پارادوکس انرژی در افغانستان: زغال‌سنگ یا آب؟

​تحلیلی بر گذار از سوخت‌های فسیلی به توسعه پایدار ​ ​افغانستان در…

افتضاح اپستین و فروپاشی وجدان بشریت در سرمایه‌داری پسین

نویسنده: مهرالدین مشید در دهه‌های اخیر، مطالعات انتقادی قدرت و جرم…

«او با تلخی، بیهوده‌گویی و خودپسندی را تمسخر می‌کرد…»

 به مناسبت دویستمین سالگرد تولد م. ای. سالتیکوف- شچدرین برگردان: رحیم…

مرگ ارزش و اخلاق

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

از دوری ی میهن سوزم!

امین الله مفکر امینی     2026-01-02! چنان از دوری ی میهن سوزم بجان…

        یک نـامـه به تاریخ؛ و یک نـخوانـدنی ترین!

با هدیه سلام ها و احترامات قلبی و وجدانی؛ این…

افغانستان؛ از کانون تروریسم فراملی تا عرصه‌ی مانورهای ژئوپلیتیک قدرت‌های…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در دو دهه‌ی اخیر به یکی از…

گلهای خشم کلان شهرهای بورژوایی

Baudelaire, Charles (1821-1867) آرام بختیاری شعر نو بودلر میان: نیما، هدایت، و…

                                            واقعیت چیست

واقعیت با نظریات مختلف و دید گاه ها ی متنوع…

هزیان تب آلود!

شدت تب تروریسم که بیش از نیم قرن استبلشمنت پاکستان…

 افغانستان قربانی سیاست‌های امنیتی منطقه‌ای است، نه متهم دائمی

نور محمد غفوری در سوسیال میدیا خواندم که وزارت دفاع طالبان…

وحدت نیروهای ملی دموکراتیک ومترقی

وحدت بمثابه واقعیت انکار ناپذیری ضرورت تاریخی در برابر استعمار…

عدالت اجتماعی

نوشتهء نذیر ظفر‎عدالت روزی پیـــــدا میشه آخر‎سفاکان ترد و رســـوا…

خودتحقیری و خودتخریبی؛ تبیین فلسفی مفهومی

۱. خودتحقیری (Self-Denigration) در معنای فلسفی، خودتحقیری حالتی است که در…

سرمایه‌داری لیبرال و واکنش سوسیال‌دموکراسی

نور محمد غفوری تقابل، اصلاح یا همزیستی انتقادی؟ مقدمه سرمایه‌داری لیبرال به‌عنوان نظام…

             تشدید تنش تهران و واشنگتن؛ پس‌لرزه‌های منطقه‌ای آن

نویسنده: مهرالدین مشید سرنوشت دیکتاتوری‌های دینی؛ آزمون بقا برای اخوندیسم و…

دربارۀ «اصولنامۀ جزایی محاکم» اداره طالبان

اعلامیۀ انجمن سراسری حقوق؜دانان افغانستان بنام خداوند حق و عدالت انجمن سراسری…

هر که را مشکلی است!

امین الله مفکر امینی          2026-30-01 ! هر که را مشکلی باشد ناچار…

آ.و. لوناچارسکی

برگردان. رحیم کاکایی و.گ. بلینسکی پیشگفتار مترجم درباره ویساریون بلینسکی نویسنده، منتقد…

برهنه گویی و عریان سالاری؛ سیاستِ بی‌پرده و حاکمیتِ بی‌نقاب

نویسنده: مهرالدین مشید تحلیلی از زوال مشروعیت و فروپاشی پوشش های…

«
»

عمران خان د کاليو سره په سترګو ننوځي

وروسته له دې چې د افغانستان سولې لپاره د امریکا د بهرنيو چارو وزارت ځانګړی استازی په اسلام آباد کې له پاکستانيو چارواکو سره د افغانستان د سولې په اړه وکتل؛ د پاکستان صدراعظم عمران خان ويلي چې هېواد کې یې د طالبانو پټنځایونه نشته او له امریکا غواړي چې پاکستان د کرایي ټوپک په څېر ونه کاروي. یعنې امريکا دې پاکستان د پیسو بدل کې د بل لپاره (افغانستان لپاره) نه جنګوي. دا په داسې حال کې ده چې د اکسفورډ پوهنتون په مرسته د برېتانیا یوه څېړنه ښيي چې د نړۍ د ترهګرو تر ټولو ډېر مرکزونه په پاکستان کې دي. راپور وايي طالبان، القاعده شبکه، لشکر طیبه، لشکر جنګوي او نور ترهګر هغه ډلې دي چې په پاکستان کې یې سر را اوچت کړی دی او لا هم په دغه هېواد کې مرکزونه لري.

