سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری د لومړي څپرکی: سیاسي سیستم(دوهمه برخه) ۳.  د سیاسي…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (3)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...انسان تنها موجودی نیست که…

هرات؛ جغرافیایی که تاریخ را به راهبرد پیوند می‌دهد

وحیدالله نورزی بنیان‌گذار NIDA | افسر ارشد سابق ANP/ANCOP | استراتژیست…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری ځانګړتیاوې، داخلي جوړښت او د فعالیت څرنګوالی سریزه انسانان په…

مهاجرت سیاسی ایرانیان به افغانستان؛ روایت ورود، اسکان، زندگی و…

https://www.youtube.com/watch?v=4VlvDEplC-8 گفت‌وگوی سیزدهم رسانه ما با اسدالله کشمند، از رهبران حزب…

پا شیده گی وحدت!

امین الله مفکر امینی                      2026-04-11 ســالها رنج کشیــدیم ز پاشیده گی…

محمد بشیر دودیال

د ښاغلي پروفیسور استاد محمد بشیر دودیال د یو خوندور…

کتابی در خدمت ایمان یا ابزاری برای تحکیم قدرت

 نویسنده: مهرالدین مشید  از ادعای حقیقت دینی تا بهره‌برداری سیاسی و…

ادبیات مدرن، شعار " هنر برای هنر " نیست

Modernism . آرام بختیاری ادبیات مدرن؛ پیش از انقلاب و قبل از…

 اندیشهٔ روشن، قلم آگاه و رسالت روشنگری

داکتر سید احمد جهش؛ داکتر سید احمد جهش از نویسندگان و…

غوث الدین بهروز؛ شاعر خوش‌قریحه 

سخنی به قاضی غوث الدین بهروز ! صدای بیداری در…

عنایت پژوهان گردانی

 سمنگان گنجینه‌ای از انسان‌های فرهیخته دارد. عنایت پژوهان گردانی شاعر برخاسته…

د سیستمونو ډولونه (دوهمه برخه): اصلي او فرعي سیستمونه او…

نور محمد غفوری سریزه سیستمونه د جوړښت، فعالیت، موخې او له چاپېریال…

هرات؛ جغرافیایی که تاریخ را به راهبرد پیوند می‌دهد

Wahidullah Noorzai از میراث تمدنی خراسان تا ساختار اجتماعی، قدرت منطقه‌ای…

 ابتکار ملی؛ یگانه راه گذار به صلح پایدار و حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید رهایی افغانستان در کرو ساز و کار ملی،…

سیاسي ګوند او داخليدموکراسي

لیکوال: نور محمد غفوری پیلامه: دا مقاله چې د ۲۰۱۶م کال د…

دومقاله

نویسنده: جمشید کو‌هستانی فرستنده: محمدعثمان نجسب Iwnd Maban Mbik ################### اول ساختار و مدلهای سیاست جنایی ! مقدمه…

ادب چیست؟

برهان الدین « سعیدی » از خدا جوییم  توفیق  ادب  ـــ …

وقتی اختلال به قدرت تبدیل می‌شود: چه کسی پس از…

Wahidullah Noorzai Noorzai International Doctrine Academy (NIDA) مقدمه: هرمز؛ میدان سنجش قدرت،…

«
»

د ولس پر ارادې ملنډې وهل؛ سياسي هوکړه له اساسي قانون غوره

وړمه ورځ د حکومت اجرایوي مشر ډاکټر عبدالله عبدالله د ځوانانو د ورځې په موخه جوړې شوې غونډې د حکومت پر کړنو په ځانګړي ډول پر ولسمشر محمد اشرف غني توندې نيوکې وکړې. نوموړي پر ولسمشر تور پورې کړ، چې ده ته يې په درېيو میاشتو کې د ځينو مسایلو په اړه د مخامخ خبرو کولو فرصت نه دی ورکړی. نوموړي ولسمشر ته په اشارې وویل، چې څوک د بحث او خبرو کولو حوصله نه لري، نو د ولسمشرۍ لیاقت هم نه لري. ده همداراز ويلي لومړی کس چې دغه حکومت ته يې مشروعيت ور وباښه زه وم، هوکړه ليک مې لاسليک کړ چې محمد اشرف غني د افغانستان ولسمشر دی او همدا وخت د حکومت مشروعيت پيل شو.

دا چې پر ولسمشر د اجرايه رياست نيوکو سرچينه څه ده، ولې ښاغلی عبدالله په غصه شوی دی او د توندو نيوکو پيغام يې څه کيدای شي؛ دلته پرې رڼا اچوو.

که څه هم د ملي يووالي د حکومت مشرانو تر ډیره هڅه کوله چې د مشرانو تر منځ اختلافات يې د ولس له سترګو پټ کړي او خلکو ته دا وښايي چې په خپل منځ کې سره په ملي مسايلو کې همغږي دي؛ خو وړمې ورځې پر ولسمشر د اجرايه رياست نيوکو له دغه رازه پرده پورته کړه چې د ملي يووالي حکومت د مشرانو تر منځ اختلافات تر بل هر وخته اوس اوج ته رسيدلي دي. په ټوله کې ويلای شو چې پر غني د عبدالله نيوکې له دريو ځايو سرچينه اخلي.

