وقتی اختلال به قدرت تبدیل می‌شود: چه کسی پس از…

Wahidullah Noorzai Noorzai International Doctrine Academy (NIDA) مقدمه: هرمز؛ میدان سنجش قدرت،…

آلزایمر

آلزایمرم که بیدار می‌شود نمی‌دانم امروز، دیروز است! یا که دیروزم، فردا!!! به…

دوران خونین حفیظ‌الله امین و سرکوب رهبران حزب دموکراتیک خلق…

https://www.youtube.com/watch?v=pxhsNfqSXRE افغانستان پس از قیام ثور؛ دوران خونین حفیظ‌الله امین و…

افغانستان و بحران سیاست‌زدگی؛ جامعه‌ای گرفتار منازعه و محرومیت

 نویسنده: مهرالدین مشید سیاست‌زدگی در افغانستان؛ ریشه‌های ساختاری و پیامدهای انسانی سیاست…

نصیب الله سیماب

*** له پښتو ژبې او پښتني فرهنګ تکړه شاعر، ادبپوه، څېړونکی،…

دهمین جلسه گفت‌وگو با اسدالله کشتمند؛ روایت افغانستان در سال‌های…

https://www.youtube.com/watch?v=2d326hWQtcQ&t=12s دهمین جلسه گفت‌وگو با اسدالله کشتمند؛ روایت افغانستان در سال‌های…

از فرسایش دولت تا سرایت جنگ: زنجیرهٔ راهبردی بحران در…

Wahidullah Noorzai | Former Senior ANCOP/ANP Officer | Military and…

د سیستمونو ډولونه

نور محمد غفوری د سیستمونو د وېش عمده معیارونه سریزه په تېرو دوو…

سکوت پشتون‌ها در برابر طالبان؛ آتشی زیر خاکستر

 نویسنده: مهرالدین مشید تحلیلی دربارهٔ سکوت سیاسی، نارضایتی اجتماعی و امکان…

کابل چه زمانی می‌تواند ۹۹ درصد آب مورد نیاز خود…

نوشته : کریم پوپل مورخ ۲عقرب ۲۰۲۶ ** پیشنهاد کریم پوپل به…

ژورنالیست یا میکروفونِ خاموش؟

ژورنالیست واقعی نه سخنگوی قدرت، بلکه صدای مردم است؛ کسی…

فوتوریسم ادبی؛ میان توفان انقلاب و هورای فاشیسم

Futurism.   آرام بختیاری فوتوریسم؛ جنبشی ادبی هنری، آینده گرا اعتراضی، و شورشی…

انوره دو بالزاک

هغه د (۱۹)مې پېړۍ د فرانسوي ادبیاتو د مخکښانو په…

سیستم څنګه کار کوي؟

نور محمد غفوری د سیستم د فعالیت څرنګوالی - دوهمه برخه سریزه په…

طالبان، تی‌تی‌پی و چرخش به سوی هند؛ رمز یک رقابت…

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از پرسش‌های مهم و پیچیده در تحولات…

میدان، فشار و خطای پیروزی: چه زمانی هزینه به قدرت…

Wahidullah Noorzai | Noorzai International Doctrine Academy (NIDA) تز مقاله در منازعات…

سیستم څه ته وایي؟

نور محمد غفوری سریزه سیستم (System) د انسان د ژوند، طبیعت، ټولنې،…

آیا زمان همگرایی نیروهای سیاسی افغانستان فرا نرسیده است؟

 نویسنده: مهرالدین مشید از راست و چپ تا طالبان؛ ضرورت توافق…

آته ایسم؛ ضرورت انقلاب و روشنگری است؟

Atheism: خدا ناوری  آرام بختیاری 2600 سال بحث و جدل خونین؛ آته…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواریهای عصر ساسانی

(بخش۳)،علی میرفطروس -«من فرزندِ جامم؛ از آن شیر می‌نوشم  و تا روز رستاخیز،…

«
»

علمی و معلوماتی

آگاهی، عدالت و دموکراسی؛ سه رکن تحول پایدار

نور محمد غفوری تحول سیاسی و اجتماعیِ پایدار، نه با شعار و هیجان‌های مقطعی، بلکه بر بنیاد سه رکن اساسی شکل می‌گیرد: آگاهی، عدالت و دموکراسی. این سه عنصر به‌هم پیوسته‌اند و فقدان هر یک، دیگری را تضعیف می‌کند. جامعه‌ای که می‌خواهد از چرخهٔ بحران، انحصار قدرت و بی‌ثباتی بیرون شود، ناگزیر است این سه پایه را…

