بعد از ضربه چه می‌ماند؟

افغانستان و منطقه در عصر جنگ‌های فرسایشی Wahidullah Noorzai — Former…

دل دادن و دل بردن!

امین الله مفکر  امینی                2026-25-09 دلـــــدادن ودل بردن ودل بستن نباشد…

ایدئولوژی سایه ای سنگین برفراز اندیشه ها

 نویسنده: مهرالدین مشید              زنجیر های ناپیدای ایدئولوژی  انسان موجودی معناجو است. او…

علم ګل سحر

له ګران علم ګل سحر سره، چې د علم او…

فاصله میان قدرت و اثر

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist…

چند شعر کوردی با ترجمه 

چوون خەم و پەژارە  وڵاتمی داگیرکرد دەسوری داکوو دڵخۆشیان خەسان. ◇ در این سرزمین  غم حاکم…

نورستان؛ از خاطره یک جنگ تا آغاز یک دوره تاریخ

 نویسنده: مهرالدین مشید آغاز دوباره درگیری‌ها در منطقه کامدیش نورستان، خاطره…

افغانستان میان مهندسی قدرت و بازی امنیتی طالبان و پاکستان

 نویسنده: مهرالدین مشید درگیری طالبان  با مردم؛ فرار از حل بحران…

اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا

طرح دوسیه ۹۷ ملیونی اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا شامل…

ابو نواس اهوازی؛ نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی

(بخش 1)، علی میرفطروس ۳۱٫ شهریور ۲۵۸۵ شاهنشاهی هم باده، گوارا وُ هم…

نگاهی هنری و زیبایی‌شناختی

به آثار آیبک (موسی تاش‌محمدوف)  نویسنده بزرگ ازبکستان دوران شوروی برگردان. رحیم…

افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد؛…

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

دیوانگان نفت و ثروت

رسول پویان از خواب بخیز که دشمنان بیدار اند غافل منشین که…

میان مبارزه طبقاتی- و هنر عشق ورزیدن

Erich Fromm (1900- 1980 ). آرام بختیاری اریش فروم؛ التقاط مکاتب جهت…

  تاریخ در آینهٔ نویسنده؛ از حقیقتِ روایت تا روایتِ حقیقت

 نویسنده: مهرالدین مشید باور بر این بوده است که نویسندگان داستان‌ها…

وقتی بحران دیگر در مرز متوقف نمی‌ماند

Wahidullah Noorzai | NIDA Former Senior ANCOP/ANP Officer | Field-Based Strategic…

از فارسی‌ستیزی استعمار بریتانوی در هند تا دگرگونی نام‌های فارسی…

سلیمان کبیر نوری دوست ای ویدیویی برایم فرستاد که از جهات…

                       کام بلا 

جهان در معرض نابودی و کام  بلا  تاکی همیشه مردمان در…

میان چشمه‌های شعر

مجموعه اشعاری از روناک آلتون برگردان به فارسی:زانا کوردستانی بانو "روناک توفیق…

افغانستان؛ میدان رقابت قدرت‌ها پس از خروج آمریکا

 نویسنده: مهرالدین مشید جایگاه مردم افغانستان در میدان رقابت های کشور…

«
»

گزیده مقالات

بعد از ضربه چه می‌ماند؟

افغانستان و منطقه در عصر جنگ‌های فرسایشی Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist | Security & Geopolitical Analyst جنگ را معمولاً از لحظه‌ای می‌سنجیم که موشک اصابت می‌کند، یک پایگاه هدف قرار می‌گیرد، یک مسیر بسته می‌شود یا یک زیرساخت از کار می‌افتد. اما میدان سؤال دیگری می‌پرسد: بعد از ضربه…

بیشتر بخوانید

ایدئولوژی سایه ای سنگین برفراز اندیشه ها

 نویسنده: مهرالدین مشید              زنجیر های ناپیدای ایدئولوژی  انسان موجودی معناجو است. او برای فهم جهان پیرامون خود، شناخت جایگاه خویش در جامعه و تفسیر مناسبات قدرت، عدالت، آزادی و نابرابری، به چارچوب‌های فکری نیاز دارد. ایدئولوژی یکی از مهم‌ترین چارچوب‌هایی است که انسان از طریق آن می‌کوشد جهان اجتماعی و سیاسی را فهم و برای…