  • لومړی ؛ د ارګ او سپيدار ماڼۍ تر منځ د اختلافاتو اوج
  • دويم ؛ د جمعيت ګوند د رهبرۍ پر سر د عبدالله، عطا محمد نور او صلاح الدين رباني تر منځ اختلافات
  • دريم ؛ کيدای شي پر ولسمشر د اجرايه رياست توندو نيوکو سرچينه د بلخ د سرپرست عطا محمد نور له ګوښه کيدنې اخيستې وي.

وروسته له هغې چې اجرايه رياست ډاکټر عبدالله په سپيدار ماڼۍ کې په ولسمشر توندې نيوکې وکړې؛ ولسمشر غني هم په ارګ ماڼۍ کې د عبدالله خبرو ته توند غبرګون وښود. غني د عبدالله د څرګندونو په غبرګون کې ويلي څوک چې پر ما باور نه لري ؛ زه په هغو باور او اعتقاد نه لرم. زه د خلکو په رايه غوره شوی ولسمشر يم او خپل مسوليت به ترسره کوم. له دې وړاندې ښاغلي عبدالله پر ولسمشر د نيوکې پر ترڅ کې ويلي و چې ؛ لومړی کس چې دغه حکومت ته يې مشروعيت ور وباښه زه وم. د اشرف غني همدا څرګندونې چې ويلي دي زه د خلکو په رايه ولسمشر شوی يم؛ عبدالله ته سخت ځواب او دا چې ويلي يې دي خپل مسوليت به ترسره کوم؛ دا هم د بلخ ولايت له سرپرستي څوکۍ څخه د عطا محمد نور د ګوښه  کيدو خبر ته کره والی ورکوي چې ممکن عبدالله يې په ګوښه کيدو په غصه شوی وي او غني يې ځواب ويلي وي چې زه ولسمشر يم او خپل مسوليت چې ګوښه کول او مقررول هم په کې راځي؛ ترسره کوم.

افق نیوز خبري اژانس وايي چې د بلخ سرپرست والي عطا محمد نور د ولسمشر له لوري برطرفه شوی دی. دا اژانس په ارګ کې د یوې سرچینې له قوله، چې نوم یې نه دی یاد کړی، وايي چې عطا محمد نور له دوو اوونیو راهیسي په کابل کې د جمعیت ګوند د کانګریس لپاره کار کوي خو ارګ پرېکړه کړې چې نوموړی له دندې ګوښه کړي. خو د ارګ ماڼۍ د دغې خبر د رد او تاييد په اړه تر اوسه څه نه دي ويلي. د افق د راپور پر اساس د پنجشنبې په ورځ د ځوانانو په غونډه کې پر ولسمشر غني د عبدالله عبدالله د توندو نیوکو علت دا و چې ولسمشر د عطا محمد نور د لېري کېدو پرېکړه کړې ده.

که پر ولسمشر غني د عبدالله عبدالله له سختو نيوکو وروسته د عطا محمد غبرګون ته وکتل شي؛ همدا په ډاګه کوي چې ښاغلي عبدالله په خپل ګروپ کې خپل موقف له لاسه ورکړی او جمعیت ګوند پرې نور د نشت حساب کوي. عطا محمد نور، د پنجشنبې په ورځ د عبدالله عبدالله له څرګندونو وروسته په یوه لنډه خبرپاڼه کې وویل«زه د اجرايي رييس د نن ورځې د دریځ ملاتړ کوم چې په لړ کې یې ده د خلکو د غوښتنو او هیلو په باب زغردې څرګندونې وکړې.» ده همداراز هیله څرګنده کړې چې د عبدالله عبدالله څرګندونې به تش شعار او د خلکو د غوسې د سړولو په هدف نه وي بلکې دریځ به یې غوڅ او جدي وي.» د نور له همدې څرګندونو چې ويلي دي؛ هيله مند دی چې د عبدالله عبدالله څرګندونې به تش شعار او د خلکو د غوسې د سړولو په هدف نه وي؛ دا په ډاګه کيږي چې د جمعيت ګوند رهبريت او غړي له عبدالله عبدالله سخت ناراضه شوي دي او تر دې مهاله د عبدالله هر کار او څرګندونې ورته تش شعار او د خلکو د غوسې سړولو هڅې ښکاري. نو پر ولسمشر د ښاغلي عبدالله د توندې لهجې او سختو نيوکو يو لامل همدا هم  کیدای شي.

دا چې د اجرايه رييس لخوا پر ولسمشر د توندو نيوکو سرچينه هر څه وي خو ولس ته يې څرګند پيغام دا کيدای شي چې اجرايه رياست څوکۍ؛ له اساسي قانون او د ولس له رايو څخه د حکومت د مشرانو تر منځ سياسي هوکړه ليک معتبر او ډير لوړ بولي. د ښاغلي عبدالله وروستۍ څرګندونې چې ويلي دي لومړی کس چې دغه حکومت ته يې مشروعيت ور وباښه زه وم، هوکړه ليک مې لاسليک کړ چې محمد اشرف غني د افغانستان ولسمشر دی او همدا وخت د حکومت مشروعيت پيل شو؛ دا د ولس په رايه او ارادې ملنډې وهل دي. د دې مانا دا ده چې د ملي يووالي حکومت مشران اساسي قانون، د ولس ارادې او رايې ته هيڅ کوم ارزښت نه ورکوي او يوازې سياسي هوکړه ليک ورته د حکومتولۍ معیار دی او بس.

لیکنه : خوشحال آصفي