دوران خونین حفیظ‌الله امین و سرکوب رهبران حزب دموکراتیک خلق…

https://www.youtube.com/watch?v=pxhsNfqSXRE افغانستان پس از قیام ثور؛ دوران خونین حفیظ‌الله امین و…

افغانستان و بحران سیاست‌زدگی؛ جامعه‌ای گرفتار منازعه و محرومیت

 نویسنده: مهرالدین مشید سیاست‌زدگی در افغانستان؛ ریشه‌های ساختاری و پیامدهای انسانی سیاست…

نصیب الله سیماب

*** له پښتو ژبې او پښتني فرهنګ تکړه شاعر، ادبپوه، څېړونکی،…

دهمین جلسه گفت‌وگو با اسدالله کشتمند؛ روایت افغانستان در سال‌های…

https://www.youtube.com/watch?v=2d326hWQtcQ&t=12s دهمین جلسه گفت‌وگو با اسدالله کشتمند؛ روایت افغانستان در سال‌های…

از فرسایش دولت تا سرایت جنگ: زنجیرهٔ راهبردی بحران در…

Wahidullah Noorzai | Former Senior ANCOP/ANP Officer | Military and…

د سیستمونو ډولونه

نور محمد غفوری د سیستمونو د وېش عمده معیارونه سریزه په تېرو دوو…

سکوت پشتون‌ها در برابر طالبان؛ آتشی زیر خاکستر

 نویسنده: مهرالدین مشید تحلیلی دربارهٔ سکوت سیاسی، نارضایتی اجتماعی و امکان…

کابل چه زمانی می‌تواند ۹۹ درصد آب مورد نیاز خود…

نوشته : کریم پوپل مورخ ۲عقرب ۲۰۲۶ ** پیشنهاد کریم پوپل به…

ژورنالیست یا میکروفونِ خاموش؟

ژورنالیست واقعی نه سخنگوی قدرت، بلکه صدای مردم است؛ کسی…

فوتوریسم ادبی؛ میان توفان انقلاب و هورای فاشیسم

Futurism.   آرام بختیاری فوتوریسم؛ جنبشی ادبی هنری، آینده گرا اعتراضی، و شورشی…

انسان؛ در جست ‌وجوی خویشتن (1)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی پیشگفتار : انسان از نخستین…

انوره دو بالزاک

هغه د (۱۹)مې پېړۍ د فرانسوي ادبیاتو د مخکښانو په…

سیستم څنګه کار کوي؟

نور محمد غفوری د سیستم د فعالیت څرنګوالی - دوهمه برخه سریزه په…

طالبان، تی‌تی‌پی و چرخش به سوی هند؛ رمز یک رقابت…

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از پرسش‌های مهم و پیچیده در تحولات…

میدان، فشار و خطای پیروزی: چه زمانی هزینه به قدرت…

Wahidullah Noorzai | Noorzai International Doctrine Academy (NIDA) تز مقاله در منازعات…

سیستم څه ته وایي؟

نور محمد غفوری سریزه سیستم (System) د انسان د ژوند، طبیعت، ټولنې،…

آیا زمان همگرایی نیروهای سیاسی افغانستان فرا نرسیده است؟

 نویسنده: مهرالدین مشید از راست و چپ تا طالبان؛ ضرورت توافق…

آته ایسم؛ ضرورت انقلاب و روشنگری است؟

Atheism: خدا ناوری  آرام بختیاری 2600 سال بحث و جدل خونین؛ آته…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواریهای عصر ساسانی

(بخش۳)،علی میرفطروس -«من فرزندِ جامم؛ از آن شیر می‌نوشم  و تا روز رستاخیز،…

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

«
»

