اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

دستاوردهای خلاق چخوف، نویسنده برجسته رئالیست روسی 

برگردان. رحیم کاکایی پیشگفتار مترجم : رئالیسم بی‌رحمانه‌ی یک راوی غمگین  نویسنده ای…

لحاف مهربان کودکی

ساجده میلاد من به گذشته می اندیشم  من شب ها  در آغوش سبز…

نقش زنان مسلمان در جامعه اسلامی !

مقدمه . بی گمان یکی از مهم ترین مباحث در تبیین…

بدخشان؛ گره کور و پاشنه آشیل حاکمیت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید بدخشان؛ جرقه های بحران و احتمال خیزش تازه…

شیرۀ جان

رسول پویان شیرۀ جان ازدو چشم خون چکانم می چکد لـؤلــؤی لالا…

            و حدت خواهی 

در عاشقی ،  عشق   نمایی   نمیکنم گنج  ی  محبتیم…

فیلسوفان یهودی تبار؛ آته ایسم ناتمام،سوسیالیسم احساسی

Hermann Cohen (1842- 1918 ) آرام بختیاری هرمان کوهن؛ میان کانت و…

حماسه هایی که به بهای خیانت نخبگان به سوگواره تبدیل…

نویسنده: مهرالدین مشید روایت تراژدی ملتی که بهای جاه‌طلبی نخبگان را…

د دموکراسۍ د ناکامو تجربو انتقادي ارزونه

نور محمد غفوری سریزه  د تحمیلي جمهوریت او تقلبی دموکراسۍ تجربې موږ ته…

«
»

 ماکار گرو نیروی توانای جها نیم 

             به استقبال روز بین المللی کارگر 

انسان بخاطر زنده ماندن خود بکار وتحرک نیاز دارد که با آغازین دوران پیدایش همراه بوده است . تاریخ بشریت شاهد دوره های طولانی شکلگیری جوامع وکارایی گوناگون بوده است که با دوره های معین تاریخی شکل کار مشخص میشود. بشریت پس از دوران دوران برده گی وقیام آزادیخواهانه ی اسپارتاکوس در سال ۷۳ قبل از میلادانجامید پس از آن شکل جمعی کار وتقسم انسانها برطبقات توام با رشد زراعت ونظامهای فیودالی ملاکی وفناوری عمومی ایجادگرانه ی فکری وکارجسمی وتشکل تجمعات دهقانی وقیامهای ضد فیودالی جوامع دستخوش تغیرات اساسی گردید که درمسیرپیدایش تخنیک وتاسیسات . تولیدات صنعتی منجر بظهور سرمایه وایجاد طبقه ی کارگرشد . برخورد استثماری سرمایه داران بمنظور رشد تولید وتمرکز سود بیشترسرمایداری با مخالفت شدید طبقه ی کارگروسایر زحمتکشان همراه بود که کارگران با تشخیص حقوق کاری وسنجش ارزشهای اضافی واضافه تولید شان بخاطر تامین حقوق وآزادیها وبرضد استثمار با بیان سیاسی مبارزه طبقاتی درپیش گرفته شد که نخستین اتحادیه بین المللی کارگران در سال ۱۸۶۴ وپس از آن با دادن قربانیهای زیاد ثبت تاریخ گردید واز آنروز تا به حال درسرآسر دنیا این روز تجلیل میگردد. 

در کشورما افغانستان پس از ایجاد دستگاهای ساختمانی وتخنیکی برای نخستین باردرزمان امیر شیر علی خان وتاسیسات صنعتی درزمان غازی امان اله خان وگسترش آن در زمان محمد ظاهر شاه در دهه ی چهل وپنجاهم ترسایی باظهور طبقه ی کار گر در پایتخت کشور وسایر ولایات تشکلهای کارگری بظور رسید که با کار آگاهانه ومبارزه ی دادخواهانه همراه بود .جنبش کارگری افغانستان مرحله بمرحله درمیان سایر اقشار زحمتکش رشد وگسترش می یافت پس از دوران دموکراسی تاجدار دوران صدارت شاه محمود خان ، زمانیکه قشر روشنفکری وآزادی خواهان با یاس ونا امیدی ازحکومت سردار محمد داوود خان به جستجوی راه های رسیدن به اهداف دموکراتیک وعادلانه برخاستند با توجه به نخستین قانون اساسی آن دوره وانتقال حکومت به مردم  در راستای مبارزات آزادی خواهانه ودموکراتیک برهبری احزاب سیاسی ودموکراتیک که فضای جوشان سیاسی داخلی وجهانی چرخش سیاسی طبقاتی داشت به ایحاد وپیدایش احزاب سیاسی جدید ومترقی منجر گردید . ازینرو 

