نوموړی د لرغوني یونان ستر فیلسوف او عالم او د غربي فلسفې له بنسټ ایښودونکو څخه وو، چې له میلاده “۴۶۹” کاله وړاندې د «آتن» په ښار د “ايلوپيک” په کوڅه کې دې نړۍ ته سترګې غړولې دي. پلار یې «سوفرونکوس» نومېده، مجسمه جوړونکی وو او له ډبرو به یې بُتان جوړول. سقراط هم دپلار…

شوخی و مزاح جزء جدایی‌ناپذیر از زندگی اجتماعی انسان‌ها هستند و می‌توانند فضای دوستانه و شادی را در میان افراد ایجاد کنند. در فرهنگ اسلامی، خنداندن دیگران و ایجاد لحظات شاد به عنوان یک عمل مثبت شناخته می‌شود، به شرطی که با احترام و ادب همراه باشد. با این حال، اسلام به ما یادآوری می‌کند…

قرارداد اجتماعی یک مفهوم فلسفی است که تلاش می‌کند توضیح دهد چرا انسان‌ها از زندگی انفرادی دست می‌کشند و به جامعه ملحق می‌شوند. این قرارداد، یک توافق ضمنی یا آشکار بین افراد یک جامعه است که در آن، هر فرد بخشی از آزادی‌های فردی خود را در ازای امنیت، نظم و بهره‌مندی از منابع مشترک،…

Sokrates (470-399.پ.م) آرام بختیاری نخستین اعدامی میدانی محافل روشنفکری-روشنگری! فلسفه شفاهی مطرح شده توسط سقراط در حدود 2500سال پیش، نقطه عطفی بود در تاریخ فلسفه غرب. به این مناسبت گاهی آنرا به” فلسفه پیش از و فلسفه بعد از” سقراط نیز تقسیم میکنند. او را به اتهام طرح خدایان جدید غیردولتی “یعنی عقلگرایی”، و به…

Thomas Müntzer (1490-1525) آرام بختیاری توماس مونستر اعدام شد، مارتین لوتر رهبر گردید!  توماس مونستر(1525-1490.م)، مهمترین ایدئولوگ و رهبر اصلاحات دینی مسیحیت کاتولیک،مدیر شورشهای دهقانی، هوادار و شاگرد مارتین لوتر، در 5 قرن پیش توسط حاکمان زمان خود در سن 35 سالگی اعدام شد. وی بعد از آشنایی با لوتر در سال 1519 میلادی، برای…

نور محمد غفوری  در مقالهٔ پیشین تحت عنوان «اساسنامهٔ حزب چیست و چه چیز را در خود می‌گنجاند» یادآور شدم که اساسنامهٔ حزب در کنار مرام‌نامه، یکی از مهم‌ترین اسناد حزبی به شمار می‌آید. همان‌گونه که هیچ حزب معاصری بدون مرام‌نامه موجودیت نمی‌یابد، بدون اساسنامه نیز امکان فعالیت مشروع و پایدار ندارد. اساسنامه به‌مثابهٔ یک…

سلیمان “راوش” بر طبق آیه های شاهنامه فردوسی شخصیت مهرگان زادۀ اندیشه بازیابی و استرداد استقلال کشور مان در زمان سلطنت فریدون است. فریدون یکی از شاهان پیشدادی بلخی می باشد. فردوسی در شاهنامه می گوید: فریدون چو شد بر جهان کامگار ندانست جز خویشتن شهـــــریار برســم کیان تاج و تخـــت مــهی بیاراســت با کــاخ…

   هر حزب سیاسی برای سازماندهی، فعالیت، شفافیت و تبیین اهداف خود دارای اسنادی مشخص است. اساسنامهٔ حزب در پهلوی مرام حزبی یکی از مهمترین اسناد حزب محسوب می گردد. اساسنامه آن سند رسمی و حقوقی حزب است که در آن ساختار، فعالیت‌ها، اصول و چگونگی وظایف یک حزب سیاسی تعیین می‌گردد. این سند حیثیت «قانون…