گزیده مقالات

افغانستان و بحران سیاست‌زدگی؛ جامعه‌ای گرفتار منازعه و محرومیت

 نویسنده: مهرالدین مشید سیاست‌زدگی در افغانستان؛ ریشه‌های ساختاری و پیامدهای انسانی سیاست در جوامع مدرن، در اصل، ابزاری برای سازمان‌دهی قدرت، تأمین منافع عمومی، حل مسالمت‌آمیز اختلافات و تحقق عدالت اجتماعی است؛ اما زمانی که سیاست از جایگاه ابزار مدیریت جامعه خارج شود و به محور اصلی هویت، روابط اجتماعی، داوری‌های اخلاقی و رقابت‌های روزمره…

بیشتر بخوانید

از فرسایش دولت تا سرایت جنگ: زنجیرهٔ راهبردی بحران در افغانستان و منطقه

Wahidullah Noorzai | Former Senior ANCOP/ANP Officer | Military and Security Analyst مقدمه: جنگ در میدان آغاز می‌شود، اما در میدان پایان نمی‌یابد در تحلیل جنگ‌های منطقه‌ای، توجه معمولاً به حملات نظامی، توان تسلیحاتی، جابه‌جایی نیروها و اهداف اعلام‌شدهٔ دولت‌ها معطوف می‌شود. این متغیرها اهمیت دارند، اما به‌تنهایی نمی‌توانند پیامدهای واقعی جنگ را توضیح دهند.…

بیشتر بخوانید

سکوت پشتون‌ها در برابر طالبان؛ آتشی زیر خاکستر

 نویسنده: مهرالدین مشید تحلیلی دربارهٔ سکوت سیاسی، نارضایتی اجتماعی و امکان همگرایی شهروندی در افغانستان در تاریخ جوامع سیاسی، سکوت همواره معنای واحدی نداشته و از آن تعبیر های متفاوتی شده است. این سکوت گاهی نشانهٔ رضایت و گاهی هم محصول ترس، درماندگی، محرومیت از امکان اعتراض یا نبود سازمان‌های مستقل برای بیان خواست‌های جمعی…

بیشتر بخوانید

طالبان، تی‌تی‌پی و چرخش به سوی هند؛ رمز یک رقابت ژئوپولیتیکی در منطقه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از پرسش‌های مهم و پیچیده در تحولات کنونی افغانستان این است که چرا طالبان افغانستان، با وجود وابستگی‌های تاریخی، سیاسی، امنیتی و اقتصادی به پاکستان، در پیوند به  تحریک طالبان پاکستان (TTP) موضعی اتخاذ کرده‌اند که روابط آنان با حامی دیرینه‌ شان را به بحران کشانده است. پرسش مهم‌تر این است…

بیشتر بخوانید

میدان، فشار و خطای پیروزی: چه زمانی هزینه به قدرت تبدیل می‌شود؟

Wahidullah Noorzai | Noorzai International Doctrine Academy (NIDA) تز مقاله در منازعات راهبردی، ایجاد فشار، تحمیل هزینه و دستیابی به نتیجه سه مرحله متفاوت‌اند. ظرفیت اعمال فشار تنها زمانی به قدرت مؤثر تبدیل می‌شود که بتواند محاسبات طرف مقابل را تغییر دهد، رفتار او را به مسیر مطلوب نزدیک کند و نتیجه‌ای قابل دوام به…

بیشتر بخوانید

آیا زمان همگرایی نیروهای سیاسی افغانستان فرا نرسیده است؟

 نویسنده: مهرالدین مشید از راست و چپ تا طالبان؛ ضرورت توافق ملی برای عبور از بحران تاریخی افغانستان افغانستان پس از چندین دهه جنگ، مداخلهٔ خارجی، رقابت‌های ایدئولوژیک، فروپاشی نهادهای دولتی و منازعات قدرت، همچنان با بحران عمیق مشروعیت سیاسی، محرومیت اجتماعی و فقدان یک نظام فراگیر روبه‌رو است. تجربهٔ تاریخی کشور نشان داده است…

بیشتر بخوانید

افغانستان در دوراهی تاریخ؛ تداوم بحران یا گذار به حاکمیت قانون 

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان امروز در نقطه‌ای حساس از تاریخ معاصر خود قرار دارد؛ نقطه‌ای که در آن مسئله کشور دیگر صرف پایان یک جنگ یا تثبیت یک حکومت نیست؛ بلکه فراتر از آن، پرسش بنیادی‌تر این است که افغانستان با چه نوع نظم سیاسی و اجتماعی می‌تواند از چرخه تاریخی خشونت، انحصار قدرت و…

بیشتر بخوانید

بی تفاوتی جهان در برابر تروریزم جهادی در افغانستان!

