دل دادن و دل بردن!

امین الله مفکر  امینی                2026-25-09 دلـــــدادن ودل بردن ودل بستن نباشد…

ایدئولوژی سایه ای سنگین برفراز اندیشه ها

 نویسنده: مهرالدین مشید              زنجیر های ناپیدای ایدئولوژی  انسان موجودی معناجو است. او…

علم ګل سحر

له ګران علم ګل سحر سره، چې د علم او…

فاصله میان قدرت و اثر

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist…

چند شعر کوردی با ترجمه 

چوون خەم و پەژارە  وڵاتمی داگیرکرد دەسوری داکوو دڵخۆشیان خەسان. ◇ در این سرزمین  غم حاکم…

نورستان؛ از خاطره یک جنگ تا آغاز یک دوره تاریخ

 نویسنده: مهرالدین مشید آغاز دوباره درگیری‌ها در منطقه کامدیش نورستان، خاطره…

افغانستان میان مهندسی قدرت و بازی امنیتی طالبان و پاکستان

 نویسنده: مهرالدین مشید درگیری طالبان  با مردم؛ فرار از حل بحران…

اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا

طرح دوسیه ۹۷ ملیونی اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا شامل…

ابو نواس اهوازی؛ نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی

(بخش 1)، علی میرفطروس ۳۱٫ شهریور ۲۵۸۵ شاهنشاهی هم باده، گوارا وُ هم…

نگاهی هنری و زیبایی‌شناختی

به آثار آیبک (موسی تاش‌محمدوف)  نویسنده بزرگ ازبکستان دوران شوروی برگردان. رحیم…

افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد؛…

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

دیوانگان نفت و ثروت

رسول پویان از خواب بخیز که دشمنان بیدار اند غافل منشین که…

میان مبارزه طبقاتی- و هنر عشق ورزیدن

Erich Fromm (1900- 1980 ). آرام بختیاری اریش فروم؛ التقاط مکاتب جهت…

  تاریخ در آینهٔ نویسنده؛ از حقیقتِ روایت تا روایتِ حقیقت

 نویسنده: مهرالدین مشید باور بر این بوده است که نویسندگان داستان‌ها…

وقتی بحران دیگر در مرز متوقف نمی‌ماند

Wahidullah Noorzai | NIDA Former Senior ANCOP/ANP Officer | Field-Based Strategic…

از فارسی‌ستیزی استعمار بریتانوی در هند تا دگرگونی نام‌های فارسی…

سلیمان کبیر نوری دوست ای ویدیویی برایم فرستاد که از جهات…

                       کام بلا 

جهان در معرض نابودی و کام  بلا  تاکی همیشه مردمان در…

میان چشمه‌های شعر

مجموعه اشعاری از روناک آلتون برگردان به فارسی:زانا کوردستانی بانو "روناک توفیق…

افغانستان؛ میدان رقابت قدرت‌ها پس از خروج آمریکا

 نویسنده: مهرالدین مشید جایگاه مردم افغانستان در میدان رقابت های کشور…

عربستان در افغانستان چه می‌خواهد؟

Wahidullah Noorzai — Former Senior Military Officer, Field Strategist &…

«
»

د برښنا پايې ولې شهيدانې کيږي؟

څو ورځې وړاندې د بغلان په دوشي کې وسله والو طالبانو د برښنا پايه چپه کړې چې له امله يې د کابل ښار پنځه ميلونه وکړي د يو شمېر نورو ولايتونو په مليونونه وګړي په تورو تيارو کې شپې سبا کوي. کابل ښاریان وايي، په ورځنيو چارو سربېره د دوی صنعتي، تولیدي او نورې سواداګریزې چارې برښنا پورې تړلې دي او د برښنا نشتون يې په ژوند منفي اغېز کړی. څو اوونۍ وړاندې هم د برښنا یوه بله پایه په بغلان کې د وسله والو له لورې ویجاړه شوې وه. اوس طالبانو وايې چې دوی د برښنا د پایو په ویجاړولو سره غواړي، په حکومت فشار راوړي چې د دوی په سیمه کې برښنا موجوده وي.

که څه هم طالبان وايې چې د برښنا د پایو په ویجاړولو سره غواړي، په حکومت فشار راوړي چې د دوی په سیمو کې هم برښنا ورکړي؛ خو په پاکستان کې له موجوده حالاتو داسې ښکاري چې پاکستان له طالبه په استفادې او د برښنا پايو په چپه کولو سره د حکومت په مقابل کې د خلکو غبرګون راوپاوري چې نه يې د سر او مال ساتنه کولی شي او نه يې د برښنا ستنې ساتلی شي. اوس په پاکستان کې د کوزې پختونخواه د مبارزو ځوانانو او له کابله د بر افغانانو د ننګې له امله د پاکستاني حکومت وضعيت کرکېچن شوی دی. اوس چې له کابله او پيښوره په يوه غږ د «لر او بر يو افغان» ناره پورته کيږي نو د پاکستان په نس کې درد شوی او په سر کې تشويش پيدا شوی چې ګويا د لوی افغانستان خبره يو ځل بيا په واقعیت بدليدونکې ده.

