دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

نیهلیسم؛ محصول شکست سیاسی یا فردی؟

Nihilism. آرام بختیاری نیهلیسم یعنی پوچی، انفعال، زوال، بطالت، و فاقد هدف.  نیهلیسم…

گزیده‌ی اشعار شرمین ولی

اشعار کتاب اندوه ارغوانی یک سیب گزیده‌ی اشعار شرمین ولی مترجم: زانا کوردستانی (۱) پاییز…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت اول: مسئله فقط امیر نیست وقتی درباره طالبان صحبت می‌کنیم،…

بعد از ضربه چه می‌ماند؟

افغانستان و منطقه در عصر جنگ‌های فرسایشی Wahidullah Noorzai — Former…

دل دادن و دل بردن!

امین الله مفکر  امینی                2026-25-09 دلـــــدادن ودل بردن ودل بستن نباشد…

ایدئولوژی سایه ای سنگین برفراز اندیشه ها

 نویسنده: مهرالدین مشید              زنجیر های ناپیدای ایدئولوژی  انسان موجودی معناجو است. او…

علم ګل سحر

له ګران علم ګل سحر سره، چې د علم او…

فاصله میان قدرت و اثر

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist…

چند شعر کوردی با ترجمه 

چوون خەم و پەژارە  وڵاتمی داگیرکرد دەسوری داکوو دڵخۆشیان خەسان. ◇ در این سرزمین  غم حاکم…

نورستان؛ از خاطره یک جنگ تا آغاز یک دوره تاریخ

 نویسنده: مهرالدین مشید آغاز دوباره درگیری‌ها در منطقه کامدیش نورستان، خاطره…

افغانستان میان مهندسی قدرت و بازی امنیتی طالبان و پاکستان

 نویسنده: مهرالدین مشید درگیری طالبان  با مردم؛ فرار از حل بحران…

اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا

طرح دوسیه ۹۷ ملیونی اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا شامل…

«
»

علمی و معلوماتی

ګالیلیو ګالیله

دی یو ایتالیوي فیلسوف، ستوری پېژندونکی، فزیک‌پوه، ریاضي پوه مهندس او انجنیر وو، چې د فبروري میاشتې په (۱۵) مه، پر (۱۵۶۴) زېږدیز کال کې د ایتالیا د «پیزا» ښار د «توسکاني» په سیمه کې زېږېدلی دی. ګالیله ډېر پوه، هوښیار او ځیرک ماشوم وو. له لوست او درس وروسته به تل د څېړنې او…

بیشتر بخوانید

آلبر کامو،‌ محصول یا قربانی استعمار فرانسه؟

درودها دوستان گرامی ما! محمدعثمان نجیب  نماینده‌ی مکتب  دینی فلسفی  من بیش از این نه می‌دانم گاهی از سیاست سوی فلسفه و تاریخ هم برویم تا بببینم این لجن‌بازارِ تجاوز و استعمار از کجا پیشینه داشته و چه‌گونه همه چیز را دزدیده. آلبر کامو یکی از ربوده‌ شده‌هایی خردست، توسط فرانسه‌ی استعمارگرِ دی‌روز. این بحث…

بیشتر بخوانید

کتاب “زندگی عیسی” نقد مسیحیت بود 

Strauß, David (1808-1874) آرام بختیاری داوید اشتراوس؛- مبارز ضد مسیحی، مبلغ علم مدرن. اشتراوس(1874-1808.م) فیلسوف و روشنگر آلمانی، خداشناس، وعضو هگلی های جوان، از طریق کتاب “زندگی عیسی” در سال 1836 میلادی موجب دو شاخه شدن مکتب و جنبش هگل گرایان به 2 گروه چپ و راست گردید و مدعی شد که عیسی پیامبر بشکل…

بیشتر بخوانید

لذت چیست؟

لذت به معنای حقیقی٬ بدون وابستگی به خوردن و مراقبت جنسی٬ بصورت تام و خالص در ذات پدیدار می شود. همانا روح … که روح تجلی ذات مطلق یا حقیقت بوده که بیرون شدن لذت در خوردن و رابطه جنسی و رابطه جنسی در اسلام و به خصوص به مفهوم زردشت عالی ترین حالت تقرب به ذات…

بیشتر بخوانید

پدیدار شناسی هوسرل؛ ایده آلیستی و بورژوایی؟

Edmund Hussrel(1859-1938)    آرام بختیاری جهان شناسی؛ فنومنولوگی و شناخت ظاهر پدیده ها است؟  ادموند هوسرل (1938-1859.م)، فیلسوف یهودی تبار آلمانی پایه گذار “فنومنولوگی ترانسندنس” یا پدیدارشناسی متعالی است که روی فلسفه بورژوایی قرن 20 تاثیر مهمی گذاشت. فلسفه وی نقطه تقاطع چند شاخه فلسفه بورژوایی مانند فلسفه زندگی و فلسفه پوزیویستی است. این جریان دارای…

بیشتر بخوانید

مارکس و اتحادیه‌های کارگری(۸)

نوشته: ا. لازوفسکی برگردان: آمادور نویدی مارکس و جنبش اعتصاب مارکس و انگلس حداکثر توجه خود را به مبارزه علیه اغراق و هم‌چنین کم‌ بهادادن مبارزه اقتصادی، اتحادیه‌های کارگری، اعتصاب‌ها و مبارزه اقتصادی پرولتاریا مبذول داشتند. هر دو، مارکس و انگلس، اعتصاب را سلاح قدرت‌مندی جهت مبارزه در راه اهداف فوری و نهایی طبقه کارگر می‌دانستند. تبدیل کارگران پراکنده به…