جنبش سیاسی کارگران افغانستان درهمراهی وهمکاری جنبش چپ ودموکراتیک کشور با بزرگترین بسیج سیاسی خود منحیث طبقه ی کارگر افغانستان وعضو جنبش جهانی طبقه ی کارگر باهمصدایی وهمفکری با کارگران جهان حضور خود رادر عرصه ی داخلی وجهانی اعلام وصدای خود را بگوش دولت ومردم افغانستان وجهانیان رسانیده اند. 

در راستای رشد وگسترش این روند سیاسی کمپاین عظیم سراسری کارگری دراواخر بهاروتابستان سال ۱۳۴۷ خورشیدی کارگران تاسیسات نفت وگاز شبرغان ، فابریکات مزارشریف ودستگاهای صنعتی ولایات قندز ،بغلان پلخمری ،پروان کاپیسا هرات قندهار وپایتخت کشور تا تمام مناطق مملکت با راه اندازی اعتصابات ومارش عظیم کارگران بسمت پایتخت  کمیت عظیم کارگران رابدور خود بسیج ساخته  ونقطه ی عطفی درتاریخ مبارزات جنبش کارگری افغانستان بود .

درین ماه ها کارگران دورانسازنساجی گلبهار، فابریکات سمنت ونساجی جبل السراج 

پروژه آبیاری پروان به همراهی وشرکت هزاران هزار تن از شاگردان مکاتب لیسه عالی میر مسجدی خان کوهستانی ،محمود راقی ، لیسه های عالی گلبهار وجبل السراج ولیسه نساجی گلبهار درمدت چهل وشش روز پرچم مبارزه دادخواهانه را درباغ عمومی گلبهاروبلندای نهضت کارگری برافراشتند .هرچند که با آمدن صدراعظم وقت واحمد شاه پسر ظاهر شاه پاسخ قانع کننده ارایه نگردید اما صدای حق خواهانه ی کارگران درین مدت صدای اتحاد وهمبسگی کارگران وسایر زحمتکشان افغانستان را بگوش جهانیان رسانده وآنها را از خوابهای قرون وخیالات سراب مانند زمانه بیداری بخشیده اندیشه ی مبارزه وشهامت کارگری وشجاعت مبارزه رادرمیان روشنفکران وکارگران وسایر زحمتکشان قوت بخشید. 

زنده باد کارگران افانستان وسرتاسر جهان .

درخد مت  ا نسان  رفاه  همگا نیم

نوسازی بنیادترقی هدف ی ماست

محرکه ی چرخش  تولید  جها نیم

ادویه   و  نان  قلم   خا نه  و کالا 

برنامه کاریست که باخلق رسا نیم

ازچرخه چوبی وسفرهای فضایی

سازنده گی ماست شهکا رزما نیم

 خواهنده  صلحیم  و فاق همگانی

با نیروی کارای  نسلهای جوا نیم

خواهان  و فا قیم  ترقی  وعدا لت

آماده  و کا را وهد فمند  روا  نیم

با وحدت یاریکه رفاه همگا نیست

با صلح عجین گشته پابند  برآنیم 

پیروز بود جنبش  کا ریگر  دنیا 

خواهان رفاه ی همه هموطنا نیم 

عبدالوکیل کوچی

 ماکار گرو نیروی توانای جها نیم 

درخد مت  ا نسان  رفاه  همگا نیم

نوسازی بنیادترقی هدف ی ماست

محرکه ی چرخش  تولید  جها نیم

ادویه   و  نان  قلم   خا نه  و کالا 

برنامه کاریست که باخلق رسا نیم

ازچرخه چوبی وسفرهای فضایی

سازنده گی ماست شهکا رزما نیم

 خواهنده  صلحیم  و فاق همگانی

با نیروی کارای  نسلهای جوا نیم

خواهان  و فا قیم  ترقی  وعدا لت

آماده  و کا را وهد فمند  روا  نیم

با وحدت یاریکه رفاه همگا نیست

با صلح عجین گشته پابند  برآنیم 

پیروز بود جنبش  کا ریگر  دنیا 

خواهان رفاه ی همه هموطنا نیم 

عبدالوکیل کوچی