بیشتر بخوانید

پارادوکس انرژی در افغانستان: زغال‌سنگ یا آب؟

​تحلیلی بر گذار از سوخت‌های فسیلی به توسعه پایدار ​ ​افغانستان در قلب آسیا، سرزمینی است که از یک سو با فقر انرژی و وابستگی شدید به برق وارداتی دست و پنجه نرم می‌کند و از سوی دیگر، روی گنجینه‌های عظیمی از منابع طبیعی (آب، باد، آفتاب و زغال‌سنگ) خوابیده است. پرسش اساسی اینجاست: در…

بیشتر بخوانید

                                            واقعیت چیست

واقعیت با نظریات مختلف و دید گاه ها ی متنوع تعریف وبیان گسترده دارد زیرا واقعیت مایه وبنیاد استراتیژی وحقیقت بیان اصلیت است که بر پایه ی راستی وصداقت وشفافیت با آموزه ،ها شیوه ها ومیتود های کاربردی آنها استوارمیباشد . دانشمندان وآگاهان امور واقعیت را به تناسب عقاید ،برداشتها ،باورها ،ادراک ودید گاه های…

بیشتر بخوانید

خودتحقیری و خودتخریبی؛ تبیین فلسفی مفهومی

۱. خودتحقیری (Self-Denigration) در معنای فلسفی، خودتحقیری حالتی است که در آن فرد یا یک جمع انسانی، ارزش، کرامت و توان عقلانی خویش را نفی یا کوچک می‌شمارد. این پدیده صرفاً یک احساس روانی نیست، بلکه نوعی داوری ارزشی نادرست دربارهٔ خویشتن است که به سطح اخلاق و فلسفهٔ سیاسی نیز گسترش می‌یابد. از منظر…

بیشتر بخوانید

سرمایه‌داری لیبرال و واکنش سوسیال‌دموکراسی

نور محمد غفوری تقابل، اصلاح یا همزیستی انتقادی؟ مقدمه سرمایه‌داری لیبرال به‌عنوان نظام مسلط اقتصادی- سیاسی جهان معاصر، مدعی آزادی فردی، بازار آزاد و حداقل مداخلهٔ دولت در امور اقتصادی و اجتماعی مردم است. این نظام، به‌ویژه پس از فروپاشی بلوک شرق  (سیستم سوسیالیزم عینی)، خود را «تنها بدیل ممکن» معرفی کرده است. با این حال، پیامدهای اجتماعی، طبقاتی و…

بیشتر بخوانید

لیبرال کپیټالیزم: تاریخي شالید، بنسټونه او علمي نقد

نور محمد غفوری لنډیز  لیبراله سرمایه‌داري یا (لیبراله پانګوالي) يا (لیبرال کپیټالزم) د معاصرې نړۍ یو له اغېزمنو اقتصادي او سیاسي نظامونو څخه دی چې پر ازاد بازار، خصوصي ملکیت او فردي ازادیو ولاړ دی. دا نظام د اروپا د فېوډالي جوړښت د زوال، د روڼ اندۍ د فکري غورځنګ او صنعتي انقلاب له پایلو…

بیشتر بخوانید

الگوریتم څه شی دی، څه وخت، چیرته او څنګه را پیدا شو او د څه لپاره په کارېږي؟

نور محمد غفوري الگوریتم د ستونزې د حل لپاره د منظمو، محدودو او منطقي پړاوونو یو سیستم دی. په بل عبارت، الگوریتم هغه فکري چوکاټ دی چې یو کار یا مسئله له پیل څخه تر پایه پورې په روښانه، پرله‌پسې او تکرارېدونکو ګامونو حل کوي. دا مفهوم یوازې په کمپیوټر ساینس پورې محدود نه دی،…

بیشتر بخوانید

عقل چیست ؟

د مولانا سعید افغاني : آزاده ، ټولنیزه ،علمي ، فرهنګي  او نشراتي ارګان  ته  ښه راغلاست! ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ تاریخ نشر: 18 جنوری 2026 میلادی    جهد کن تا پیر عقل و دین شوی ــ تا چو عقل کل تو باطن بین شوی                                       …