القاعده و طالبان دو رویی یک سکه اند! جهان در برابر تروریزم جهادی که روز تا روز در افغانستان ریشه می‌دواند و نیرومندتر می‌گردد بی تفاوت شده است. در واقعیت القاعده و طالبان دو رویی یک سکه اند و این سازمان جهنمی بطور کامل در میان طالبان و اداره آنها زیر نام “امارت اسلامی” در…

بیشتر بخوانید

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران افغانستان، تبدیل منازعه سیاسی به منازعه‌ای قومی در این کشور است. طالبان هرچند کوشیده‌اند تا ساختار قدرت خود را در چارچوب یک منازعه قومی تعریف نکنند؛ اما ترکیب قدرت، الگوی توزیع مقام ها، نحوه برخورد با مخالفان و سیاست‌های اجتماعی و فرهنگی آنان، زمینه…

بیشتر بخوانید

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات یا برتری تسلیحاتی طرف‌های درگیر ارزیابی کرد. معیار مهم‌تر این است که هر طرف تا چه اندازه می‌تواند پیامدهای اقدامات خود را مدیریت کند و دستاوردهای عملیاتی را به نتایج سیاسی پایدار تبدیل سازد. تحولات پیرامون ایران و تنگه هرمز بار دیگر این مسئله…

بیشتر بخوانید

دو یاداشت !

1– افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2– چاره اساسی و مستدام برای بهره گیری ازین موقعیت. 1– این موقعیت عامل کشیده شدن افغانستان در معادلات جهانی و متطقوی بوده در زمان حاضر بر اهمیت موقعیت جیوپولیتیک ان بیشتر از قرون قبل افزوده است . کشوری با چنین اهمیت جغرافیایی که اینده های رشد…

بیشتر بخوانید

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش دهه اخیر

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای سیاسی و نظامی شش دهه اخیر افغانستان، از کودتا های سنبله ۱۳۵۲ و ثور ۱۳۵۷ تا جنگ‌های داخلی، نخستین دوره حاکمیت طالبان، نظام جمهوری پس از ۲۰۰۱ و بازگشت طالبان در سال ۲۰۲۱، فرصتی تاریخی برای ارزیابی کارنامه جریان‌ها و رهبران سیاسی این…

بیشتر بخوانید

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را به دست گیرد؟ افغانستان بار دیگر در برابر مرحله‌ای حساس از تاریخ خود قرار گرفته است. تشدید رویارویی میان طالبان و مخالفان مسلح، گسترش ناامنی، بحران اقتصادی و اجتماعی و، در کنار آن، افزایش تنش نظامی میان افغانستان و پاکستان، وضعیت کشور را از…

بیشتر بخوانید

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود را بازتولید می‌کند؟ در قسمت نخست این پژوهش، تلاش شد نگاه از شخص «امیر» فراتر برود و به معماری‌ای توجه شود که جایگاه امیر را ممکن، معتبر و قابل استمرار می‌سازد. اما یک پرسش اساسی همچنان باقی می‌ماند: چگونه یک مجموعه از افراد، مدارس، شبکه‌های…

بیشتر بخوانید

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت اول: مسئله فقط امیر نیست وقتی درباره طالبان صحبت می‌کنیم، اغلب نخستین پرسش این است: «امیر طالبان کیست؟» این پرسش مهم است، اما برای فهم ساختار قدرت طالبان کافی نیست. یک سازمان سیاسی ـ نظامی را نمی‌توان فقط از طریق رهبران آن شناخت. برای فهم اینکه یک رهبر چگونه به مرکز قدرت تبدیل می‌شود،…

بیشتر بخوانید