نبشته خلیل وداد عزیز اکبری: سفارت امریکا راپور کودتای میوندوال را به سفارت شوروی داده بود. خزان سرد سال ۱۹۹۵ میلادی (ماههای اکتوبر- نوامبر) بود ومن با خانواده ام در شهر مسکو مانند هزاران مهاجر افغانی (و شهروندان بیجا شده اتحادشوروی) پیشین زندگی میکردم. در آنسالها من مشغول آموزش دوره مقطع دکتورا (اسپیرانتوری) در فاکولته…

باز نشر برگی از آرشیف  به مناسبت ۲۸ اسد  —————————                غفار عریف                                                سرگذشت به دست آمدن آزادی سیاسی در میهن عزیزمان، در سرزمین خورشید و زادگاه راد مردان…

بعد از حصول استقلال مرور مختصر بر معاهدات میان افغانستان و دولت بریتانیا : افغانستان برآی هند برتانوی از لحاظ موقعیت جغرافیایی بحیث معبر زمینی کشورهای اروپایی رقیب مثل فرانسه و بعدها روسیه تزاری مایه تشویش بوده از شروع قرن نزده تلاش داشت تا این سرزمین را بحیث مانع در برابر رقبایش به دو شیوه…

در افغانستان و ایران سالهای ۷۰ میلادی و حفیظ الله امین پیشگفتار تاریخ سده بیستم افغانستان پراز فرود و فراز و سرشار از حوادث تلخ و تراژیک و قتلهای درباری و ترورهای سیاسی است.    بزرگترین رویدادهای قرن بیستم، جنگ اول و دوم جهانی اند. هردو جنگ عمدتا در قاره اروپا روی دادند و بنابراین خسارات…

سالروز تولد کارل مارکس نویسنده «مانیفیست کمونیست» بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  روز سه‌شنبه پنجم ماه مه 2026 برابر با پانزدهم اردیبهشت 1405، زادروز کارل مارکس است. در چنین روزی، در ۵ ماه مه ۱۸۱۸، کارل هاینریش مارکس در شهر «تریر»(Trier) آلمان متولد شد. او به‌همراه یار تمامی عمرش «فردریش انگلس» کتاب‌های زیادی نوشت که جهان را…

برگردان. رحیم کاکایی اوگنی فدورینوف «تنها در کار همراه با کارگران و دهقانان می‌توان کمونیست واقعی شد». از سخنرانی و. ای. لنین امروزه، بیشتر بازتاب‌های نوستالژیکی از روسیه‌ی پیش از انقلاب به عنوان نوعی جامعه‌ی ایده‌آل شنیده می‌شود: نظم و تقوا در آنجا حاکم بودند، مردم در هماهنگی زندگی می‌کردند و دولت به مردم اهمیت…

ملکه ثریا نخستین فیمینست افغانستان، و ادامهٔ راه؛ از دربار، اصلاحات تا مبارزهٔ سیاسی ، از نخستین چهره‌های اثرگذار در دفاع از حقوق زنان در تاریخ معاصر افغانستان بود. او در جامعه‌ای که زنان از آموزش، حضور اجتماعی و حقوق مدنی گسترده محروم بودند، پرچم آگاهی و اصلاح را برافراشت. اقدامات برجستهٔ ملکه ثریا شامل…

بمناسب خروج سربازان شوروی از افغانستان: مقدمه: سی و هفت سال از خروج نیروهای شوروی از افغانستان می‌گذرد. در جریان این همه سال‌ها برداشت‌های متفاوت، نا همگون، نادرست و بیشترینه زیر تاثیر سیاست‌های تبلیغاتی قدرت‌های بزرگ به نحوی واژگونه به نمایش گذاشته شده است. حالا که با اعتراف تاریخی جناب خواجه آصف وزیر دفاع پاکستان…

میرعبدالواحد سادات  بخاطر روشنگری امروز ما  و درک  از  مدرنیته  و مشروطیت در جدل تاریخی و جاری  «مشروعه» و «مشروطه» شناخت مشروطیت در افغانستان، بدون درک  از نقش  پر اهمیت روحانیون روشن‌ضمیر و پیوند آنان بااندیشه قانون، آزادی و مسئولیت اجتماعی، ممکن نیست.  جدل تاریخی میان «مشروعه» و «مشروطه» در تاریخ  بازتابی از کشاکش میان…

از قلم دکتر سلام نجیب ببرک کارمل یکی از چهره‌های منحصربه‌فرد تاریخ سیاسی افغانستان در سده‌ی بیستم به‌شمار می‌رود، سیاست‌مداری که پاک‌دستی فردی، انضباط تشکیلاتی و پایبندی به اصول دولت‌سازی، او را از بسیاری از هم‌نسلانش متمایز می‌سازد. با این‌حال، ارزیابی سرنوشت سیاسی کارمل بدون درنظرگرفتن بستر کلان نظام بین‌الملل و اوج رقابت‌های جنگ سرد،…

آشپزهای روسی در خدمت حفیظ الله امین پیروان و شماری از شرکای دیروز خوان نعمت حفیظ الله امین همیشه تلاش کرده اند تا چنین وانمود سازند که امین شخص مستقل بود و هیچگونه روابط نهانی و پنهانی با ادارات اطلاعاتی شوروی نداشت و نه قوای اتحاد شوروی به خواست او به افغانستان آمده بودند و…

بمناسبت زاد روز استالین، تجسم آیندۀ بشریت ا. م. شیری در ۲۱ دسامبر ۱۸۷۹، بزرگترین دولتمرد و رهبر دولت و حزب کمونیست اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی، انقلابی بلشویک، نظریه‌پرداز برجستۀ مارکسیسم-لنینیسم، شاگرد و رفیق راه لنین، ادامه‌دهندۀ کار بزرگ او، سازندۀ اولین دولت سوسیالیستی جهان و ژنرالیسموس، یوسف ویساریونوویچ استالین (جوگاشویلی) در یک خانوادۀ پینه‌دوز…

نویسنده: اسد کشتمند ــ  نخست باید گفت که حزب دموکراتیک خلق افغانستان زاده تاریخ و دوران اعتلای ترقی‌خواهانه مدرن آن است. زیرا «حزب دموکراتیک خلق افغانستان» به مثابه پرچم‌بردار یکی از مدرن‌ترین و پیشرفته‌ترین اندیشه‌های دوران خود در جامعه عقب‌مانده فئودالی و نیمه فئودالی افغانستان دهه شصت میلادی قرن گذشته وارد عرصه سیاسی کشور شد.…

ا. م. شیری هفتم نوامبر ۱۹۱۷ (۲۵ اکتبر طبق قدیم) (١۶ آبان- عقرب خورشیدی)، یک روز تاریخی به یاد ماندنی نه تنها برای خلق‌های روسیه و قلمرو اتحاد شوروی سابق، بلکه برای بشریت سر تا سر جهان است.  سالروز انقلاب کبیر اکتبر به دو دلیل یک روز تاریخی برای کل بشریت است: اول- متفاوت از…

ترجمه و تحشیه از خلیل وداد برگرفته از سایت:  Ташкент I vsedaokolo.uz 3 oktober 2019  شکست آلمان در جنگ جهانی اول ضربه شدیدی به اینکشور بود که عقدهُ شکست نظامی- سیاسی و شرایط فلاکتبار اجتماعی و اقتصادی زمینه یی برای پیدایش و گسترش پندارهای ناسیونال سوسیالیتی و فاشیستی در کشور شد. در چنین زمانی در آغاز سالهای…