وحدت ملی و حکومت مشروع؛ میان امیدهای فردا و چالش‌های…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان بر سر دو راهی؛ وحدت ملی یا…

بیان ابراهیم

خانم بیان ابراهیم (به کُردی: بەیان ئیبراهیم) شاعر کُرد زبان…

کیف آزادی

رسول پویان لباس غـم برون از قـامت شـادی کنید هردم بـرای شادخـواری…

زنان وجهاد سیاسی علیه ظلم واستبداد

مقدمه  از دید قرآن کریم وسنت نبوی ، زنان دارای شآن…

خیزش زنان هرات؛ آزمون مردانگی فراقومی  و تجلی همبستگی ملی

نویسنده: مهرالدین مشید هتک حرمت به زنان هرات؛ پرده از سیمای…

         چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

«
»

شعر،ادب و عرفان

د وخت بازار

اوس داسی وخت راغلی چی انسان پکی خرڅیږي غیرت پکی خرڅیږي او ایمان پکی خرڅیږي   د مال اود متاع په څېرھرڅه خرڅیږي دلته ضمیرپکی خرڅیږي اووجدان پکی خرڅیږي   د څوپیسولپاره لوړسرونه پلورل کیږي عزت پکی خرڅیږي اولوړشان پکی خرڅیږي   د وخت پدې بازارکی ټولی ھیلې لیلامیږي آرزوپکی خرڅیږي اوآرمان پکی خرڅیږي  …

بیشتر بخوانید

ﺩﻳﻮاﺭ

ﺩﻳﻮاﺭ ﻫﺎ ﭘﻨﺎﻩ ﻣﻦ و ﺗﻮﺳﺖ ﻫﻤﺴﻔﺮ ﺩﻳﻮاﺭ ﻫﺎ ﺑﺮاﻱ,ﻣﻦ و ﺗﻮﺳﺖ ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎﻩ ﻫﺮﮔﺎﻩ! ﺑﻨﺎﻱ ﺳﻮﺯ,و ﺳﺨﺎﻭﺕ ﺑﻮﺩﻱ ﺗﺮا, ﺗﻬﺪاﺏ و ﺭﻳﺸﻪ ﻫﺎﻱ ﻣﺮﻭﺕ ﺑﻮﺩﻱ ﺗﺮا, ﺩﻳﻮاﺭ ﻣﻦ! ﺗﻮ ﺳﻘﻒ ﻣﺮا ﺗﻜﻴﻪ ﮔﺎﻩ ﭼﻪ ﺣﻴﻒ, اﻣﺎ ﭼﻪ ﺯﻭﺩ ﻛﻬﻨﻪ و ﺑﻲ ﭘﺎ و ﺳﺮ ﺷﺪﻱ, ﻓﺮﻳﺎﺩ ﺧﺎﻙ ﺧﻮﺭﺩﻩ ي ﺑﻲ ﺑﺎﻡ و ﺑﺮ ﺷﺪﻱ.…

بیشتر بخوانید

   پوشکین و گورکی ،-از ترور انقلابی تا انقلاب تروریستی

نصرت شا د               شعر پوشکین ، نثر گورکی ، شورش و انقلاب .   بعدازقتل پوشکین در یک دوئل ناموسی در سال1837 روزنامه های وقت نوشتند ” بزرگترین دون ژوان ادبی روس کشته شد ! ” . اودرآثار ادبی خود زبان دانشگاهی را با زبان عوام درهم آمیخت وازآندو جرقه نوی ساخت . درمورد…

بیشتر بخوانید

قطع ستم   

هزار شب به سحر رفت و آفتاب نشد نصیب ما ز چه جز سایه ی سراب نشد چه خانه هاست  ها فتاد و چه کوچه هاست خراب بنای خانه ای ظالم چرا خراب نشد چه شاخه ها ز عٰٰطش سوخت از ثمر آفتاب مصیبتیست که در کام برگ آب نشد هزار قامت سروی خمید و…

بیشتر بخوانید

امین الله مفکر امینی 2015-25-07 راه و رسم آزاده گی جوهر آزاده گیها، دانند سر سپرده گان راه آزادی که در خم وپیچش، بسی افتادند و برخاستند در میان این برخاستن و افتیدن ها محقق نمودند، هدف والای آزاده گی گسستند زنجیر های غلامی ز دستان و پا های آزاده گان خط بطلان زدند براه و رسم کهن پرده در کردند، طلسم های شیطانی این طلسم های ادیان و مذاهب وطریقت های نا پسند که بوده اند دستاورد های ارباب ستم بهر تاراج غنیمت های مادی ومعنوی اولاد آدم به پا برخاستند، ناجییان آزادی که رهایی بخشند خلق مظلوم وکارگر ودهقان ز این باور های خلاف جوهرانسانی وساخته ای دست ارباب ستم برسم آزاده گیها، بقربانگاه ، سرها بدادند تا مشغل آزادی و رسم آزاده گان بر افروختند بخون خود ها نبشتند بتاریخ جانباختگان راه حق ای که! ز آزاده گی دم میزنید هر نفس ای که! بهر آزادی، در نبردید بر وصول این جوهر تابناک زنده گی باید رسید بر منزل ومقصود آزاده گی با عزم آهنین وسر بکف، باید پیمود این طریق جز آزاده گی مخوانید، ترانه ای تا محقق گردد، نوای آزادی و رسم آزاده گان تا محقق کردد، نوای آزادی و رسم آزاده گا ن

امین الله مفکر امینی          2015-25-07 جوهر آزاده گیها، دانند سر سپرده گان راه آزادی که در خم وپیچش، بسی افتادند و برخاستند در میان این برخاستن و افتیدن ها محقق نمودند، هدف والای آزاده گی گسستند زنجیر های غلامی ز دستان و پا های آزاده گان خط بطلان زدند براه و رسم کهن پرده در…

بیشتر بخوانید

نوای مطلومان

امین الله مفکر امینی          2015-01-08 زخون ما مظلومان حنا کردند  دسـت و پارا تا به خون بهای ما خریدنداسباب عـیش وبقا زُهد فروشانی کـــه بتن کرده اند جامهء تقوا بازار مذاهب و ادیـــان وطـریفت  کردند بپا ساده دلان را بستند نیروی تفکر بربـــن ریا کعبه و مسجد و بتخانه کـــردند همـه جاه بنا جنگ مذاهب…

بیشتر بخوانید

ادبیات نیاز به چخوف ها دارد

نصرت شاد   آثار چخوف ؛ اجتماعی ، ولی غیرسیاسی ