از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

دستاوردهای خلاق چخوف، نویسنده برجسته رئالیست روسی 

برگردان. رحیم کاکایی پیشگفتار مترجم : رئالیسم بی‌رحمانه‌ی یک راوی غمگین  نویسنده ای…

لحاف مهربان کودکی

ساجده میلاد من به گذشته می اندیشم  من شب ها  در آغوش سبز…

نقش زنان مسلمان در جامعه اسلامی !

مقدمه . بی گمان یکی از مهم ترین مباحث در تبیین…

بدخشان؛ گره کور و پاشنه آشیل حاکمیت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید بدخشان؛ جرقه های بحران و احتمال خیزش تازه…

شیرۀ جان

رسول پویان شیرۀ جان ازدو چشم خون چکانم می چکد لـؤلــؤی لالا…

            و حدت خواهی 

در عاشقی ،  عشق   نمایی   نمیکنم گنج  ی  محبتیم…

«
»

علمی و معلوماتی

             قوم شیخ محمدی افغانستان

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۳ اگست۲۰۲۴ کالنگ دنمارک قوم شیخ محمدی اولاده شیخ محمد روحانی است. شیخ محمد مردی بود روحانی اهل اعراب که در قرن ۱۳ میلادی از ترس و تجاوز مغل و ترک به افغانستان هجرت نمود. در سال ۱۲۵۵ هلاکو برعلیه اعراب جنگید انها پس از قلعه الموت  بغداد را به آتش…

بیشتر بخوانید

لیبرالیسم در مهار امپریالیسم

امروزه قدرت های جهانی چون: آمریکا٬ اتحادیه اورپا٬ چین و روسیه برخلاف پسا ۱۹۹۲ که قدرت جهانی تک قطبی آمریکا بود٬ است. اما تجویز بر تشخیص اینکه چطور کشورهای جهان سومی مانند افغانستان از گزند امپریالیست های غربی و شرقی در امان بماند٬ راه جز حاکمیت ملی از مسیر ملت سازی نیست. زیرا حقوق بین…

بیشتر بخوانید

انجماد اجتماعی

موسی فرکیش     بنابر مصروف‌ بودن و تلاش‌ برای پیشرفت شغلی، بیشتر زنان در اروپا، فرصت تشکیل خانواده و داشتن کودک را موکول به بعد می‌کنند. این تعلیق و انتظار گاه زمان طولانی را در بر می‌گیرد، روزگاری می‌رسد که بنابر عوامل فزیکی و جنسی فرصت بارداری و داشتن کودک از دست می‌رود. ازینروست که زنان…

بیشتر بخوانید

نگاهی به امر مهم «سلامتی و بهداشتی و درمانی»!

بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  سلامتی واژه‌ای است با تعابیر مختلف که شامل عوامل بسیاری می‌شود از جمله: تغذیه، فعالیت و ورزش روزانه، چاقی یا لاغری مفرط، تیزهوشی افراد، میزان استرس و حتی سطح شادی و رضایت از زندگی! همه این عوامل دست به دست هم می‌دهند تا میزان سلامتی افراد مشخص شود. خواب کافی در سلامتی…

بیشتر بخوانید

            قوم پراچی

نوشته : کریم پوپل مورخ ۱۸ اگست ۲۰۲۴ کالنگ دنمارک طایفه پراچی ار طایفهٔ آریائی بوده یکی از ملیتهای افغانستان است که دارای فرهنگ و زبان مخصوص بنام پراچی می‌باشد‎. مردمان پراچی در ولایات دری پشتو وهندی زبانان  افغانستان و پاکستان زندگی دارند‎. ‏ مردومان بلند قد و زبیا بوده از نسل آریای می‌باشد. این…

بیشتر بخوانید

برنشتاین،- پدر رویزیونیسم و سوسیال رفرمیست

Eduard Bernstein (1850-1932) آرام بختیاری رویزیونیسم برنشتاین؛ از مارکس و انگلس، تا کانت و دورینگ.  ادوارد برنشتاین(1932-1850.م)، سیاستمدار یهودی تبار آلمانی، سوسیال دمکرات، ژورنالیست، ناشر، تئوریسین سوسیالیستی، به مدت 42 سال پایه گذار و نماینده رویزیونیسم و اپورتونیسم بین المللی از سال 1890 میلادی بود. او در سال 1880 همراه بابل؛ رهبر کارگری، به دیدار…

بیشتر بخوانید

نصایح  پدر!

