شعرهایی از روناک آلتون

بانو "روناک توفیق محمد"  (به کُردی: ڕووناک تۆفیق محمد)، متخلص به…

زندگی بدون محدودیت یا مرگ ...!

مرگ برخلاف دید صوری٬ چون نیستی تام باور موجه نیست.…

طالبان؛ از سرکوب مخالفان تا مهندسی حذف هویت‌ها

نویسنده: مهرالدین مشید بازگشت طالبان به قدرت در ۱۵ اگست ۲۰۲۱…

فراتر از فروپاشی؛ چگونه ملت‌ها پیش از شکست نظامی، شکست…

Wahidullah Noorzai Former Senior ANCOP/ANP Officer | Field Strategist | Military…

انسان و نیروهای سازندهٔ تمدن( بخش اول)

«انسان معمار روشنایی در دل تاریکیِ جهان» تهیه و تدوین :…

 دشمنی با فارسی؛ بازتاب سیاست زبانی برتری‌جویانه طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید فارسی‌ستیزی؛ چهره پنهان سیاست زبانی طالبان برای بررسی  دقیق…

نسل‌کشی هزاره‌ها یک پروژه چندوجهی بود که ریشه در سیاست‌های…

افغانستان سرزمینی نیست مانند روسیه و یا هند که بزرگ‌تر…

اگزیستنسیالیسم؛ آزادیاست، یا ترس و مرگ؟

Existenzphilosophie. آرام بختیاری فلسفه وجودی انسان؛ آزادی بورژوایی، یا رهایی جامعه؟ آیا انحلال…

۱۱ سپتامبر جهان را تغییر داد؛ زندگی من را نیز…

از صبحی که آمریکا را تغییر داد تا میدان‌های افغانستان؛…

د سیاسي فعالیت لپاره د ایډیا او رهبر جوړول

نور محمد غفوری (هیله من یم چې دا لیکنه د سیاست…

پروفیسور استاد نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد نصیب الله سیماب سره چې د…

کتاب راز هستی

رسول پویان به زندانی که دل دربند آن زنجیر و برپا…

 اسلام سیاسی؛ از اصلاح دینی تا ایدئولوژی قدرت

 نویسنده: مهرالدین مشید اسلام سیاسی یکی از مهم‌ترین پدیده‌های فکری و…

روزهای آخر امین؛ روایت ناگفته از ورود شوروی و تغییر…

https://www.youtube.com/watch?v=K0xOd1gPFV0 تاریخ معاصر افغانستان؛ روزهای آخر حکومت حفیظ‌الله امین. روزهایی که…

وقتی عقل به راز و نیاز رسید

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist…

شورا در اسلام!

مقدمه  شورا ومشاوره واژه عربی است به معنی ابراز رای ،…

آئوزوف نویسنده‌ی شوروی و قزاقستان

برگردان. رحیم کاکایی نویسنده . روسلان سمیاشکین  ،فرزانه‌ای از شرق و…

۲۰۲۱؛ افغانستان چگونه به نقطه عطف شکست غرب تبدیل شد؟

سقوط یک نظام، پایان یک جنگ یا آغاز یک نظم…

 از بیست سال جمهوریت قلابی تا پنج سال امارت استبدادی…

 نویسنده: مهرالدین مشید مردم افغانستان پس از سرنگونی دور نخست حاکمیت…

 اقلیت های کامران، طردشدگان گناهکار؛ و دفاع میشل فوکو.

Michel Foucault (1926- 1984 ) آرام بختیاری فلسفه فوکو؛ ضرورت انحلال زندان…

«
»

علم او ټکنالوژي؛ د رښتینې خپلواکۍ محور

په اوسني عصر کې د نړۍ بڼه په بشپړه توګه بدله شوې ده. نن ورځ د ملتونو ځواک، وقار او د ژوند حق یوازې په شعارونو نه، بلکې په دې پورې تړلی دی چې هغوی د وخت له تمدن او کاروان سره څومره ملګري دي. هغه ملتونه چې د ننني تمدن، علم او مدنیت له کاروانه وروسته پاتې شي، د تاریخ په پاڼو کې مړه ګڼل کېږي او نشي کولی خپل شتون ثابت وساتي.

په تېرو وختونو کې شاید خپلواکي یوازې د جغرافیایي سرحدونو ساتلو ته ویل کېدل، خو نن د خپلواکۍ مانا بدله شوې ده. رښتینې خپلواکي په علمي او ټکنالوژیکي ځان بسیاینه کې ده. یو ملت هغه وخت په رښتیا خپلواک بلل کېږي چې:

خپلې اړتیاوې په خپله پوره کړی شي.

د پردیو له اقتصادي او سیاسي احتیاجه خلاص وي.

د نړۍ په پرېکړو کې د اغېزمن غږ درلودونکی وي.

د خپلواکۍ دا مانا یوازې هغه وخت حقیقت موندلی شي چې ملتونه له عصري وسایلو او ټیکنالوژیکو مهارتونو برخمن وي. په دې بهیر کې، د نجونو زده کړې یوازې یو انتخاب نه، بلکې یوه حیاتي اړتیا ده. هیڅ ملت نشي کولی د خپل نفوس د نیمایي برخې له فکري وړتیاوو پرته د پرمختګ لوړو پوړیو ته ورسېږي. کله چې نجونې له زده کړو بې برخې وي، په حقیقت کې د ټولنې راتلونکی نسل له علمي روزنې محرومېږي.

کوم ملتونه چې له علمي او ټکنالوژیکي پلوه وروسته پاتې وي، خپلواکي یې تل تر فشار لاندې وي. د داسې ملتونو برخلیک د نورو په لاس کې وي او نشي کولی په نړیوالو معادلو کې خپلواک تصمیم ونیسي. که غواړو د یو ژوندي او باوقاره ملت په توګه پاتې شو، باید د وخت له علمي کاروان سره ځان ملګری کړو.

په لنډه توګه، علم او ټکنالوژي د ننني عصر د بقا یوازینۍ وسیله ده. که یو ملت غواړي چې رښتینې خپلواکي ولري، باید له خپلو ټولو بشري سرچینو (نارینه او ښځینه) ګټه پورته کړي او په علمي وسلو سمبال شي. له کاروان څخه وروسته پاتې کېدل مړینه ده او مخکې تلل د تلپاتې ازادۍ ضامن دی.

حبیب الله فتاح