افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد؛…

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

دیوانگان نفت و ثروت

رسول پویان از خواب بخیز که دشمنان بیدار اند غافل منشین که…

میان مبارزه طبقاتی- و هنر عشق ورزیدن

Erich Fromm (1900- 1980 ). آرام بختیاری اریش فروم؛ التقاط مکاتب جهت…

  تاریخ در آینهٔ نویسنده؛ از حقیقتِ روایت تا روایتِ حقیقت

 نویسنده: مهرالدین مشید باور بر این بوده است که نویسندگان داستان‌ها…

وقتی بحران دیگر در مرز متوقف نمی‌ماند

Wahidullah Noorzai | NIDA Former Senior ANCOP/ANP Officer | Field-Based Strategic…

از فارسی‌ستیزی استعمار بریتانوی در هند تا دگرگونی نام‌های فارسی…

سلیمان کبیر نوری دوست ای ویدیویی برایم فرستاد که از جهات…

                       کام بلا 

جهان در معرض نابودی و کام  بلا  تاکی همیشه مردمان در…

میان چشمه‌های شعر

مجموعه اشعاری از روناک آلتون برگردان به فارسی:زانا کوردستانی بانو "روناک توفیق…

افغانستان؛ میدان رقابت قدرت‌ها پس از خروج آمریکا

 نویسنده: مهرالدین مشید جایگاه مردم افغانستان در میدان رقابت های کشور…

عربستان در افغانستان چه می‌خواهد؟

Wahidullah Noorzai — Former Senior Military Officer, Field Strategist &…

انسان و نیروهای سازندهٔ تمدن( بخش دوم)

«انسان معمار روشنایی در دل تاریکیِ جهان» تهیه و تدوین :…

تجربه میدان در غرب افغانستان — از ادرسکن تا شیندند

Wahidullah Noorzai | Former Senior ANCOP/ANP Officer, Military & Security…

روایت اسدالله کشتمند از جنگ افغانستان؛ مجاهدین، شوروی و قدرت‌های…

https://www.youtube.com/watch?v=DGsTJnpdYQk مروز، ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶، بار دیگر در خدمت رفیق عزیزم،…

غنچه‌های پژمرده

گزیده‌ی اشعار اسعد لُرزاده برگردان به فارسی: زانا کوردستانی شاعر و نویسنده‌ی کُرد…

شعرهایی از روناک آلتون

بانو "روناک توفیق محمد"  (به کُردی: ڕووناک تۆفیق محمد)، متخلص به…

زندگی بدون محدودیت یا مرگ ...!

مرگ برخلاف دید صوری٬ چون نیستی تام باور موجه نیست.…

طالبان؛ از سرکوب مخالفان تا مهندسی حذف هویت‌ها

نویسنده: مهرالدین مشید بازگشت طالبان به قدرت در ۱۵ اگست ۲۰۲۱…

فراتر از فروپاشی؛ چگونه ملت‌ها پیش از شکست نظامی، شکست…

Wahidullah Noorzai Former Senior ANCOP/ANP Officer | Field Strategist | Military…

انسان و نیروهای سازندهٔ تمدن( بخش اول)

«انسان معمار روشنایی در دل تاریکیِ جهان» تهیه و تدوین :…

 دشمنی با فارسی؛ بازتاب سیاست زبانی برتری‌جویانه طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید فارسی‌ستیزی؛ چهره پنهان سیاست زبانی طالبان برای بررسی  دقیق…

«
»

علمی و معلوماتی

خطر متافیزیگ نادیده گرفته شد

Metaphisiker. آرام بختیاری فلسفه متافیزیک؛ رونق دین، اعتراض سکولاریسم.  نوع تفکر متافیزیکی در فاصله قرون 18-17 میلادی در غرب انسجام گرفت و بشکل فلسفه و نوعی شبه علم وارد تاریخ فلسفه گردید، گرچه قبلن ارسطو، کانت، هگل، و اسکولاستیک های مسیحی در پایان سدههای میانه نیز پیرامون آن نظراتی را طرح کرده بودند. امروزه فلسفه…

بیشتر بخوانید

مرگ چیست؟

برهان الدین « سعیدی »  به روز مرگ چو تابوت من روان باشد ــ  گمان مبر که مرا درد این جهان باشد                     جنازه‌ام  چو ببینی  مگو  فراق،  فراق  ــ  مرا وصال  و  ملاقات آن  زمان باشد مولانا جلال الدین « بلخی » مرگ درادبیات زبان:…

بیشتر بخوانید

زنان وجهاد سیاسی علیه ظلم واستبداد

مقدمه  از دید قرآن کریم وسنت نبوی ، زنان دارای شآن وجایگاه والا هستند وو ظیفه دارند در امور سیاسی و اجتماعی جامعه اسلامی مشارکت فعال داشته باشند قرآن کریم می فرماید  وَ الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِناتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ سوره توبه آیه ۷۱ ترجمه. یعنی مردان وزنان مومن ،…