ترجمه. رحیم کاکایی  آ. کوساچیف ۱۴ مارس، ۱۴2 سال (۱۸۸۳) از درگذشت ک. مارکس، بنیانگذار کمونیسم علمی، دانشمند بزرگ، رهبر و معلم پرولتاریای بین‌المللی می‌گذرد. ۱۸ مارس، ۱۵۳ سال (۱۸۷۱) از کمون پاریس، نخستین دولت دیکتاتوری پرولتاریا در جهان، می‌گذرد. کمون پاریس زاییده افکار انجمن بین‌المللی کارگران بود که روح و سازمان‌دهنده آن کارل مارکس…

تتبع ‌نگارش از میر عبدالواحد سادات  تعریف دیموکراسی یکی از بحث برانگیزیرین مفاهیم در تاریخ اندیشه سیاسی است که هیچگاه نظر واحد به ارتباط آن وجود نداشته است .  دیموکراسی یا مردم‌سالاری نظامی است که قدرت سیاسی در آن از مردم سرچشمه می‌گیرد. در معنای حداقلی، دموکراسی یعنی انتخابات آزاد و رقابتی  اما در معنای…

نوشته: ا. لازوفسکی برگردان: آمادور نویدی مارکس و جنبش کارگری فرانسه سوسیالیسم فرانسوی‌ یکی از منابع به‌خوبی شناخته شده مارکسیسم است. مارکس از سوسیالیسم فرانسوی چه آموخت و چه کمکی به آن نمود؟ مارکس به‌دقت انقلابات فرانسه، انقلاب بزرگ ۱۷۸۹؛ اعتصاب‌ها، قیام‌ها، مبارزات توده‌ای پرولتاریای فرانسه، و چگونگی بازتاب مبارزات طبقاتی و همه جنبش‌های کارگری و توده…

هغه د اسلام د زرین پېر یو ستر  طبیب، ریاضي پوه، ستورپوه، فزیک او کیمیا  پوه، جغرافیا پوه، موسیقي پوه، شاعر، منطق پوه، متفکر، حکیم او  لیکوال وو.  ابو علي سینا د  اسلامي پېر تر ټولو اغېزناک فیلسوف بلل کیږي. نوموړی د نړۍ یو له نوموتو فیلسوفانو او ساینس پوهانو څخه دی چې د فلسفې…

Ernest Mandel (1923-1995 )  آرام بختیاری ارنست ماندل؛ هیچگاه به فلاکت سیاسی انقلابی نیفتاد!   ارنست ماندل(1995-1923 .م) مبارز کت و شلواری کراواتی!، عملگرای کارگری ضد فاشیست بلژیکی، تروتسکیست مارکسیست،یهودی آلمانی تبار، غالب عمرش را در بلژیک،و آلمان گذراند و یکی از تئوریسن های ضدسرمایه داری و جنبش کارگری آنجا شد. والدین وی از لهستان بدلیل…

برخلاف فلسفه غرب در فلسفه مشرق اسلامی٬ عشق با حکمت یا فلسفه تضاد ندارد، مکمل انسان این دو گوهر (عقل و عشق) دانسته شده است. ولی فلسفه در شرق به خصوص در جوامع مسلمین عام نشده است٬ برای عده ای خاصی قرار گرفته می شود. آنچه فلسفه در قرن هفدهم در غرب٬ به شگوفایی ذهنیت عام…

موسی فرکیش «نصایح‌نامچه»، در حقیقت متن گفتار و پیشنهادهای عبدالرحمان خان است که در 27 ذیقعده 1303ق (اگست 1886) در حضور نماینده بریتانیا و خوانین و روسای طوایف در دربار بیان کرده‌است. ماجرا از آنجایی آغاز می‌شود که چند تن را به جرم ارتباط با روس‌ها دستگیر و به دربار می‌آورند. عبدالرحمان‌خان به همین اشاره،…