برهان الدین « سعیدی » ۱ــ باور، ایمان و اطاعت؛ آدمی  را به تقوا، پرهیزگاری و رستگاری میرساند!  الله « جلّ جلاله »  با علم و حکمت خویش آدمی را با فطرت آفرید؛  به  او نیروی تفکر،  جنبه عقلی، روحی  و نعمات  داد  و کتاب خود را  نازل کرد  تا  به اساس رهنمایی  آن، هدایت…

بیشتر بخوانید

مغز روشنفکر

دکتر بیژن باران ایده الوژی توتالیتر/ مطلقه بر پایه ایده الوژی اصلی و در واقع این دروغ بزرگ است که “حقیقت” نامد. حنا آرنت شبکه عصب مغز روشنفکر لیبرال، تغییرخواه، آینده نگر با محافظه کار، سنتی، گذشته گرا تفاوت دارد. اولی شخصیت برون گرای پذیرای تغییر و دومی درونگرای بسته پسند دارد. در ایران فرهنگ…

بیشتر بخوانید

بذر کچالو در افغانستان

نوشته کریم پوپل شهرکالنگ دنمارک مورخ ۱۰ اگست ۲۰۲۴ کچالو یک غذای نشاسته‌ای و غده‌های است از گیاه solanacaea .  حدود ۵۰۰۰نوع  کچالو در سرتاسر جهان وجود دارد که ۳۰۰۰ نوع آن فقط در کوه های آند – عمدتاً در پرو، بولیوی، اکوادور، شیلی و کلمبیا وجود دارد. آب هوای نسبتا ُ سرد بین ۱۸الی۲۰…

بیشتر بخوانید

تروریسم چیست؟ و تروریست کیست؟

در نخست بایست دانست: که رویکرد قدرت های جهانی به اساس اصل منافع بوده٬ و گاهی شاهد چنین رویکرد هستیم٬ که گروههارا٬ خودشان ساخته و بعد چندی٬ چون تروریست و جنگ سالار لقب می دهند.  اما حقیقت موضوع چنین استکه٬ ترور تنها مترداف نقض حق حیات نیست – بلکه مجموعه اعمالیکه از سوی قدرت دولتی…

بیشتر بخوانید

گۉر ا ۉغلی

داکتر فیض الله ایماق گۉر ا ۉغلی شرق خلقلری اورته سیده خصوصا“ ترکمن، ا ۉزبیک،آذ ر بایجان، تورک،تاجیک و باشقه قرداش خلقلر آره سیده کینگ ترقلگن. گۉر ا ۉغلی، خلق نینگ اصل قهرمانی دیر.او، اوز خلقی نینگ ، مملکتی نینگ آزادلیگی ومستقل لیگی یولیده کوره شگن.او کوپ خلقلر نینگ فرزند لرینی یکدل قیلیب، بیرلشتیریب،اولر بیلن…

بیشتر بخوانید

نو کانتی ها،- مخالف سوسیالیسم و ماتریالیسم دیالکتیکی

neukantism.نو افلاتونی آرام بختیاری نو کانتی ها؛ نیم قرن میان مارکسیسم و فاشیسم. نوکانتی ها (1914-1870م)، جریانی آلمانی در فلسفه متکی به اندیشه های کانت(1804-1724م) و انتقادگرایی وی. آنها مدعی بودند که از طریق رجوع به نظرات کانت میتوان بر بحران فلسفه بورژوازی و روند پیروزی کمونیسم غالب شد. این جریان عکس العملی نیز بود…

بیشتر بخوانید

فضیلت سیاسی و افغانستان

در نخست بدانیم٬ ماکیاولی در شهریار و گفتارها٬ در واقع اندرز سیاسی نگفته است. هرچند با دید سطحی چنین دریافت می شود – در حقیقت ماکیاولی آنچه در دنیا سیاست جریان دارد را٬ واقعیت سیاست دانسته و بیان کرده است. فضیلت در سیاست: عبارت از توانایی٬ عقلانیت٬ و شهرت و قدرت می باشد. توانایی جوهر…

بیشتر بخوانید

جهان بی روح پدیداری دولت مستبد

دولت محصولی از روابط مشترك المنافع اعضاء جامعه می باشد٬ که دولت حکومت می کند به اساس قانون٬ و اصول حاکم قوانین چون اعلامیه های حقوق بشری و ارزش های جامعه٬ در صورت مجلس یا شورای منتخب مردم٬ برای مردم٬ ضرورتي به تصويب و نوشتن قوانین در ماده ها نیست. اما در افغانستان عرف سیاسی این می باشد که قوانین…

بیشتر بخوانید

ضانوردان ناسا یک سال شبیه‌سازی زندگی در مریخ را به پایان رساندند

چهار فضانورد داوطلب ناسا پس از یک سال تحقیق برای آمادگی سفر و اقامت در مریخ، از یک محوطه کوچک کاملا بسته در تگزاس بیرون آمدند. این چهار دانشمند یک سال را دور از تمام ارتباطات و تماس‌های انسانی گذراندند و سفر و زندگی در مریخ را شبیه‌سازی کردند. استیو کورنر، معاون مدیر مرکز فضایی…

بیشتر بخوانید