بیشتر بخوانید

فاصله میان قدرت و اثر

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist | Security & Strategic Affairs Analyst چرا فناوری، جغرافیا و سازگاری راهبردی تعیین می‌کنند که قدرت واقعاً چه اثری می‌تواند ایجاد کند فناوری می‌تواند برد قدرت را افزایش دهد، اما به‌تنهایی تضمین نمی‌کند که قدرت بتواند به نتیجه تبدیل شود. این تفاوت، یکی از مسائل…

بیشتر بخوانید

نورستان؛ از خاطره یک جنگ تا آغاز یک دوره تاریخ

 نویسنده: مهرالدین مشید آغاز دوباره درگیری‌ها در منطقه کامدیش نورستان، خاطره روزهایی را در ذهنم زنده کرد که افغانستان در آستانه ورود به یکی از طولانی‌ترین و پیچیده‌ترین دوره‌های جنگ تاریخ معاصر خود قرار داشت. سال‌هایی که هنوز ارتش شوروی به‌صورت گسترده وارد افغانستان نشده بود، اما رژیم جمهوری دموکراتیک افغانستان با پشتوانه سیاسی، نظامی…

بیشتر بخوانید

افغانستان میان مهندسی قدرت و بازی امنیتی طالبان و پاکستان

 نویسنده: مهرالدین مشید درگیری طالبان  با مردم؛ فرار از حل بحران افغانستان طالبان از روزی که  قدرت سیاسی افغانستان را در اختیار گرفتند، با یک مسئله اساسی روبه‌رو بوده‌اند؛ آن اینکه چگونه حکومتی را که از مسیر انتخابات و یک توافق سیاسی ملی به وجود نیامده است، به یک نظم سیاسی پایدار تبدیل کنند؟ پاسخ…

بیشتر بخوانید

اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا

طرح دوسیه ۹۷ ملیونی اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا شامل قضایای افغانستان فقط یک فریب و گریز از بررسی عدلی و قضائی است نوشته از بصیر دهزاد حکومت انگلستان هفته قبل اعلام نمود که به ۹۷ ملیون سند دست یافته است که مرتبط به احتمال رتکاب جرایم جنگی و جرایم ضد انسان و انسانیت میباشند…

بیشتر بخوانید

  تاریخ در آینهٔ نویسنده؛ از حقیقتِ روایت تا روایتِ حقیقت

 نویسنده: مهرالدین مشید باور بر این بوده است که نویسندگان داستان‌ها و رمان‌ها، بیش از هر چیز، حالات درونی، خواست‌ها، آرزوها و تمایلات خویش را در آثارشان بازتاب می‌دهند؛ اما اگر نوشته‌های گوناگون فکری، تاریخی، اعتقادی و فرهنگی نیز با دقت خوانده شوند، درمی‌یابیم که این تأثیرگذاری تنها به ادبیات داستانی محدود نمی‌شود؛ بلکه بسیاری…

بیشتر بخوانید

وقتی بحران دیگر در مرز متوقف نمی‌ماند

Wahidullah Noorzai | NIDA Former Senior ANCOP/ANP Officer | Field-Based Strategic & Security Analyst در میدان، یک اشتباه را خیلی زود می‌توان دید؛ اما پیامد آن همیشه همان‌قدر زود دیده نمی‌شود. گاهی یک درگیری از یک نقطه شروع می‌شود؛ در یک قریه، در یک دره، در امتداد یک جاده یا در نزدیکی یک مرز. در…

بیشتر بخوانید

از فارسی‌ستیزی استعمار بریتانوی در هند تا دگرگونی نام‌های فارسی در افغانستان؛ روایتی از یک گسست تاریخی