بیشتر بخوانید

مائوئیسم در افغانستان: از نظریه‌پردازی تا عمل‌گرایی بدون استراتژی

این مقاله به بررسی تاریخی و تحلیلی جنبش مائوئیستی در افغانستان می‌پردازد و با تمرکز بر دو سازمان معروف، «شعلهٔ جاوید» و گروه منشعب از آن، «سازمان آزادی‌بخش مردم افغانستان» (ساما)، دلایل ناکامی این جریان در تبدیل شدن به یک نیروی اثرگذار در عرصهٔ مبارزهٔ طبقاتی را واکاوی می‌کند. همچنین، با نقد فرآیند قهرمان‌سازی و…

بیشتر بخوانید

فیثاغورث

نوموړی د نړۍ تر ټولو لوی فیلسوف او ریاضي پوه وو، چې پر (۵۸۲)ق م کال کې د «ساموس» په ټاپو کې چې په لرغوني یونان کې موقعیت لري زیږیدلی دی. فیثاغورث په ځوانۍ کې ډېر سفرونه وکړل او د ژوند دوه ویشت کاله یې په سفر کې تېر کړل. مصر، بابل او ایران ته…

بیشتر بخوانید

آنارشیسم؛ نوستالژی اتوپی است

Anarchism.  آرام بختیاری ناکجاآباد مدینه فاضله، شوق دیدار بهشت زمینی بود.   واژه یونانی آنارشیسم، ایدئولوژی و جنبشی است اتوپیستی شبه انقلابی خرده بورژوایی؛ که مخالف: سوسیالیسم علمی، سازماندهی سیاسی، مبارزه طبقاتی، تشکیل هرگونه حزب و سازمان و تشکیلات، و هرگونه نظم و اتورتیه میان انسانها در جامعه است. آنارشیسم خواهان عملی نمودن آزادی مطلق، عدالت،برابری…

بیشتر بخوانید

علم او ټکنالوژي؛ د رښتینې خپلواکۍ محور

په اوسني عصر کې د نړۍ بڼه په بشپړه توګه بدله شوې ده. نن ورځ د ملتونو ځواک، وقار او د ژوند حق یوازې په شعارونو نه، بلکې په دې پورې تړلی دی چې هغوی د وخت له تمدن او کاروان سره څومره ملګري دي. هغه ملتونه چې د ننني تمدن، علم او مدنیت له…

بیشتر بخوانید

      نسبت ونسبیت 

نسبت بیان منسوب ومربوط ،ربط وتعلق وبا مفاهیم تناسب ،متناسب ومناسبت درقید زمان ومکان میباشد. نسبت حدود مشخص ونسبیت اندازه ی معین با بیان ضد مطلقیت که باعینیت واقعیت مترادف بوده و ابعاد گوناگون دارد که بر بنیاد فلسفه ی هستی وپدیده های اجتماعی روی پنج اصل دیالیکتیکی برپایه ی ارتباط ، تضاد ، حرکت…

بیشتر بخوانید

چرا اخلاق در همه‌ عرصه‌های زنده‌گی میان بیش‌ترین بشرِ قرنِ ۲۱ سقوط کرده

اخلاق‌نگری به سیاست‌مدارانِ بد اخلاق: مورد ترامپ محمدعثمان نجیب نماینده‌ی مکتب-دینی فلسفی من بیش از این نه می‌دانم بحث تاریخی پیرامون اخلاق میانِ ماشینِ خردورز و مکتب  درودها استاد هوش‌مندما. اگر موافق باشید ام‌روز پیرامون اخلاق در اجتماع انسانی بحث کنیم. چون ما انسان‌ها بیش‌ترین‌های ما، پابندی اخلاق اجتماعی نه داریم. حتا مکتب نوشت! (اگر…

بیشتر بخوانید

برابری حقوی + استعداد ذاتی = شایسته سالاری…!

انسان ها٬ نظر به توانایی های ذاتی برابر آفریده نشده اند. بلکه شناسایی مجموعه ارزش های حقوقی در وجود همه انسان ها٬ که وجوه مشترک دارد. چون برابری حقوقی گفته می شوند: حق حیات٬ حق انتخاب٬ حق بیان و غیره … که این برابری حقوقی بستری برای شایسته سالاری بوده٬ که قرآن برتری را٬ در دانایی گفته است: هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَالَّذِينَ لَا…

بیشتر بخوانید

هویت و عوامل تعیین‌کننده آن: بررسی علمی و تحقیقاتی

نور محمد غفوری هویت یکی از مفاهیم بنیادین علوم اجتماعی و روانشناسی است که به فهم فرد از خود و جایگاهش در جامعه مربوط می‌شود. هویت نه تنها شامل ویژگی‌های فردی است، بلکه به تعلقات اجتماعی، فرهنگی، زبانی و ملی نیز مرتبط است. این مقاله با مرور ادبیات علمی هویت، انواع هویت و عوامل اصلی…

بیشتر بخوانید

نقد متافیزیک؛ شرط انقلابی بودن،شد

Metaphisik. آرام بختیاری متافیزیک؛ میان الاهیات، و هستی شناسی توهمی.   آغاز بحث متافیزیک یونانی حدود 2800 سال پیش؛ بعد از دوران خرافات و اسطوره،و در زمان منطق یا لوگوس و عقلگرایی، بشکل: ایده آلیستی، مذهبی و غیرعلمی در فلسفه دوران باستان شروع شد. ارسطو حدود 2400 سال پیش موضوع متافیزیک را در قالب “فلسفه اولا”…

بیشتر بخوانید