بیشتر بخوانید

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛ واژه ایست یونانی فرانسوی. حوزه آن شناخت و آگاهی اجتماعی است و در جوامع طبقاتی منافع یک طبقه خاص را نمایندگی و بیان میکند. مقوله ایدئولوژی شامل بخش ها و مفاهیم طبقاتی مانند نرم ها، ایده ها، خواسته ها، و غیره است.…

بیشتر بخوانید

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر پخوا ډېره بدله شوې ده. پخوا جګړې تر ډېره د سرتېرو، ټانکونو او درنو وسلو پر مټ ترسره کېدې، خو نن ورځ ټکنالوژي د جګړې له مهمو وسایلو څخه ده. ډرونونه، سیم‌کارتونه، سپوږمکۍ، مصنوعي ځیرکتیا او مخابراتي شبکې د معاصرو جګړو اساسي برخې جوړوي.…

بیشتر بخوانید

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل شده آب به گیاهان و درختان در فواصل میعن و زمانی مورد نیاز را آبیاری گویند. باران خدایی بی وقت و سیل  آبیاری نیست.  منابع تامین آب جهت آبیاری  نباتات شامل نزول باران و برف، دریا ها ، آبهای ایستاده آب زیر زمینی،…

بیشتر بخوانید

نقش زنان مسلمان در جامعه اسلامی !

مقدمه . بی گمان یکی از مهم ترین مباحث در تبیین هویت امت اسلامی ، توجه دقیق به جایگاه زن مسلمان ونقش حیاتی او در تمام ابعاد جهادی اسلامی است . زن مسلمان در نگاه قرآن وسنت نبوی ص نه تنها عضو فعال جامعه ، بلکه رکن کلیدی در مسیر رشد ، تعالی وتمدن سازی…

بیشتر بخوانید

فیلسوفان یهودی تبار؛ آته ایسم ناتمام،سوسیالیسم احساسی

Hermann Cohen (1842- 1918 ) آرام بختیاری هرمان کوهن؛ میان کانت و مارکس. هرمان کوهن (1918-1846)، فیلسوف یهودی تبار آلمانی، همراه با ناتورب، یکی از پایه گذاران مهم  کانت گرایی نوین، متفکر مکتب ماربورگ، با ادعای “سوسیالیسم اخلاقی” در مقابل مارکسیسم در نیمه دوم قرن 19 میلادی قد علم کرد و کانت را بنیادگذار حقیقی…

بیشتر بخوانید

د دموکراسۍ د ناکامو تجربو انتقادي ارزونه

نور محمد غفوری سریزه  د تحمیلي جمهوریت او تقلبی دموکراسۍ تجربې موږ ته دا وښوده چې یوازې د دموکراسۍ شعارونه، تش په نامه انتخابات، پارلمان او ظاهري سیاسي جوړښتونه نه‌شي کولای یو ملت د ثبات، عدالت او پرمختګ پر لور رهبري کړي. هغه نظامونه چې د ولس له ارادې، سیاسي شعور او ملي واقعیتونو څخه جلا وي، که…

بیشتر بخوانید

حکمت چیست؟

برهان الدین « سعیدی» حکمت دنیا فـزاید ظن و شک ــ  حکمت  دینی پـرد فـوق فلک مولانا جلال الدین محمد « بلخی » حکمت:  در ادبیات « علم،  دانش،  خـرد ، فرزانگی ،  پند،  اندرز ، حلم ،  بردباری،  راستی، درستی و کلام  موافق حق »  را گویند.  مترادف‌ حکمت: «  دانایی ، خردمندی،  ذکاوت…

بیشتر بخوانید

نورم‌ها و ارزش‌های اجتماعی

 این مقاله نخستین‌بار در اوایل ماه می سال ۲۰۱۷ میلادی، در رسانه‌های اجتماعی و شماری از مطبوعات چاپی داخل کشور منتشر گردیده بود. اکنون، با گذشت چندین سال و با توجه به تداوم بحران‌های سیاسی، اجتماعی و ارزشی در جامعۀ ما، نگارنده لازم دانست تا متن آن را با اندکی تصحیح، ویرایش و تکمیل، بار دیگر در…

