نورستان؛ از خاطره یک جنگ تا آغاز یک دوره تاریخ

 نویسنده: مهرالدین مشید آغاز دوباره درگیری‌ها در منطقه کامدیش نورستان، خاطره…

افغانستان میان مهندسی قدرت و بازی امنیتی طالبان و پاکستان

 نویسنده: مهرالدین مشید درگیری طالبان  با مردم؛ فرار از حل بحران…

اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا

طرح دوسیه ۹۷ ملیونی اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا شامل…

ابو نواس اهوازی؛ نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی

(بخش 1)، علی میرفطروس ۳۱٫ شهریور ۲۵۸۵ شاهنشاهی هم باده، گوارا وُ هم…

نگاهی هنری و زیبایی‌شناختی

به آثار آیبک (موسی تاش‌محمدوف)  نویسنده بزرگ ازبکستان دوران شوروی برگردان. رحیم…

افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد؛…

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

دیوانگان نفت و ثروت

رسول پویان از خواب بخیز که دشمنان بیدار اند غافل منشین که…

میان مبارزه طبقاتی- و هنر عشق ورزیدن

Erich Fromm (1900- 1980 ). آرام بختیاری اریش فروم؛ التقاط مکاتب جهت…

  تاریخ در آینهٔ نویسنده؛ از حقیقتِ روایت تا روایتِ حقیقت

 نویسنده: مهرالدین مشید باور بر این بوده است که نویسندگان داستان‌ها…

وقتی بحران دیگر در مرز متوقف نمی‌ماند

Wahidullah Noorzai | NIDA Former Senior ANCOP/ANP Officer | Field-Based Strategic…

از فارسی‌ستیزی استعمار بریتانوی در هند تا دگرگونی نام‌های فارسی…

سلیمان کبیر نوری دوست ای ویدیویی برایم فرستاد که از جهات…

                       کام بلا 

جهان در معرض نابودی و کام  بلا  تاکی همیشه مردمان در…

میان چشمه‌های شعر

مجموعه اشعاری از روناک آلتون برگردان به فارسی:زانا کوردستانی بانو "روناک توفیق…

افغانستان؛ میدان رقابت قدرت‌ها پس از خروج آمریکا

 نویسنده: مهرالدین مشید جایگاه مردم افغانستان در میدان رقابت های کشور…

عربستان در افغانستان چه می‌خواهد؟

Wahidullah Noorzai — Former Senior Military Officer, Field Strategist &…

انسان و نیروهای سازندهٔ تمدن( بخش دوم)

«انسان معمار روشنایی در دل تاریکیِ جهان» تهیه و تدوین :…

تجربه میدان در غرب افغانستان — از ادرسکن تا شیندند

Wahidullah Noorzai | Former Senior ANCOP/ANP Officer, Military & Security…

روایت اسدالله کشتمند از جنگ افغانستان؛ مجاهدین، شوروی و قدرت‌های…

https://www.youtube.com/watch?v=DGsTJnpdYQk مروز، ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶، بار دیگر در خدمت رفیق عزیزم،…

غنچه‌های پژمرده

گزیده‌ی اشعار اسعد لُرزاده برگردان به فارسی: زانا کوردستانی شاعر و نویسنده‌ی کُرد…

شعرهایی از روناک آلتون

بانو "روناک توفیق محمد"  (به کُردی: ڕووناک تۆفیق محمد)، متخلص به…

«
»

اوربند؛ د پاکستان د امر لاندې طالبان وارخطا کړي دي

وروسته له هغې چې دافغان حکومت او وسله والو طالبانو تر منځ درې ورځنې اوربند د خلکو له پراخ هرکلي سره مخ شو او د اوربند پر مهال طالبان د جګړو له ميدانونو څخه ښارونو ته ولاړل او له عامو خلکو او ځينو حکومتي چارواکو سره يې عکسونه واخيستل؛ د ځینو هغو طالب مشرانو چې په غاړه کې يې د آی ايس آی او د نورو استخباراتو کړۍ پرته ده؛ غصه راوپاروله او دغه طالبان چې عکسونه يې اخيستي دي منافقان يې وبلل. په ټولنیزو رسنیو کې د يو طالب مشر چې ادعا کيږي د بلوچستان ايالت په يو جومات کې خبرې کوي؛ يو کليپ راوتلی چې په کې دغه طالب مشر وایي د حکومت او طالبانو ترمنځ د ناستې پاستې او یو ځای کېدلو عکسونو، ویډیوګانو او مجلسونو سخت ټکان ورکړی دی.