سلیمان کبیر نوری دوست ای ویدیویی برایم فرستاد که از جهات گوناگون شایسته تأمل بود. انگیزه اصلی من برای آن‌که این ویدیو را با دقت بیشتری ببینم، به مجموعه‌ای از تصاویری بازمی‌گردد که یکی از اعضای خانواده، پس از سفر به کابل، برایم فرستاده بود. در این تصاویر، تغییر نام برخی کوچه‌ها و معابر شهری…

بیشتر بخوانید

افغانستان؛ میدان رقابت قدرت‌ها پس از خروج آمریکا

 نویسنده: مهرالدین مشید جایگاه مردم افغانستان در میدان رقابت های کشور ها افغانستان پس از سقوط نظام جمهوریت در اگست ۲۰۲۱ وارد مرحله‌ای متفاوت از تاریخ معاصر خود شد. خروج نیروهای آمریکایی و ناتو در ظاهر پایان یک دوره بیست‌ ساله مداخله نظامی غرب بود؛ اما پایان حضور نظامی غرب به معنای پایان اهمیت ژئوپولیتیکی…

بیشتر بخوانید

عربستان در افغانستان چه می‌خواهد؟

Wahidullah Noorzai — Former Senior Military Officer, Field Strategist & Regional Security Analyst ۲۰۰ میلیون دلار، انرژی، جغرافیا و معادله‌ای فراتر از یک قرارداد وقتی از سرمایه‌گذاری خارجی در افغانستان صحبت می‌شود، معمولاً نخستین پرسش این است که چه مقدار پول وارد کشور خواهد شد. اما در مورد قرارداد جدید میان افغانستان و شرکت سعودی…

بیشتر بخوانید

تجربه میدان در غرب افغانستان — از ادرسکن تا شیندند

Wahidullah Noorzai | Former Senior ANCOP/ANP Officer, Military & Security Analyst گاهی فهمیدن یک میدان، با خواندن نقشه آغاز نمی‌شود. با شنیدن یک گزارش هم آغاز نمی‌شود. میدان را باید دید، در آن حرکت کرد، با مردمش سخن گفت، محدودیت‌هایش را لمس کرد و در لحظه‌ای که تصمیم‌گیری دیگر امکان انتظار برای اطلاعات کامل را…

بیشتر بخوانید

طالبان؛ از سرکوب مخالفان تا مهندسی حذف هویت‌ها

نویسنده: مهرالدین مشید بازگشت طالبان به قدرت در ۱۵ اگست ۲۰۲۱ تنها یک جابه‌جایی سیاسی در افغانستان نبود؛ بلکه آغاز مرحله‌ای تازه در ساختار قدرت، رابطه دولت و جامعه و تعریف مفهوم «شهروند» در این کشور بود. طالبان پس از تصرف کابل، نه یک نظام سیاسی مشارکت‌محور و مبتنی بر نمایندگی گروه‌های اجتماعی؛ بلکه ساختاری…

بیشتر بخوانید

فراتر از فروپاشی؛ چگونه ملت‌ها پیش از شکست نظامی، شکست فکری را تجربه می‌کنند؟

Wahidullah Noorzai Former Senior ANCOP/ANP Officer | Field Strategist | Military & Security Analyst Afghanistan & Regional Security Affairs شکست واقعی همیشه از جایی آغاز نمی‌شود که آخرین سنگر سقوط می‌کند فروپاشی دولت‌ها معمولاً در آخرین لحظه دیده می‌شود؛ زمانی که شهری سقوط می‌کند، خط دفاعی از هم می‌پاشد، مقام‌ها کشور را ترک می‌کنند یا…

بیشتر بخوانید

 دشمنی با فارسی؛ بازتاب سیاست زبانی برتری‌جویانه طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید فارسی‌ستیزی؛ چهره پنهان سیاست زبانی طالبان برای بررسی  دقیق و منصفانه دشمنی طالبان با زبان فارسی، بهتر است میان دشمنی با زبان فارسی و سیاست زبانیِ برتری‌جویانه تفاوت قایل شویم. شواهد موجود نشان می‌دهد که در دوره طالبان، به‌ویژه پس از ۲۰۲۱، فشار بر کاربرد رسمی و نمادین دری/فارسی افزایش یافته است؛…

بیشتر بخوانید