از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

دستاوردهای خلاق چخوف، نویسنده برجسته رئالیست روسی 

برگردان. رحیم کاکایی پیشگفتار مترجم : رئالیسم بی‌رحمانه‌ی یک راوی غمگین  نویسنده ای…

لحاف مهربان کودکی

ساجده میلاد من به گذشته می اندیشم  من شب ها  در آغوش سبز…

نقش زنان مسلمان در جامعه اسلامی !

مقدمه . بی گمان یکی از مهم ترین مباحث در تبیین…

بدخشان؛ گره کور و پاشنه آشیل حاکمیت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید بدخشان؛ جرقه های بحران و احتمال خیزش تازه…

شیرۀ جان

رسول پویان شیرۀ جان ازدو چشم خون چکانم می چکد لـؤلــؤی لالا…

            و حدت خواهی 

در عاشقی ،  عشق   نمایی   نمیکنم گنج  ی  محبتیم…

«
»

عید آرزوها

عید میخواهی دلی را  شاد کن

حرمت هر عید شادیی دل است

دست مهر و پاکی وخدمت بخلق

بهترازصدها شعار ومحفل است

عید سعید فطر برای همه مؤمنین پاکنهاد مبارکباد!

عید بمثابه روز خجسته ویکی از مواهب آسمانی ومیراث تقدسات عظیم دینی میباشد که در کشورهای اسلامی همه ساله به نامهای عید فطر وهمچنان عید سعید اضحی برگزار میگردد.

هرچند علمای متقدم ومتأخر جهان؛ همچنان مورخین،تحلیلگران وسروران قلم، در رابطه به حرمت وقدسیت اعیاد اسلامی ونیز درتمام مذاهب ودیگر روزهای تاریخی بین المللی همانند عید نوروزی، جشن استقلال، روز هشتم مارچ، روز کارگر،روزمادر،روز معلم، روز پدر، روزاطفال، روز صحت وسایر روزهای تاریخی، ديد همسان داشته و از اين روزها تجلیل بعمل می آورند؛ اما در بحث حاضر به موضوع عید سعید فطر بسنده میکنیم.

طوریکه معلوم است مراسم سنتی وبعد فرهنگی تجلیل این روزهای مقدس مذهبی وتاریخی به شادی آفرینی، نمایشات جشنی،میله های مسرتبارمتمرکز بوده ومورد استقبال مردم قرار میگیرد.

اما سوال اینجاست که آیا این نمایشات جشنی شامل حال کلیه طبقات واقشارزحمتکش جوامع بشری بوده ویا صرفاً به طبقات و قشرهای قدرتمند مربوط میشود؟

آیا برپایی جشنهای متعدد نتیجه ی دستاوردهای بشری ونشانه ای از همگانی بودن آنست؛ یا صرفاً بیانگر یادبود ازخاطرات تاریخی گذشته ویا اینکه توجه به آرزوهای نوید بخش آینده میباشد.

 در حالیکه درجوامع طبقاتی برهمه چیز، مهر وخصلت طبقاتی حک شده است؛ اما در اثر سلطه اين ستم زندگی برانداز، تنديس خشن وحشتبار ساير ستم های اسارتبارهر روز خشن تر از گذشته، چهره می گشايد. 

بنابرآن، با حفظ واحترام به حرمت وقدسیت عید؛ اما دردا ودریغا که دربسا جوامع جنگ زده، بجای نجات مردم از تهلکه ،جشن عید در میان خون وآتش وقربانیان انواع ستم، بنام جشن بزرگ خوشیهای شادی آفرین، به نمایش گرفته میشود؟

چنانچه دردنیایی که ما زنده گی میکنیم در طول تاریخ وبخصوص در فاصله بین دو عید در یک سال گذشته جهان شاهد رویدادهای بزرگ سیاسی ورخداد های شدید نظامی بوده است ومعاملات پشت پرده از جانب بازیگران قدرتهای بزرگ جهان سرنوشت توده های ملیونی ومیلیاردی مردم جهان را درغیاب وبدون خواست ومنافع آنها تعيین میکنند .

که نتیجه چنین رخدادهای خونین وآتشزای مستکبرین جهان، قتل وکشتار دسته جمعی،نسل کشی انسان وتلفات سنگین انسانی بوده وبشریت را درلب پرتگاه گشانیده، هست وبود جوامع بشری وسلامتی کره خاکی را زیرسوال می برد.

 البته  باتوجه به نگرانی سراسری جهانی بیم آن میرود که دوام وتشدید چنین روند وحشتناک وتجاوزات غول آسای زورمندان وقدرتمندان جهان ،جغرافیای جهان را بخطر جدی وتغیير گسترده مواجه خواهد ساخت.

