جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

نیهلیسم؛ محصول شکست سیاسی یا فردی؟

Nihilism. آرام بختیاری نیهلیسم یعنی پوچی، انفعال، زوال، بطالت، و فاقد هدف.  نیهلیسم…

گزیده‌ی اشعار شرمین ولی

اشعار کتاب اندوه ارغوانی یک سیب گزیده‌ی اشعار شرمین ولی مترجم: زانا کوردستانی (۱) پاییز…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت اول: مسئله فقط امیر نیست وقتی درباره طالبان صحبت می‌کنیم،…

بعد از ضربه چه می‌ماند؟

افغانستان و منطقه در عصر جنگ‌های فرسایشی Wahidullah Noorzai — Former…

دل دادن و دل بردن!

امین الله مفکر  امینی                2026-25-09 دلـــــدادن ودل بردن ودل بستن نباشد…

ایدئولوژی سایه ای سنگین برفراز اندیشه ها

 نویسنده: مهرالدین مشید              زنجیر های ناپیدای ایدئولوژی  انسان موجودی معناجو است. او…

علم ګل سحر

له ګران علم ګل سحر سره، چې د علم او…

فاصله میان قدرت و اثر

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist…

چند شعر کوردی با ترجمه 

چوون خەم و پەژارە  وڵاتمی داگیرکرد دەسوری داکوو دڵخۆشیان خەسان. ◇ در این سرزمین  غم حاکم…

نورستان؛ از خاطره یک جنگ تا آغاز یک دوره تاریخ

 نویسنده: مهرالدین مشید آغاز دوباره درگیری‌ها در منطقه کامدیش نورستان، خاطره…

افغانستان میان مهندسی قدرت و بازی امنیتی طالبان و پاکستان

 نویسنده: مهرالدین مشید درگیری طالبان  با مردم؛ فرار از حل بحران…

«
»

علمی و معلوماتی

لنین در دنیای وانفسای بحران فرهنگ گلوبال!

LENIN. W.I (1870´- 1924) لنین؛ سومین ستاره جهانبینی کمونیسم علمی.  آرام بختیاری لنین (1924-1870 م)، تئوریسین نابغه انقلابی، مبارز حرفه ای آشتی ناپذیر، پایه گذار حزب کمونیست روسیه، و رهبر شناخته شده پرولتاریای بین الملل، مهمترین ادامه دهنده نظرات مارکس و انگلس در پایان قرن 19 و آغاز قرن 20 میلادی بود. او خصوصیات و…

بیشتر بخوانید

تاریخ هویت های ملی…!

ملی از ملت گرفته شده٬ که خود پدیده «ملت» و یا حاکمیت مردمی مبحث جدید٬ در مدرنیته به خصوص در قرن هفدهم در غرب می باشد. هویت ملی با مشتق شدن از نام کشوری یا گرفته شده از پیشوند و یا پسوند نام کشور٬ جنبه بین المللی چون مفهوم شناخت دارد – که از قوانین اساسی کشورها٬ منشاء حقوقی میگیرد. البته…

بیشتر بخوانید

عقل در سیاست و دین…!

فلسفه وجودی انسان یا عقل بگفته ارسطو و غزالی عبارت از حیوان سیاسی است. دین در سیاست به گونه ابزار و به مثابه تظاهر بسوی هدف٬ برای مجری قدرت شناخته شده است. و از طرفی هم باور داریم دین از سیاست جدا نیست. در حقیقت دین اسلام در سیاستگذاری همانا شورا منتخب مردم در تصویب قوانین…

بیشتر بخوانید

انگلس ؛ تئوریسن سوسیالیسم علمی

Friedrich Engels (1820-1895) آرام بختیاری انگلس، در نظر و در عمل؛ همرزم مارکس. انگلس(1895-1820.م)، دانشمند نابغه، انقلابی درخشان آلمانی، پایه گذار ماتریالیسم تاریخی-دیالکتیکی، و طبق نظر مارکس؛ آموزگار پرولتاریای مدرن، سهم مهمی در خلاقیت غالب مفاهیم مارکسیستی مانند: فلسفه، اقتصاد سیاسی، کمونیسم علمی، تفکر فلسفی و انقلابی بشریت داشت. او در حوزههای علمی دیگر مانند:…

بیشتر بخوانید

«منطق تاریخ در آموزه‌های کارل مارکس و در تاریخ واقعی جامعه 

ترجمه- رحیم کاکایی لئو سورنیکوف:  دیدگاه هایی که مارکس و انگلس هرگز آنها را رها نکردند. احکام و نظریات عمده و خلل ناپذیر مارکسیسم- لنینیسم 1. جهان، گیتی-  ماده‌ای تغییر پذیر، یعنی واقعیت عینی است که در خواص پنجگانه انسان بازتاب می یابد.. 2. ماده نخستین است – آگاهی دومین یا ثانوی است. اما از…

بیشتر بخوانید

دموکراسي د ګډ کار کولو هنر دی

نور محمد غفوری سریزه: دموکراتان باید پخپله د دموکراسۍ د بنستیزه کېدو، پراختیا او تکامل له پاره په عملي او جدي توګه لاس په کارشي. ما په ۲۰۱۶م کال کې په خپله مقاله کې چې اوس هم زما د فیسبوک پر پاڼه شته، ولیکل چې دموکراتانو ته نه ښايي چې د قوم‌پالونکوغیر دموکراتو، د شر او فساد د عاملینو او جګړه مارو افرادو او…

