سیستم څه ته وایي؟

نور محمد غفوری سریزه سیستم (System) د انسان د ژوند، طبیعت، ټولنې،…

آیا زمان همگرایی نیروهای سیاسی افغانستان فرا نرسیده است؟

 نویسنده: مهرالدین مشید از راست و چپ تا طالبان؛ ضرورت توافق…

آته ایسم؛ ضرورت انقلاب و روشنگری است؟

Atheism: خدا ناوری  آرام بختیاری 2600 سال بحث و جدل خونین؛ آته…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواریهای عصر ساسانی

(بخش۳)،علی میرفطروس -«من فرزندِ جامم؛ از آن شیر می‌نوشم  و تا روز رستاخیز،…

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

زورا سورونبایوا  شاعر، نویسنده و نمایشنامه‌نویس قرقیزی شوروی

برگردان. رحیم کاکایی زورا سورونبایوا  نخستین نویسنده زن در قیرقیزستان شوروی،…

افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

خاطرات امین الله مفکر

خاطرات اینجانت امین الله مفکر امینی شاعر و نویسنده درچـــاربــــــخش مختصرا…

افغانستان در دوراهی تاریخ؛ تداوم بحران یا گذار به حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان امروز در نقطه‌ای حساس از تاریخ معاصر…

بی تفاوتی جهان در برابر تروریزم جهادی در افغانستان!

القاعده و طالبان دو رویی یک سکه اند! جهان در برابر…

اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

«
»

علمی و معلوماتی

الهه های انتقام و شلاق های جهان غرب

جیمز پتراس/ آمادور نویدی در این جهان بسیار مدرن غربی، جایی که ارزش های دمکراتیک به ارزان ترین خریدار فروخته می شود، آمریکا، بریتانیا و اتحادیه اروپا مزدوران و رژیم های دست نشانده ای را می خرند تا از منتقدان و دشمنان خود انتقام بگیرند… «شلاقی» که در اختیار جهان غرب ست،  برای تنبیه کشورها، جنبش…

بیشتر بخوانید

معادن آهن در افغانستان

نوشته کریم پوپل 07.12.2016 تا فعلاً در ۱۰۰ محل معادن فیرس مشاهده گردیده‌است. ذخایر مجموعی معادن آهن افغانستان بیشتر از بیلون تن  به ارزش ۴۲۰٬۸ ملیارد دالر می‌باشد. معادن آهن افغانستان به طور عموم دارای معیار بلند یعنی ۴۷–۶۲٪ می‌باشد که در جمله معادن کم مصرف و هم پر کیفیت در آسیا به حساب می‌آید.…

بیشتر بخوانید

مکثی لازم پیرامون «مکث» وکیل کوچی بر شفیع عیار

محمد عالم افتخار با درود به خاطره جوانترین و مظلومترین قربانی اخیر علم و تنور؛ فیض الرحمن محصل سال چهارم پولی تخنیک که به دست میر غصبان جهل و بربریت؛ در ولسوالی چک وردک به دار آویخته شد. اخیراً ویبسایت هایی چند به ویژه پایگاه های چپی؛ مقاله جالبی را از قلم محترم عبدالوکیل کوچی…

بیشتر بخوانید

کیش آتش

مترجم: رحيم کاکايی نویسنده:  اولگا آبیشوا، پروفسور و دکتر علوم فلسفه و زبان‌شناسی کيش آتش بين ترکان قديم ريشه‌های بسيار کهنی دارد که به اعماق هزاران سال، به‌طور مشخص ـ تا عصر کيش الهه اومای(۱) ـ می‌رسد و نگهبان آتشِ خانه است.  احترام به آتش در اشکال و اعمال آيينی و عبادی متنوع تجلی می‌کند.…

بیشتر بخوانید

نیازجامعه برنظام مضبوطِ حقوقی وحاکمیت قانون

سخی صمیم چگونگی ایجاد قانون وانگیزه های آن: مدلل بر تجارب ادوارمختلف تاریخ حاکمیت ها ورژیم های صاحب اقتدارِ ویا بهتر بگوئیم قدرت های حاکم در محدودهٔ جغرافیای بنام افغانستان زمانیکه با درک و دید واقعیت های عینی جامعه برحقوق افراد آن باورمند شده اند ویا هم جبر تاریخ وتقاضای زمان برضرورت حق شناسی و…

بیشتر بخوانید

رب العالمین؟اوکه رب المسلمین؟

سلطان محمودغزنوي دسلطان سبکتګین زوی اوموریې زابلۍ پښتنه وه.دنومبرپه دویمه ۹۷۱زیږدیزکال یې نړۍ ته سترګی غړولي اود۵۹ کلونوپه عمرومړهغه ۲۶کلن وچې دسلطنت په ګدۍ کیناست اودخپل ځواکمن پوځ په زوریې دخپلې پاچایې لمنه پراخه اوسترفتوحات یې وکړل.د ده په عصر کې دغزني ښاردخپل ښایست اوبرم له پلوه دعروس البلاد دښارونوناوي په نوم یادیده دهغه وخت…