این جریان خطرناک، یعنی روند گسترش جنگها وخونریزی بذات خود نفی ارزشهای انسانی وپامال نمودن حقوق بشری بوده، مردمان مناطق جنگزده ی دور ونزدیک جهان را به قتل وکشتار، چور وغارتگری، فقر ومرض، بحران، نا امنی وبربادی همگانی تهدید نموده، بجای برپایی جشن وپایکوبی اعیاد، فرش سیاه وگلیم غم وماتم دایمی را بر روی کره خاکی هموار می سازد واین همه جنایات جنگی ومصیبت ها را جاگزین جشن وشادی و همه فضایل عید؛

( که خصایل عالی وانسانی آن عبارت از مهربانی، همکاری،همدردی، احوالگیری، صداقت، خدمت، عدالت ،همدردی با مریضان،کمک به محتاجان، نوا به بینوایان، پاکی قلبها وسایر ارکان اساسی عید می باشد)؛ مینماید.

درحالیکه فضایل عید معاونت، کومک، عدالت، خدمت،صداقت، به همنوعان را از ما میخواهد تا باشد که درقبال پاکی لباس، پاکی دل، درقبال خانه تکانی پاکی نیات، درقبال گستردن خوان طویل،کومک به بینوایان،محرومان ومظلومان،فقرا ویتیمان،گرسنگان؛غمشریکی با ماتمزده گان،احوالگیری از مریضان وسایر همکاری وهمدردی با محتاجان؛ ازعید بمثابه عید واقعی تجلیل بعمل آورده وجشن عيد به گونه سراسری و همگانی متبلور گردد. زیرا عیدهای نمایشی در طول تاریخ درد مردم رامداوا نکرده است.

بلکه درجوامع طبقاتی زورمندان ددمنش عید وهرگونه خوشی را ازدسترس دیگران تصرف نموده با نمایشات پرزرق وبرق امکانات مادی شان از لباس گرفته تا آرایش منازل، تزين قصرها، برخ کشیدن دسترخوان های طویل وعریض بافراورده های عظیم قیمتی را بنام استقبال ازروزعید نمایش میدهند.

درحالیکه درآنسوی خط غارت شده گان ستمدیده وگرو رفته گا ن قرن بیست ویکم جهان از شدت فقر ومرض درطول عمر روزه دار بوده اند. چنانچه این گرسنگان تاریخی بدلیل بیکاری وبیماری؛ فقر ومرض، در روزهای عید به جستجوی پوست ترکاری برسر خاکستر وآشقال کوچه ها رفته ویا به گدایی ودرد ناک تر از آن بافروش اجباری گرده های بدن خود وبا تحمل درد جانکاه در بدل پول نان خشک، بسختی نفس میکشند.

بآنکه روزهای خجسته ی عید با رسوم وعنعنات مختلف در تمام دنیا از طرف مسلمانان  جهان با حرمت وعزت برگزار میشود؛ اما درعین حال دیده میشودکه فقرا،مساکین،مستمندان وگرسنگان،ناداران ،مظلومان ومحرومان،مریضان،دردمندان وبینوایان بمثابه روزه داران دایمی وتاریخی با نمایشات جشنهای عید وبرات ونوروزی تا هنوز بسیار فاصله دارند.

 زیرا آنها از نعمت افطاری لازم ومهمانیهای سفره های رنگین اعیاد تا هنوزمحروم اند. آنها روزه داشتن دایمی با کار شاقه را در طول سال متحمل میشوند.

خلاصه ی کلام: به باور این قلم، هر روز تاریخی وتقدسات عقیده تی آن دارای محتوا و مضامینی میباشد، که مزید بر رگ وریشه های علمی وعقیدتی آن، در جوامع سنتی در طول تاریخ آمیخته با سنن و آداب پسندیده ی مردم، با رسم ورواجها وعنعنات جاری شکل گرفته که تجلیل از آنها انعکاس دهنده ی خواستهای انسانی وبیانگر آرزوها ی پسندیده،شریفانه ،عدالت خواه ودموکراتیک انسان میباشد.

 زیرا اگر از یکسو جشنهای نمایشی بانمایش زورمندان برگزار میشود ازدگرسوتجلیل مراسم مذهبی وجشنهای واقعی بیانگر نیات نیک ومقدس توده های عظیم مردم واهداف عالی انسانی و انسانیت است که بشریت بی وقفه در راه رسیدن به آن روزهای شادی آفرین و جشنهای واقعی باپیگری تلاش میورزند.

پس به اینترتیب راه حل چیست وچگونه بتوان عید واقعی را به تجلیل گرفت؟ 

به نظر اینجانب، عید واقعی بمعنای واقعی کلمه زمانی میسر میشود که انسانهای مسؤول ومتعهد با صفایی قلبها در فضای همدلی، رفاه، عدالت، راستی وصداقت، برابری،صلح و آشتی،همدیگر پذیری،اتحاد واتفاق،از خود گذری،صفایی دل از کینه ها وتعصبات، در راه حرمتگذاری به اعیاد واحترام به انسان وارزشهای انسانی باعدالتخواهی ورفتار عادلانه ، رفاه وآسایش همگانی،اتحاد وهمبستگی برای تحقق خواستهای برحق انسان میتوان به جشن حقیقی وسرورعید واقعی وهمگانی رسید.

باعرض حرمت

عبدالوکیل کوچی