د لر او بر يو افغان نارې پاکستان دومره وارخطا کړی دی چې د دغې غږ د بندولو لپاره له هرې ممکنې لارې استفاده کوي. پاکستان د همدې هدف لپاره لومړی په پښتون ژغورنې غورځنګ د هندوستان د استخباراتو او د افغانستان د ملي امنيت لخوا د ملاتړ تورونه ولګول، بيا يې د ملا فضلو په وسيله هڅه وکړې چې د پښتون ژغورنې غورځنګ ته اسلامي رنګ ورکړي او وښيې چې دوی د پرديو لپاره په پاک ارمي پسې بد رد وايې او بايد ملاتړ يې ونه شي. بيا يې په کونړ راکټي بريدونه پيل کړل چې د مقابل لوري غبرګون له ځانه سره ولري او بيا پاکستاني ولس ته وښيې چې افغانستان له پاکستان سره دښمني کوي او دا چې منظور پښتين د لر او بر يو افغان ناره وهي نو تر شاه يې د افغانستان لاس دی. خو له نيکه مرغه په دې برخه کې د پاکستان هره شومه هڅه ناکامه شوې او ولس مو تر هر بل وخت د لر او بر يو افغان ناره لا هم په شور او ځوږ پورته کړې ده.

بيا پاکستان دلته په افغانستان کې له موجوده طالب جانه استفاده وکړله او ورته يې په غوږ کې وڅڅول چې د برښنا پايو په چپه کولو سره تاسې په افغان دولت او امریکا فشار راوړلی شئ. طالب جان هم په پوره اخلاص او پرته له دې چې تفکر وکړي د پاکستان امر ته لبيک وويلو او د برښنا پايې شهيدانې کړلې. طالبانو ته پاکستاني مشرانو يې ويلي چې په دغې کار سره به دوی وکولی شي چې دولتي ادارې فلج کړي، د کار خانو کارونه له خنډ سره مخ کړي، ولس به د حکومت په مقابل کې راپاڅوي او يا کم تر کمه به د ولس او دولت تر منځ واټن نور هم زيات کړي، همدراز په ضمن کې وسله والو طالبان هم بوخت وساتي څو له افغان دولت سره د سولې وړانديز شويو شرايطو باندې فکر ونه کړي او ورته منفي ځواب ورکړي.

همدا شان ولس په وړ مسايلو بوخت وساتي او له کوزې پختونخواه له پښتون ژغورنې غورځنګه يې مخ واړوي. يا هم کوزو پښتنو ته وښيې چې بر افغانان ستاسې دښمنان دي او په پښتنو قبايلي سيمو کې بريدونه کوي. دا نظر ځکه قوي ښکاري چې همدا تيره ورځ هم د خوست په ځاځي ميدان کې له افغان امنيتي ځواکونو او ولسي ملاتړ کوونکو سره له مقابلې او پاکستاني ملیشې ته له درنې مرګ ژوبلې وروسته، د پاکستان استخباراتو او پوځ په جوماتونو کې د اعلانونو له لارې هڅه کړې چې بنګښ او توري قبیلې د خپلو پوځیانو ملاتړ ته وهڅوي. دوی د جوماتونو په لوډسپیکرونو کې په خلکو ږغ وکړ چې د پوځ مرسته وکړي خو داسې ښکاري چې د کورمې ایجنسۍ قومونو، چې هغوی هم پښتانه دي، دې غوښتنې ته ځواب ونه وایه.

لیکنه : خوشحال آصفي

اوس د خوښۍ ځای دا دی چې د کرښې دواړو غاړو ته پښتون ولس پوه شوی دی او د پاکستان استخباراتي ادارې او پوځ د هر دول تيري په مقابل کې لازم غبرګون ښيې. اوس دې کوز او بر افغانان او پښتانه هيڅ اندېښنه نلري ځکه ډېر له وخته دواړو غاړو ولسونو د پاکستاني پوځ او استخباراتو تيري او ظلمونه تحمل کول او يواځې د منظور پښتين په شان د سر سړي په انتظار و. اوس چې خدای په کوزو پښتنو کې د سر سړی پيدا کړی دی نو ان شاالله د عدالت غوښتنې نارې به يې رنګ راوړي او کوز او بر دواړه ولسونه دي د پاکستاني پوځ او استختباراتو لخوا د پښتون ژغورنې غورځنګ د کمرنګه کولو هر ډول هڅې ته لازم ځواب ورکړي.

بر پښتون او ټول افغانان دې د وسله والو طالبانو لخوا د برښنا پايو چپه کېدلو ته نه اندېښمن کيږي ځکه دا ورانکاري په اصطلاح د دغو مجاهدينو (وسله والو طالبانو) پخوانۍ ځانګړتيا ده. پخوا يې د مجاهدينو په نوم له برښنا پايو سره جهاد کولو او له بيخه به يې نړولې او پاکستان ته به يې کباړ کولې او نن يې د طالب په نوم چپه کوي او د تخريب هڅه يې کوي.