افغانستان در بن‌بست؛ راه‌های برون‌رفت و چشم‌انداز آیند

نویسنده: مهرالدین مشید فردای افغانستان و چگونگی عبور از وضعیت موجود در…

فرانس مهرینگ؛ تئوریسین ژورنالیست، ژورنالیست صاحبنظر

France Mehring (1846- 1919 ) آرام بختیاری مهرینگ؛ کوشش در راه روشنگری…

افغانستان در آستانه یکخطر وبحران جدید ( تداوم بحران نیم قرنه) 

نوشته از بصیر دهزاد  آغاز جنگ ها و حملات پراگنده گروه…

قرائت های تاریخی و فراتاریخی دینی؛ از بن بست تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در دو سده اخیر، یکی از مهم‌ترین رویکردها…

تضاد دین و حقیقت...!

توهم خدای دین، حقیقتِ بشر را در آزادی او به…

نقدواره پژوهشیِ بر  مفاهیم جمهوری و جمهوریت 

1میرعبدالواحد سادات     از منظر  حقوق اساسی و علوم سیاسی  در راستای :  …

روح و نَفْس چیست؟

برهان الدین « سعیدی»  بادِ نفس مر سینه را ز اندوه…

طبع  شکسته

نوشته نذیر ظفر  2/8/26 ورجینیا  كوچهِ ما پر از گلِ است ،…

تحولات بدخشان؛ نشانه‌های سقوط یا پایان مأموریت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید جرقه‌ای که آتش مقاومت را در سراسر افغانستان…

بردی کربابایف

برگردان . رحیم کاکایی روسلان سمیاشکین نویسنده براستی مردمی و یکی از  بنیان…

ژورنالیست، راوی حقیقت است، نه مبلغ یک روایت

نور محمد غفوری هر حرفه‌ای چارچوب، قواعد، اصول و معیارهای خاص…

پر له خەمم!

[خه‌م] پر له خەمم! پر لە خەم... خەم له سینگمە، پر لە بەخەڵم‌و پر لە…

یاداشت انتقادی بر یک مصاحبه تلویزیونی

نور محمد غفوری ژورنالیسم، رسالتش پرسیدن است، نه دفاع کردن؛ روشن…

بنیادگرایی دینی و لیبرال‌دموکراسی؛ از سوخت‌رسانی تا امتم دهی به…

نویسنده: مهرالدین مشید  رابطه متقابل افراط‌گرایی دینی، بحران‌های نظم لیبرال و…

راز ارقام در هستی

رسول پویان جهان با رمز و رازش در دل ارقام پنهان…

بنیامین؛ چپ مستقل،یا لیبرال ضد بورژوا

Benjamin, walter (1892- 1940) آرام بختیاری تخریب ریوانجیستی روشنگران توسط ژورنالیسم زرد. والتر…

کله چې جګړه کاروبار شي

محمد سليم سليمان جګړه د انسانانو لپاره د مرګ، بې‌ځایه کېدو،…

 افغانستان؛ در بن‌بست اعتماد و آینده ناپیدا

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان؛ میان بی‌اعتمادی و بن‌بست سیاسی افغانستان در یکی…

شایسته‌سالاری؛ بنیان عدالت اجتماعی و پیش‌شرط حکمرانی کارآمد

 نور محمد غفوری عدالت اجتماعی، به‌عنوان یکی از بنیادی‌ترین ارزش‌های دولت…

رسول حمزتف شاعر شوروی و مردم داغستان

مترجم:  رسول حمزتف از مهم‌ترین شاعران داغستان و یکی از چهره‌های…

«
»

دلوېې عنعنوی جرګي له پاره د لاندې اجندا پیشنهاد

لیکونکۍ : دکتورطاوس وردک تورنتو کاناډا د اګست ۲۶مه ۲۱۶ کال .