عمران خان ولې رڼو سترګو کې شګې اچوي؟

په داسې حال کې چې د افغانستان په ګډون د نړۍ ډيری هيوادونه نور د پاکستان په اصلي څېره پوه شوي او ورته په ډاګه شوې چې د نړۍ د ترهګرو تر ټولو ډېر مرکزونه په پاکستان کې دي؛ لا هم عمران خان د نړيوالو په سترګو کې شګې اچوي او د خپل هيواد د استخباراتي ملايانو د ږيرو لاندې ترهګر چڼي پټوي. اوس لويه پوښتنه هم همدا ده چې ټوله نړۍ په دې قانع ده چې پاکستان د ترهګرو مور ده چې په کال کې په زرګونو ترهګر زيږوي، نو بيا ولې عمران خان د ټولې نړۍ په سترګو کې شګې اچوي؟ آیا عمران خان ته دا ټوله نړۍ ړنده ښکاري يا نړيوال ماشومان فکر کوي او که عمران خان په خپله ماشومانه خبرې کوي؟

عمران خان ځکه په پاکستان کې په ټولو ترهګر او د ترهګر په پټنځايونو سترګې پټې کړې چې نوموړي ته د هغه هيواد پوځ لخوا لارښوونه شوې چې د امريکا د ولسمشر ډونالد ټرمپ ليک ته تند ځواب ورکړي څو له امريکا مجبوره شي او پر پاکستان د ډالرو غوا بيرته لنګه کړي. د امريکا حکومت په وروستيو کې د تروریستي ډلو پر وړاندې د پاکستان له خوا په قاطع اقداماتوکې د اسلام اباد د پاتې راتللو له امله دغه هیواد ته د درې سوو میلیونو ډالرو پوځي مرسته وځنډوله. له هغې وړاندې امريکا دغه هيواد (پاکستان) سږکال د امریکا د متحده ایالاتو د پوځي زده کړو له نړیوال پروگرام نه هم وويستلو. همداشان له دې وړاندې د امریکا کانګرس د ایتلاف له بسپنې پاکستان ته د ۵۰۰ میلیون ډالرو ورکړه ځنډول شوې وه.

اوس دغه ټول فشارونه پاکستان حس کړي دي او د دې لپاره چې له امريکا ډيرې پيسې وشکوي؛ عمران په رڼا ورځ د نړيوالو په سترګو کې شګې اچوي او وايې چې پاکستان کې هيڅ ترهګر نشته. همداراز يو بل دليل چې عمران خان يې په دغه هيواد کې د ترهګرو په پټن ځايونو او ځالو سترګې پټولو ته اړ کړی دی؛ هغه په خپلو چارو کې د عمران نامستقل والی او پوځ پورې منحصر کېدل دي. په دې مانا چې عمران خان که څه هم د پاکستان صدراعظم دی خو د ترهګرو پر وړاندې د هر اقدام عام و تام صلاحيت د دغه هيواد د پوځ او استخباراتو په لاس کې دی او عمران خان لکه د بوت په شان يو سمبول دی. هر څه چې پوځ وايې او د استخباراتو خوښه وي؛ هماغه د عمران خان په خولې نړيوالو ته وايې.

عمران خان ولې پاکستان له کرايې ټوپک سره تشبه کړ؟

دا چې عمران خان له امریکا غوښتي چې پاکستان د کرایي ټوپک په څېر ونه کاروي؛ اشاره يې د امریکا متحده ايالتونو د ولسمشر ډونالډ ټرمپ لخوا نوموړي ته استولي ليک ته وه چې په کې يې له عمرانه غوښتي چې وسله وال طالبان له افغان حکومت سره د سولې خبرو ته حاضر کړي. اوس په پاکستان کې عام باور دا دی چې دغه هيواد له امریکا سره په ټانټو ژوولو کې لوی تاوان کړی دی. د پاکستان د اوسني سياست منتقدين د نوموړي هيواد په حکومتي نظام نيوکه کوي چې ولې يې د ډالرو له غوا (امریکا) سره خپلې اړيکې خړې پړې کړې؟

څه موده وړاندې د امریکا دفاع وزارت د تروریستي ډلو پر وړاندې د پاکستان له خوا په قاطع اقداماتوکې د اسلام اباد د پاتې راتللو له امله دغه هیواد ته د درې سوو میلیونو ډالرو پوځي مرستو د بندولو اعلان وکړ. له دغې اعلان څو ورځې مخکې یو امریکایي مقام ویلي وو چې پاکستان سږکال د امریکا د متحده ایالاتو د پوځي زده کړو له نړیوال پروگرام نه ایستل شوی دی. ټاکل شوی وه چې سږکال د پاکستان د پوځ ٦٦ منصبداران د نظامي زده کړو لپاره د امریکا متحده ایالاتو ته ولاړ شي اما امریکا دغه هيواد (پاکستان) د پوځي زده کړو له دغه پروګرامه وويست. همداشان د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د سږ کال په لومړیو کې پاکستان ته هغه مرستې وځنډولې چې د ایتلاف د ملاتړ د بسپنې په نوم ورکول کېدې. له دې وړاندې د امریکا کانګرس د ایتلاف له بسپنې پاکستان ته د ۵۰۰ میلیون ډالرو ورکړه ځنډول شوې وه.

دغه ټول فشارونه سبب شول څو پاکستان خپله څېره په آينه کې وويني او په خپلو کړو پښيمانه شي. اوس د دې لپاره چې امريکا ته په ياد کړي چې مونږ (پاکستان) خو تل د امريکا کرايې ټوپک پاتې شوی دی او اوس نه بايد امريکا دغه هيواد هير کړي؛ عمران خان په تنبهي توګه امريکا ته خپل اصليت (کرايي ټوپک توب) وښود. اوس به ډير ژر پاکستان د امريکا ولسمشر ته د افغان سولې په پروسه کې د هر ډول مرستې سينه ډبوي او هڅه به کوي چې له امريکا سره د دغه هيواد ترينګلې اړيکې له سره ورغوي.

لیکنه : خوشحال آصفي