بیشتر بخوانید

رمان نیهلیستی، عرفان رفرمیستی، روشنفکر پوپولیستی

Aldous Huxely (1894- 1963) آرام بختیاری روشنفکران و فرهنگسازان در رمانهای هاکسلی. آلدوس هاکسلی (1963-1894.م) نویسنده انگلیسی، فیلسوف، منتقد فرهنگی، و ژورنالیست، در نیمه اول قرن 20 خالق رمان، مقاله، داستان، شعر، سفرنامه، و نقد ادبی، مشهور به ضد آرمانگرایی و ضد ایده اتوپی. در آثارش تهی بودن، نیهلیسم، زوال و ابتذال جامعه بورژوای و…

بیشتر بخوانید

ګالیلیو ګالیله

دی یو ایتالیوي فیلسوف، ستوری پېژندونکی، فزیک‌پوه، ریاضي پوه مهندس او انجنیر وو، چې د فبروري میاشتې په (۱۵) مه، پر (۱۵۶۴) زېږدیز کال کې د ایتالیا د «پیزا» ښار د «توسکاني» په سیمه کې زېږېدلی دی. ګالیله ډېر پوه، هوښیار او ځیرک ماشوم وو. له لوست او درس وروسته به تل د څېړنې او…

بیشتر بخوانید

آلبر کامو،‌ محصول یا قربانی استعمار فرانسه؟

درودها دوستان گرامی ما! محمدعثمان نجیب  نماینده‌ی مکتب  دینی فلسفی  من بیش از این نه می‌دانم گاهی از سیاست سوی فلسفه و تاریخ هم برویم تا بببینم این لجن‌بازارِ تجاوز و استعمار از کجا پیشینه داشته و چه‌گونه همه چیز را دزدیده. آلبر کامو یکی از ربوده‌ شده‌هایی خردست، توسط فرانسه‌ی استعمارگرِ دی‌روز. این بحث…

بیشتر بخوانید

کتاب “زندگی عیسی” نقد مسیحیت بود 

Strauß, David (1808-1874) آرام بختیاری داوید اشتراوس؛- مبارز ضد مسیحی، مبلغ علم مدرن. اشتراوس(1874-1808.م) فیلسوف و روشنگر آلمانی، خداشناس، وعضو هگلی های جوان، از طریق کتاب “زندگی عیسی” در سال 1836 میلادی موجب دو شاخه شدن مکتب و جنبش هگل گرایان به 2 گروه چپ و راست گردید و مدعی شد که عیسی پیامبر بشکل…

بیشتر بخوانید

لذت چیست؟

لذت به معنای حقیقی٬ بدون وابستگی به خوردن و مراقبت جنسی٬ بصورت تام و خالص در ذات پدیدار می شود. همانا روح … که روح تجلی ذات مطلق یا حقیقت بوده که بیرون شدن لذت در خوردن و رابطه جنسی و رابطه جنسی در اسلام و به خصوص به مفهوم زردشت عالی ترین حالت تقرب به ذات…

بیشتر بخوانید

پدیدار شناسی هوسرل؛ ایده آلیستی و بورژوایی؟

Edmund Hussrel(1859-1938)    آرام بختیاری جهان شناسی؛ فنومنولوگی و شناخت ظاهر پدیده ها است؟  ادموند هوسرل (1938-1859.م)، فیلسوف یهودی تبار آلمانی پایه گذار “فنومنولوگی ترانسندنس” یا پدیدارشناسی متعالی است که روی فلسفه بورژوایی قرن 20 تاثیر مهمی گذاشت. فلسفه وی نقطه تقاطع چند شاخه فلسفه بورژوایی مانند فلسفه زندگی و فلسفه پوزیویستی است. این جریان دارای…

بیشتر بخوانید

مارکس و اتحادیه‌های کارگری(۸)

نوشته: ا. لازوفسکی برگردان: آمادور نویدی مارکس و جنبش اعتصاب مارکس و انگلس حداکثر توجه خود را به مبارزه علیه اغراق و هم‌چنین کم‌ بهادادن مبارزه اقتصادی، اتحادیه‌های کارگری، اعتصاب‌ها و مبارزه اقتصادی پرولتاریا مبذول داشتند. هر دو، مارکس و انگلس، اعتصاب را سلاح قدرت‌مندی جهت مبارزه در راه اهداف فوری و نهایی طبقه کارگر می‌دانستند. تبدیل کارگران پراکنده به…

بیشتر بخوانید