د افغانستان ډیر مهم او تاریخی کارونه او لانجې چې د حکمتونو او خلکو تر منځ په ناورینو او شخړو بدل شوی دتاریخ په اوږدو کې د جرګو له خوانه حل او فصل کیژي ، له پاره ددې چې یو ځلې بیا د تاریخ په دغو حساسه شیبه کې چې افغانستان دلوی بحران سره مخامخ دی ( امنیتي خراب والۍ – اقتصادی خرابوالۍ زیربنایی پروژي نه شروع کول — تعلیمی او تحصیلی خرابوالۍ – دلایقو او تحصیلکرده متخصصو بیطرفه ، پاکوکدرونو نه ځای په ځای کیدل )هغه شیان دی چې د وحشت ملی دواړه ریسان د خپلو ناولو ، کرغیړنو ،سوی استفاده ګرو او رشوت خورو بیسیواده مشاورینو په هدایت او مشورود خپلو طرفدارانو او خپلوانودتعین او تقرر په خاطر د وطن مهم او اساسی کارونه شاته کړي او د خپلو خپلوانو او طرفدارانو په ذریعه بیرته ځانونه ملیاردران کوی او هغه ډالر چی دوی ته تحفه یا قرض ورکړل شوی وو بیرته خپلو دوستانو ته ورکړي باید دوی په هغو ځایو کی نصب کړی چیرته چې د پیسو خزانې وی ، نو زما په نظر د لوی جرګی له پاره به ډیره ښه دا وی چې په هغو مسایلو او موضوعاتو مهمی فیصلی وکړی هغه به دا وي .

۱ – په اساسي قانون کی تغیرات د پارلمانی نه ریاستی ته ، موږ نور ډیر کالونه یوه داسې سیستم ته ضرورت لرو ، هنوز جنګ شدت موندلۍ او پاکستان -ایران او عربان او غرب زموږ په ژوند کی مداخله کوی ، زموږ دشمنان دهرلحاظه تغذیه او تمویلوی .

۲ – د مکلفیت دوه کلنه دوره تاییدول ، تر څو هیواد په سالمه روحیه وساتل شی او هر افغان خپل وطني او اسلامی دین ادا کړی او د هر سرباز معاش ۲۰۰۰ افغانی تعین شی او دغه ۵ملیارده ډالر په بنیادی پروژو مصرف شی ، او هر کال د امریکا او غرب له ګدایی او سرخمی نه خلاص شو .

۳ – په افغانستان کی د مهماتو او ډول ډولو وسلو( هلیکوپترو – جټ طیارو – راکټو )  دجوړیدو قرارداد له روسې سره یا هندوستان یا چین سره تایید کړۍ .

۴ – د امریکا سره په ستراتیژيکو او امنیتی قراردا دو دسره نوې کتنه وکړۍ ، ځکه امریکا زموږ دشمنان ( پاکستان – طالبان – پنجشیریان او داعشیان )تحریکوي ، تمویلوی او تربیه او حمایت کوي .

۴ – ټول معادن باید ملی اعلان شی او دیوه قول اوردو له خوانه محافظت – استخراج او کابل ته انتقال شی چې هر کال د ۷ملیاردو په اندازه یا کم یا زیات مفاد رسوی، او ددشمنانو دتمویل لاره بندوی .

۵ عام او تام خلع سلاح د جنرال دوستم په مشري په ټول هیواد کی عملی کړۍ او هیڅوک وسله وال محافظین په علیحده موټرانو کی د ځان سره نه شی ګرزولای .

۶- د څلورو لویو برق بندو جوړونه ( په بدخشان کی د کوکچی دسیند دپاسه – په کنړ کی – په پنجشیر کی – په چخانسور کی دکمال خان بند ) تصویب او عملا د خارجی هیوادو سره قرارداد کړۍ .

۷ – بله ډیره مهمه خبره ، د ټولو محاجرینو بیرته را تلل د ( پاکستان – ایران او عربی هیوادو نه ) چې هلته نوره سربازګیري بنده شی او په هر ولایت کې ارزانه کورونه ددوی په اندازه جوړ شي او په یوه کال کی وطنداران د پردو له ډیکټاټه خلاص کړۍ .

۸ – ددیورند موضوع اعلان شی چې یو افغان ېې نه منی او زموږ سرحد د اټک سیند دی ، خو د دواړه خواوو په خلکوپورې اړه لری چې نظر ېې واخیستل شی .

۹ -د ټولو سیاسی احزابو منع کول او په ځای ېې اووه ( ۷ ) سیاسی جبحی یا نهضتونه یا جنبشونه رسمیت پیدا کړی ( د اسلامی سونی احزابو جبحه – داسلامی شعیه احزابو جبحه – د چپي احزابو جبحه – ددیموکراتانو جبحه – د جمهوری خواهانو جبحه – د مدني ټولنو جبحه – د ښځو سرتاسري نهضت ) .

دغه نه مهم سوالونه او کارونه باید دلوی جرګی د محترمو نمایندګانو له خوانه تایید شی .