بیشتر بخوانید

از شمس النهار  و تجدد 

تا : نشريه «شريعت  » و تعصب کور ملا کراسی طالبانی  مصداق حال ما کلام شاعر است که :  ترقیات عالم روبه بالاست  ما از بالا به پایین می ترقیم از شمس النهار ، بنیاد گزاری مطبوعات مدرن  ، آغاز تجدد و مدرنیته در نیمه دوم قرن (۱۹ م ) تا :  رادیو شریعت  ، طالبانیزیم  و مردود خواندن تجدد  ،  در اخیر ربع اول قرن (۲۱ م )   در نیمه دوم قرن ( ۱۹ م ) علامه سید جمال الدین و در اخیر ربع اول قرن (۲۱ م) هیبت اله آخوند طرازدیوبندی  اوایل قرن (۲۰ م ) نهضت مشروطیت و سر باختن سالار آن مولانا محمد سرور واصف قندهاری در راهآزادی و با این پیام وخشورانه تاریخی :  ترک جان و ترک مال و ترک سر  در ره مشروطه اول منزل است  در اواخر ربع اول قرن ( ۲۱ م ) برقراری امارت اسلامی ( اسارت اسلامی ) قندهار  در اوایل قرن ( ۲۰ م ) سراج الاخبار و مولوی عبدالروف “ خاکی ”  در اخیر ربع اول (۲۱ م ) شیخ عبدالحکیم « بحر العلوم » اکوره ختک پاکستان  صد سال قبل :  قانون اساسی ، قانون مطبوعات ، نهضت امانی و محمود طرزی ، داوی ، محمد ولی خان دروازی ، لودین،  غبار ، نذیهی   و در تداوم آن محمودی ، مولانا خسته ، سید اسماعیل بلخی ، انیس و …  در ربع اخیر قرن ۲۱ م ) و در روز مطبوعات :  فتوای قتل مخالفان در خارج توسط نطاق سابق شبکه حقانی  با این مرور ارتجالی و نه ارتجاعی ، کلام شاعر  که در شروع تذکار بافت ، مصداق حال و روز گار ما است . مقصر کی است ؟  پاسخ عام و شعار زده ما این است که :  اجنبی و از انگلیس ، تا روس ، امریکا و پاکستان و …  اما :  جواب شعوری و نقادانه این است که :  خود ما و من مقصرم !  شاید این دلیل ساده پشتوانه استدلال ما شود که :  هیچگاهی و در تمام دوره ها در دفاع از ارزش‌ها و بویژه ارزش متعالی آزادی ، حق بیان و مطبوعات آزادپیگیر و استوار نبوده ایم .  به همین خاطر در روز جهانی جهانی مطبوعات حرف و سخن محکم  برای تبجیل ازین روز نداریم . به هر حال :  باید پاسدار و مدافع مطبوعات آزاد باشیم که وجدان جامعه متمدن و رکن چهارم قدرت است .  افغانستان در شرق  و اسيا در رديف محدود كشور هاى قرار دارد كه سابقه داشتن مطبوعات ان تا يك ونيم ميرسد . سوم ماه مى  روز جهانى ازادى مطبوعات است و افغانستان زیر سیطره طالبان  بسرعت دراه تهدید وتحدید ازادی مطبوعات سیر مینماید و حسب گذارش منتشره :   افغانستان زیر سیطره طالبان و در حدود پنجسال  اخیر بسرعت دراه تهدید و تحدید ازادی مطبوعاتسیر مینماید و حسب گذارش منتشره  ،  افغانستان در رتبه (۱۷۵ از ۱۸۰ ) کشور، در  در قعر جدول آزادیمطبوعات قرار دارند، که سیر نزولی و سقوط  هولناک…

بیشتر بخوانید

 کاسیرر؛ فلسفه یعنی تئوری شناخت

آرام بختیاری تئوری شناخت جناب کاسیرر؛ متافیزیکی و لیبرالی است.   ارنست کاسیرر(1945-1874.م)، فیلسوف آلمانی، نماینده اصلی کانت گرایی نوین در نظریه شناخت، مورخ فلسفه، و مدعی سیستماتیک بودن فلسفی، خود را ادامه دهنده راه کانت، لایبنیتس، و هگل میدانست. او تاریخ فلسفه را تاریخ نظریه شناخت میدانست و میگفت فلسفه زمانی قابل فهم است که…

بیشتر بخوانید

سلطنت مطلقه ؛ آنارشی جنگل گرگ ها

Hobbes , Thomas (1588-1679) آرام بختیاری هابس؛ فیلسوف سیاسی سلطنت مطلقه.  توماس هابس(1679-1588.م)، فیلسوف و سیاستمدار انگلیسی، نماینده یک نوع ماتریالیسم مکانیکی رادیکال، مبلغ حکومت مطلقه سلطنتی، مدافع ماتریالیسم در جنبش روشنگری انقلاب بورژوایی در 4 قرن پیش، به سیستماتیک نمودن فلسفه فرانس باکون پرداخت. او یکی از مهمترین نظریه پردازان علم و سیاست در…

بیشتر بخوانید

توهم برتری و بازی قدرت

«جستاری در خودبزرگ‌ بینی و بازی‌های پنهان برتری» تهیه و تدوین : فرشید یاسائی پیشگفتار: در جهانی که انسان بیش از هر زمان دیگری به دانش، اطلاعات و ابزارهای قدرت دسترسی دارد، پرسش از «خود» و جایگاه آن در میان دیگران، به مسئله‌ای اساسی بدل شده است. این رساله تلاشی است برای واکاوی یکی از…

بیشتر بخوانید