بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

دستاوردهای خلاق چخوف، نویسنده برجسته رئالیست روسی 

برگردان. رحیم کاکایی پیشگفتار مترجم : رئالیسم بی‌رحمانه‌ی یک راوی غمگین  نویسنده ای…

لحاف مهربان کودکی

ساجده میلاد من به گذشته می اندیشم  من شب ها  در آغوش سبز…

نقش زنان مسلمان در جامعه اسلامی !

مقدمه . بی گمان یکی از مهم ترین مباحث در تبیین…

بدخشان؛ گره کور و پاشنه آشیل حاکمیت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید بدخشان؛ جرقه های بحران و احتمال خیزش تازه…

شیرۀ جان

رسول پویان شیرۀ جان ازدو چشم خون چکانم می چکد لـؤلــؤی لالا…

            و حدت خواهی 

در عاشقی ،  عشق   نمایی   نمیکنم گنج  ی  محبتیم…

فیلسوفان یهودی تبار؛ آته ایسم ناتمام،سوسیالیسم احساسی

Hermann Cohen (1842- 1918 ) آرام بختیاری هرمان کوهن؛ میان کانت و…

حماسه هایی که به بهای خیانت نخبگان به سوگواره تبدیل…

نویسنده: مهرالدین مشید روایت تراژدی ملتی که بهای جاه‌طلبی نخبگان را…

«
»

افول و زوال احزاب سنتی ـ قومی افغانستان

        نوشته ی : فروغی                                                       

عکس ‏‎Ismail Feroughi‎‏

                        

    افغانستان هیچگاهی به اندازه ی امروزبه احزاب فراگیرملی ضرورت نداشته است.

     طوری که معلوم است جنگ دوامدار، فساد گسترده ، بیعدالی ، فقرو تشدید مداخلات پنهان و آشکارکشورهای خارجی درامورداخلی افغانستان ، مصایب استخوان شکنی استند که ملت محتاج ما را محتاج تر و ضعیف ترازپیش نموده ، هرگاه هرچه زودتر راه مبارزه برای پایان این مصایب را نیابیم ، ما را از پا خواهد انداخت .

      چگونه و چه کسانی به این سلسله ی شومِ مصایب که قلب و روح هرکدام ما را می فشارد پایان خواهد داد ؟ ما تا هنوز هیچکدام راه  و چاره ی اساسی برای پایان مصیبت های ما نداشته ایم .

      سیاستبازان و رهبران حکومتی و غیرحکومتی  ، احزاب و گروههای قدرتمندی که در جامعه ی ما از نام و نشانی برخورداراستند ، هیچکدام توانایی نجات افغانستان را از اینهمه مصایب ندارند .

      احزاب و گروههای اسلامی که کلان ترین آنها حزب اسلامی ، جمعیت اسلامی و وحدت اسلامی است ؛ همه چنان در گنداب قوم پرستی ، مذهب پرستی وشخصیت پرستی غرق اند که خطاست ازآنان انتطاراین مهم ( نجات وطن از مصایب ) را داشته باشیم.

      این احزاب که همه ثمره ی چرکین جنگ سرد بوده و هرکدام برمبنای معامله گری های شخصی، گروهی، مذهبی وقومی بوجودآمده اند ، تا هنوزهیچکدام برنامه ای برای آبادی افغانستان و حل دشواری های اقتصادی – اجتماعی – فرهنگی کشور نداشته و هیچکدام نمیتواند حتا درد یک ولسوالی را دوا نماید چه رسد به کهن دردهای پیچ در پیچ افغانستان عزیزما .

      درست به دلیل نداشتن همین مبنای ملی و مردمی است که این احزاب هربار چهره بدل نموده ، همیشه شخصی ، گروهی و قومی می اندیشند و دراکثرموارد حتا توان موضعگیری و ابراز نظر ندارند .

       به باورمن حالا که قضایای وطن واحد ما افغانستان، پیچیده تروحادترازهرزمان دیگرشده و احزاب کهنه ی سنتی ـ قومی ـ مذهبی که همه مبنا و ریشه ی استخباراتی دارند قادر به حل این مسایل نیستند ، دوران زوال و افول آنها نزدیکتر شده و حتا حتمی به نظر میرسد ؛ زیرا هیچکدام توان پاسخگویی به پرسشهای زمان حاضر را ندارند .

     در وضعیت کنونی تنها احزاب فراگیرملی میتوانند به حل اینهمه مسایل بغرنج و پیچ در پیچ وطن نایل آیند . و در چونین وضعیتی آشفته برجوانان تحصیلکرده و نسل نوافغانستان است تا به احزاب کهنه ی قومی ـ مذهبی نه گفته و درعوض برای ایجاد واساسگزاری احزاب فراگیرملی تلاش نمایند .  

       تا دیرنشده است آنان باید هرچه زودتربه این ندای تاریخی مادروطن پاسخ گفته ، حزب یا احزاب ملی و فراگیر ایجاد و تأسیس نمایند .