بیشتر بخوانید

چیستی عشق؟

چیستی در پی علت و مبدا گرایی پدیده می باشد٬ که چگونگی صورت العمل پدیده در دنیای فیزیک یا ماتریالیستی ماست. حالا چیستی عشق برخلاف غلط عام٬ حس نیست. نار یا آتش بوده که وجود مقصد عشق است و در سوختن غیر خود٬ در وجود انسانی٬ که آتش شهوت و دیو سیرتی را٬ این نار عشق مهار می کند(قدرت٬ قدرت را…

بیشتر بخوانید

«حزب باد»: تحلیل پدیده فرصت‌طلبی و تبعیت از جریانات غالب از منظر روانشناسی اجتماعی

«حزب باد Opportunism»: تحلیل پدیده فرصت‌طلبی و تبعیت از جریانات غالب از منظر روانشناسی اجتماعی! به برخی افراد به دلیل ویژگی‌های خاص رفتاری‌شان، اصطلاحاً پیروان «حزب باد» اطلاق می‌شود. در این مقاله، از واژه‌ی قدیمی «حزب باد» برای اشاره به افراد فرصت‌طلب (اپورتونیست) استفاده شده است. این دسته از افراد نه به اصول خاصی پایبندند…

بیشتر بخوانید

        زیارتگاه امام صاحب ولایت کندز دومین شهر مذهبی افغانستان

  نوشته کریم پوپل مورخ ۲۱ فبروری ۲۰۲۵    مقدمه  ولسوالی امام صاحب با داشتن ۲۷۷ هزار نفوس یکی از شهرهای مذهبی ترانزیتی افغانستان است. بدین اساس  یکی از غنی‌ترین ولسوالی‌های افغانستان می‌باشد. امام صاحب دارای علفچرها ی وافر و زمین‌ها حاصلخیز، منابع نفت وگاز، آبدات تاریخی، تسهیلات صحی وآموزشی بهتر، سرحد با جمهوریت تاجکستان وموجودیت بندر…

بیشتر بخوانید

             تاریخچه نام گردیز

نوشته : کریم پوپل مورخ ۱۵فبروری ۲۰۲۵ بسیاری از دوستان یکی از روی  نوشته دیگران  تاریخ نام گردیز را نوشته اند بدون از اینکه منابع هندی و انگلیسی را مطالعه کنند. آنها چنین نوشته اند :  گر به معنی کوه و دیز قلعه را گویند یعنی قلعه کوه . وآنها اظهار می کنند که قلعه…

بیشتر بخوانید

چاپنداز

بزکش، پهلوانی که  با سواری اسب، بز را به دایره ٔ حلال میرساند دکتور فیض الله نهال ایماق بزکشی یکی از ورزش های ملی افغانستان به شمار می رود که در این ورزش شرکت کنندگان باید لاشه بز را باخود حمل کنند و در محلی مشخص به نام دایره حلال بیندازند. بزکِشی (کشیدن بزها)، بازی…

بیشتر بخوانید

فیلسوف شدن دانشمند اتمی، بعد از یکسال زندان

Weizsäcker, k.F.(1912-2007) آرام بختیاری فیزیک دان اتمی، میان فلسفه و رسالت صلح. کارل فریدریش- وایتسکر (2007-1912) میلادی، فیزیک دان هسته ای، فیلسوف، محقق صلح، خدا جو، اخترشناس، نماینده ایده آلیسم فیزیکی،و تئوریسین فیزیک کوانتوم، بعد از شکست فاشیسم در سال 1945، بدلیل شرکت در برنامه اتمی نمودن آلمان، توسط انگلیسی ها دستگیر و یکسال در…

بیشتر بخوانید

ګوندي فعاليتونه او دموکراسي

نور محمد غفوری یادونه: دا مقاله مې په ۲۰۱۸ کال لیکلې ده او دادي یو ځل بیایې د درنو لوستونکو او سیاسي او ګوندي فعالیتونو د مینه والو له پاره وړاندې کوم    ټول پوهيږو چې د بريالۍ سياسي مبارزې له پاره غښتلي ګوندي سازمان ته اړتيا ده. د يوه غښتلي مبارز سياسي ګوند جوړول ټاکلی مرام غواړي چې…

بیشتر بخوانید

زمانیکه کیفرخواست دادستان وحکم دادگاه  منفعل گردد  

نکارشی از سخی صمیم  مسئول کیست و عدالت کجاست؟  ***  ایجازی ازین مختصر!     قدرت وحاکمیتیکه بطور مشهود حقوق ومنافع مردم و جامعه و مشروعیت قانون، را در هم شکند ـ دادگاه ودادستانی رانادیده گیردویااگر این مراجع حفظ نظم و قانون وجود خارجی داشته باشند، تأمین عدالت مفهوم خود را از دست دهد و مردم…

بیشتر بخوانید

هوش مصنوعی دیپسیک

دکتر بیژن باران پیشرفت چین در جهان چند قطبی رقابت اقتصادی، امنیت و صلح در جهان را بیافزاید. منظور از صلح عدم جنگ اتمی نه بمباران های محلی است. چند فنآوری چین در زیر آیند: ای آی دیپسیک، انرژی هسته ای از همجوشی چون خورشید؛ اپ جهانی تهیه ویدیو تیک تاک، رایانه کوانتوم، فضا. چین…

بیشتر بخوانید