بیشتر بخوانید

 خویشاوندی فلسفه با منطق و ریاضی

Frege, gottlob 1848-1925    علیشاه سلطانی               ریاضی نمودن فلسفه و بورژوا لیبرالها. “یوهان گاتلب-فرجه ” میان سالهای 1925-1848 میلادی در شمال شرقی آلمان زندگی نمود.اوپایه گذار منطق و فلسفه مدرن ریاضی بود.زمینه کار وی علم منطق وفلسفه زبان است.اوگرچه متفکری سنت گرا ولی موجب علاقه فلسفی جوانان زمان خود به علم منطق شد. فرجه تئوریسین…

بیشتر بخوانید

       درجه سختی سنگها«سختی موهس»

نوشته کریم پوپل 27.11.2016 Mohs hardness در جهان هزاران نوع سنگ و منرال وجود دارد؛ ولی تمامی این سنگها در اثر مالش یکی دیگر خودرا خط می‌نمایند. در سال ۱۸۲۲ عالمی آلمانی بنام فردریک موهس سخت بودن سنگها را به ده درجه تقسیم‌بندی نمود. نرم‌ترین سنگ تباشیر با درجه سختی یک و سخت‌ترین سنگ جهان…

بیشتر بخوانید

 زندگی شورنگیز فیلسوف اجتماعی

علیشاه سلطانی                                          از شک متافیزیکی تا یفین ریاضی. Bertrand  Russel 1872-1970 سه موضوع مهم خلاقیت نظری راسل، متفکر،فیلسوف،و ریاضی دان انگلیسی، عبارتند از تاریخ فلسفه،تئوری شناخت،و درسهای اخلاق. او ریاضی دانی بود که سپس فیلسوف،فعال ومصلح اجتماعی گردید.ازجمله تقاضاهای اخلاقی وی در طول عمر 98ساله اش؛ صلح بجای جنگ،همکاری بجای رقابت، و عشق بجای تنفر…

بیشتر بخوانید

د سیا سي نهضتوبهیر په افغانستان کي

عبدالقیوم معلم Political Movements in Afghanistan روښاني نهضت بایزېد ( روښان) (۹۳۱- ۹۸۱)ه-بايزيد انصاري  ۳ – د بایزېد روښان ملي مبارزه: څنګه چي بایزېد روښاني خپل لومړنی تشکیلات پیاوړي او وسلوال ځواکونه (پیروان او مریدان) د بابری امپراتوری سره د مبارزې په خاطر چمتو کړل. د هند مغولي امپراتوری له یوې خوا د ده د…

بیشتر بخوانید

 نظام انتخاباتی دربرخی ازکشورهای جهان وافغانستان

محمد عوض نبی زاده نظام انتخاباتی هرکشور، قانون اساسی آن جامعه محسوب وتعیین کننده ثبات وپایداری ,قدرت حکومت وقانون بازی میان گروه‌های مختلف سیاسی است،که دراین بازی سیاسی ,چگونگی توزیع قدرت میان احزاب سیاسی را مشخص مي‌کند.هرکشوردنیا، نظام انتخاباتی خویش را مطابق به نیازهای اجتماعی و سیاسی و اقتصادی خود تعیین می نماید. ‌درجهان ،…

بیشتر بخوانید

 غیرطبقاتی ها به زبان الکن می پردازند

                           چه کسانی فلسفه غرب را گمراه کردند؟ ludwig  wittgenstein 1889-1951 ویتگنشتاین(1951-1889)،متفکروریاضی دان اتریشی،فیلسوف زبان نیزاست،چون زبان مهمترین موضوع فلسفه لیبرال وبورژوازی درقرن 20 بود. او یکی ازمهمترین نمایندگان فلسفه تجزیه وتحلیلی قرن گذشته بود.در فلسفه وی اشاره خاصی به سوء تفاهم منطق زبان…

بیشتر بخوانید

د خیر او شر مجادله

مولانا داکتر محمد سعید « سعید افغاني » د بشر په  تاریخ  کښی  د خیر او شر مجادله روانه  ده ، په دی مجادله کښی  ډیر بیرحمانه تور  ټکی لیدل  کیږی او د وحشت ، بربریت او د تجاوزونو آثار شته دی ، خو د شکر ځای دا دی  چی هر وخت داسی  سپیڅلي عناصر…

بیشتر بخوانید

فیزیک فضا

دکتر بیژن باران کشف ماده و انرژی تاریک در سده 21 جایزه نوبل می برد؛ نتیجه در شیمی، بیولوژی، تسلیحات، رایانه، برق کاربرد خواهد داشت. چراغ را خاموش کنید. این تاریکی 95% جهان بوده؛ دانش ماهوی آن برای ما صفر است. چراغ را روشن کنید. این 5% جهان است که ما در 5هزارسال تمدن تا…

بیشتر بخوانید

عدم صلاحیت دیوان جزائی بین المللی درتعقیب نظامیان وماموران (سیا)

عبدالاحمد فیض درین اواخیرسروصداهای رسانه ای مبنی برپیگری وتعقیب تفنگداران امریکائی ومأموران اداره اطلاعاتی (سیا) توسطه دیوان بین المللی جزائی به ا تهام ارتکاب جنایا ت خشن نقض حقوق بین المللی بشردوستانه وجنایت علیه  بشریت افکارعمومی را بخود معطوف داشته که حین مأموریت رزمی نیروهای امریکائی درفاصله میان سالهای (۲۰۰۲) و(۲۰۱۴) درافغانستان حادث گردیده است…

بیشتر بخوانید