افغانستان؛ سرزمین فرصت‌ های ازدست‌ رفته و توطئه‌های پی‌درپی

 نویسنده: مهرالدین مشید از کودتای داوود تا بازگشت طالبان؛ افغانستان در…

سیاسي سیستم– سیاسي فعالان او ډلې

نور محمد غفوری (دریمه برخه) ۳.۳ . سیاسي فعالان او ډلې سیاسي فعالان…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری د لومړي څپرکی: سیاسي سیستم(دوهمه برخه) ۳.  د سیاسي…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (3)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...انسان تنها موجودی نیست که…

هرات؛ جغرافیایی که تاریخ را به راهبرد پیوند می‌دهد

وحیدالله نورزی بنیان‌گذار NIDA | افسر ارشد سابق ANP/ANCOP | استراتژیست…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری ځانګړتیاوې، داخلي جوړښت او د فعالیت څرنګوالی سریزه انسانان په…

مهاجرت سیاسی ایرانیان به افغانستان؛ روایت ورود، اسکان، زندگی و…

https://www.youtube.com/watch?v=4VlvDEplC-8 گفت‌وگوی سیزدهم رسانه ما با اسدالله کشمند، از رهبران حزب…

پا شیده گی وحدت!

امین الله مفکر امینی                      2026-04-11 ســالها رنج کشیــدیم ز پاشیده گی…

محمد بشیر دودیال

د ښاغلي پروفیسور استاد محمد بشیر دودیال د یو خوندور…

کتابی در خدمت ایمان یا ابزاری برای تحکیم قدرت

 نویسنده: مهرالدین مشید  از ادعای حقیقت دینی تا بهره‌برداری سیاسی و…

ادبیات مدرن، شعار " هنر برای هنر " نیست

Modernism . آرام بختیاری ادبیات مدرن؛ پیش از انقلاب و قبل از…

 اندیشهٔ روشن، قلم آگاه و رسالت روشنگری

داکتر سید احمد جهش؛ داکتر سید احمد جهش از نویسندگان و…

غوث الدین بهروز؛ شاعر خوش‌قریحه 

سخنی به قاضی غوث الدین بهروز ! صدای بیداری در…

عنایت پژوهان گردانی

 سمنگان گنجینه‌ای از انسان‌های فرهیخته دارد. عنایت پژوهان گردانی شاعر برخاسته…

د سیستمونو ډولونه (دوهمه برخه): اصلي او فرعي سیستمونه او…

نور محمد غفوری سریزه سیستمونه د جوړښت، فعالیت، موخې او له چاپېریال…

هرات؛ جغرافیایی که تاریخ را به راهبرد پیوند می‌دهد

Wahidullah Noorzai از میراث تمدنی خراسان تا ساختار اجتماعی، قدرت منطقه‌ای…

 ابتکار ملی؛ یگانه راه گذار به صلح پایدار و حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید رهایی افغانستان در کرو ساز و کار ملی،…

سیاسي ګوند او داخليدموکراسي

لیکوال: نور محمد غفوری پیلامه: دا مقاله چې د ۲۰۱۶م کال د…

دومقاله

نویسنده: جمشید کو‌هستانی فرستنده: محمدعثمان نجسب Iwnd Maban Mbik ################### اول ساختار و مدلهای سیاست جنایی ! مقدمه…

«
»

افول و زوال احزاب سنتی ـ قومی افغانستان

        نوشته ی : فروغی                                                       

عکس ‏‎Ismail Feroughi‎‏

                        

    افغانستان هیچگاهی به اندازه ی امروزبه احزاب فراگیرملی ضرورت نداشته است.

     طوری که معلوم است جنگ دوامدار، فساد گسترده ، بیعدالی ، فقرو تشدید مداخلات پنهان و آشکارکشورهای خارجی درامورداخلی افغانستان ، مصایب استخوان شکنی استند که ملت محتاج ما را محتاج تر و ضعیف ترازپیش نموده ، هرگاه هرچه زودتر راه مبارزه برای پایان این مصایب را نیابیم ، ما را از پا خواهد انداخت .

      چگونه و چه کسانی به این سلسله ی شومِ مصایب که قلب و روح هرکدام ما را می فشارد پایان خواهد داد ؟ ما تا هنوز هیچکدام راه  و چاره ی اساسی برای پایان مصیبت های ما نداشته ایم .

      سیاستبازان و رهبران حکومتی و غیرحکومتی  ، احزاب و گروههای قدرتمندی که در جامعه ی ما از نام و نشانی برخورداراستند ، هیچکدام توانایی نجات افغانستان را از اینهمه مصایب ندارند .

      احزاب و گروههای اسلامی که کلان ترین آنها حزب اسلامی ، جمعیت اسلامی و وحدت اسلامی است ؛ همه چنان در گنداب قوم پرستی ، مذهب پرستی وشخصیت پرستی غرق اند که خطاست ازآنان انتطاراین مهم ( نجات وطن از مصایب ) را داشته باشیم.

      این احزاب که همه ثمره ی چرکین جنگ سرد بوده و هرکدام برمبنای معامله گری های شخصی، گروهی، مذهبی وقومی بوجودآمده اند ، تا هنوزهیچکدام برنامه ای برای آبادی افغانستان و حل دشواری های اقتصادی – اجتماعی – فرهنگی کشور نداشته و هیچکدام نمیتواند حتا درد یک ولسوالی را دوا نماید چه رسد به کهن دردهای پیچ در پیچ افغانستان عزیزما .

      درست به دلیل نداشتن همین مبنای ملی و مردمی است که این احزاب هربار چهره بدل نموده ، همیشه شخصی ، گروهی و قومی می اندیشند و دراکثرموارد حتا توان موضعگیری و ابراز نظر ندارند .

       به باورمن حالا که قضایای وطن واحد ما افغانستان، پیچیده تروحادترازهرزمان دیگرشده و احزاب کهنه ی سنتی ـ قومی ـ مذهبی که همه مبنا و ریشه ی استخباراتی دارند قادر به حل این مسایل نیستند ، دوران زوال و افول آنها نزدیکتر شده و حتا حتمی به نظر میرسد ؛ زیرا هیچکدام توان پاسخگویی به پرسشهای زمان حاضر را ندارند .

     در وضعیت کنونی تنها احزاب فراگیرملی میتوانند به حل اینهمه مسایل بغرنج و پیچ در پیچ وطن نایل آیند . و در چونین وضعیتی آشفته برجوانان تحصیلکرده و نسل نوافغانستان است تا به احزاب کهنه ی قومی ـ مذهبی نه گفته و درعوض برای ایجاد واساسگزاری احزاب فراگیرملی تلاش نمایند .  

       تا دیرنشده است آنان باید هرچه زودتربه این ندای تاریخی مادروطن پاسخ گفته ، حزب یا احزاب ملی و فراگیر ایجاد و تأسیس نمایند .