دغه طالب چارواکی په خپل دغه غږيز کليپ کې وايې چې طالبانو او حکومت تر منځ د ویډیوګانو او عکسونو په لیدلو یې وژړل او په زړه کې یې چړې ښخې شوې. دی وايې «دغو خلکو (طالبانو) له مجاهدینو سره خیانت وکړ. دوی منافقان دي. زه نه پوهېږم چې الله تعالی به د دوی توبه څنګه قبوله کړي.» دغه طالب چارواکی چې له خبرو څخه یې قهر او غضب څرګندېږي، وایي،«د دغو طالبانو ضمیرونه خراب دي، منافقان دي، دا خلک شرم، حیا نه لري او مونږ یې جهاد ته ضرورت نه لرو.» په اخر کې هغو طالبانو ته چې له حکومتي چارواکو،‌ عسکرو او خلکو سره یې لیدلي دي د «خرکوسانو» خطاب کوي.

اوس اساسي پوښتنې دا دي چې ولې يو شمېر طالبان مشران د حکومت او طالبانو تر منځ په اوربند خفه دي، څه باعث شوي چې د پاکستان د امر لاندې طالبانو په نس کې يې درد پيدا کړی دی، او له اوربند کولو وروسته ولې هغه طالب مشران چې د آی ايس د غلامۍ کړۍ پر غاړه لري؛ وارخطا شوي دي؟

پاکستان اندېښمن دی چې شوی اوربند به د طالبانو جنګي ليکي کمزورې کړې

پاکستان وارخطا دی چې ګويا اوربند به طالبان د جنګ له ليکو زړه توري کړي، دا چې وسله وال طالبان د اتلس کالو جنګونو وروسته په ډاډه زړه راغلل او د خپلو کورنيو تر څنګ يې ښارونه وليدل، د اوربند له امله له دوی سره د خلکو مينه يې وليدله، د امنيتي ځواکونو محبت يې وليدلو، په ښارياتو کې مسجدونه وليدل، د خلکو اسلاميت يې وليدو او په دې پوه شول چې دلته خلک ټول مسلمانان دي او هغه څه چې دوی ته د پاکستاني ملايانو لخوا د افغان حکومت او ولس په اړه ويل کېدل؛ مطلق دروغ او غلط دي، نو يې زړه له جنګه تور او د سولې غوښتونکي شول. اوس په ټوله کې آی ايس وارخطا شوې چې او دا اندېښنه یې ورته پیدا کړې چې د دوی له ولکې خلاص طالبان به له سختدریځۍ لاس واخلي.

پاکستان په خپل رنګ کې کوټ وخوړ

دا خو ښکاره خبره ده چې د افغان حکومت او طالبانو تر منځ په اوربند کې پاکستان هم خپل رول لوبولی دی ځکه د پاکستان له اجازې پرته طالب حتی له کوره د باندې نشي وتلی. که طالب خپلواک وای او د پاکستان له اجازې پرته يې اوربند کولی شوای نو د اوربند غوښتنه خو ترې د تېرو شپاړسو کلونو په جريان کې په بار بار د خلکو او حکومت لخوا شوې ده خو بار بار طالب وسله والو رد کړې ده. اوس چې طالب د حکومت د اوربند غوښتنې ته مثبت ځواب ويلی دی نو پرته له شکه په کې پاکستان خپل رول لوبولی دی.پاکستان له يوې خوا د نړۍ له فشارونو سره مخ و او له بلې خوا وروسره افغانستان چندان ښې اړيکې نه ساتلې نو په داسې حالاتو کې پاکستان مجبور و چې د افغان حکومت د باور لپاره پر طالبانو فشار راوړي څو د اوربند غوښتنه يې ومني.

پاکستان د افغان حکومت او طالبانو تر منځ په اوربند سره غوښتل ثابت کړي چې لا هم طالبان د دوی تر نفوذ لاندې دي او هر څه چې وغواړي پرې يې ترسره کولی شي. او دويم دا چې پاکستان غوښتل په دغې اوربند سره د خلکو هغه ادعاوو ته ځواب ورکړي چې ويل يې طالبان ډلې ډلې دي او زيات شمېر يې د پاکستان له کنټروله وتلې دي. ځکه طالبانو د پاکستان په اجازې اوربند شروع او د پاکستان په امر يې اوربند مات کړ.

خو په دغې اوربند سره پاکستان په خپل رنګ کې کوټ وخوړ. په دې مانا چې پاکستان په دغه اوربند سره له ګټې زيات زيان وکړ. زيان يې دا دی چې طالبان د روانې جګړې په ماهيت او د افغان حکومت په جوړښت پوه شول چې جګړه د بل چا د ګټو ده او افغان حکومت هم مسلمان دی او ولس يې هم مسلمان دی. اوس نو د طالبانو ډيری برخه هغوی چې د جنګ په ليکو کې عملاً ښکېل دي؛ نور له جګړې ستړي او له افغان حکومت سره د سولې غوښتونکي شوي دي. د دوی ډيری برخه چې ښارونو ته د اوربند په ورځو کې راغلي و، دوباره د جګړو ليکو ته نه دي تللي او نور نو نه غواړي چې په پردی جګړې کې قرباني ورکړي. پاکستان په همدې خاطر وارخطا دی او په اوربند باندې پښيماني ښيې.

لیکنه : خوشحال آصفي