حکومت تېز ورځي، خو دا په داسې حال کې ده چې له ښاغلي رمضان بشر دوست او یو څو نورو ګوته په شمارو وکیلانو پرته په ولس کې حتا تش دعا ګوی هم نه لري او خلک ورته تل خیرا کوي او په بده سترګه ورته ګوري. که څوک دا خبره نه مني نو د خلکو منځ ته دې ورشي او یو وار دې وازمايي.

له بل پلوه، دا چې څومره وکیلان په درغلیو راغلي او ولس ورته رایې نه دي ورکړې، دا خو یې بل عیب دی. پر دې سربېره چې له دوو کلونو راهیسې په غیر قانوني ډول دغه وکیلان په خورا الم سره پر څوکیو ناست دي دا يې بله بدنامي ده.

کله چې یوه کابینه او حکومت پارلمان وټاکي او په غیرقانوني ډول یې د کار موده اوږده کړای شي، نو هغه پارلمان بیا څنګه کولای شي ځان د ولس نماینده وبولي او حکومت ته لکه یوه بلا چې بلې بلا ته وايي بو، بو ووايي.

په دې وروستیو کې په افغان حکومت کې یوشمېر صادقو او د ولس په درد خبرو چارواکو د سولې لپاره هڅې پیل کړې دي، خو یوشمېر نور چې د جنګسالاران، د پردیو لاسپوڅي او جنګي جنایتکاران دي په رنګارنګ چمونو او حیلو د سولې مخالفت کوي.

دغه فراریان چې د امریکا او نورو بهرنیانو له برکته د خلکو له رټنې وروسته بېرته هېواد ته راوستل شول او پردیو ته د غلامۍ په بدل کې ورته لوړې څوکۍ د بهرنیو سفارتونو له خوا ورکړل شوې او په دې توګه د افغان جګړې د یو اړخ په توګه رامنځته کړای شول، نو اوس طبیعي ده چې په سوله کې ځانونه او خپلې څوکۍ په خطر کې ویني او د سولې مخالفت کوي.

ډېری داسې کسان چې د دولت په لوړو څوکیو او په تېره په ملي شورا کې ځای کړل شوي دي، اوس د حکومت په سوله غوښتونکو هڅو نیوکې کوي او د خپلو دندو پرخلاف له دولت څخه په دې برخه کې حساب غواړي. دا په داسې حال کې ده چې حکومت یوازې د بودجې په لګولو کې شورا ته په حساب ورکولو مکلف دی.

جمهور رییس غني دوی ته په خطاب کې پرځای خبره وکړه چې هر وکیل دې لومړی خپل د مشروعیت حساب ورکړي، چې په جعلي رایو راغلی که د خلکو په رایو او که رایې یې اخیستې نو څومره رایې یې اخیستې دي او د خپلو رایو او خولې په اندازه دې بیا خبره کوي.

یو سړی چې په جعلي رایو او یا شل یا څلوېښتو رایو راغلی، هغه د ټول ولس استازي نه شي کولای. له بل پلوه، سوله د ټول ولس غوښتنه ده، ملي اړتیا ده او د دیني عالمانو رسمي غوښتنه ده چې له دولت نه یې کړې ده.

دا د ولس د چوپتیا له کبله ده چې اوس په حکومت کې فاسدان دومره سپین سترګي او بې حیا شوي، چې ځانونو ته پر ولس ترجیح ورکوي، ولس ورته ولس نه ښکاري او یوازې یو څو غله چې له دوی نه راتاو دي همغه ورته یوازې د سړي زامن ښکاري. زه په ولس غږ کوم، چې نور وېښ شئ، هیچا ته دومره وخت مه ورکوئ چې پر تاسو د بطلان کرښه وباسي او خپل وکالت پخپله وکړئ.

تاسو وګورئ چې د ولس دې شاهزاده او ښکلو استازو څه ښکلې استازي کړې، یو ښوونکی او د حکومت یو مامور ۵۰۰۰ افغانۍ معاش اخلي او دوی ته درې لکه افغانۍ اوس کمې دي چې ډالر پورته تللی دی. څه ښه د ولس استازي، څه ښه لورېنه او څه ښه عدل او انصاف. د دوی اولادونه په اکسفورد کې زده کړې کوي، خو هغه چې د کور څوارلس غړي په جهاد او هېواد نه د دفاع په لار کې له لاسه ورکړي، اوس د سبزي کراچۍ ته ولاړ دی او اولادونه يې په دولتي بې څوکیو ښوونځیو کې زده کړه کوي، په نمناکه ځمکه ناست دي، د دوا پیسو ته یې نه رسېږي، کتاب او کتابچو ته یې پیسې نه لري، ځکه د ده مسلمان ورور، د جهاد د سنګر ملګري، د ډموکذاسې د لارې همسفر او د ده استازي او وکیل ورته یوازې ۵۰۰۰ افغانۍ لازمې لیدلې دي.

تاسو ای وکیلانو! فکر وکړئ که یوه ورځ موکلین مو درباندې لاس بري شول، د بهرنیانو له سیوري، حمایت او حفاظته راووتئ او یا سر مو له تنې جلا کړای شو او د خدای حضور ته سره ودرېدئ، نو بیا به وکالت او عدالت څه ډول وي؟

یو ځل بیا پر ولسمشر غږ کوو، چې دغه ناقانونه شورا او پارلمان باید ختم کړای شي او کوم معاشونه چې په ناروا ډول دوی په جېب کې اچوي، والله په محشر کې یې درڅخه پوښتنه کېږي او والله په بالله که په دغو معاشونو کچالو واخیستل او سرچوک او د کوټه سنګي د چوک پر مزدورانو ووېشل شي، هغه به ډېر غوره والی ولري.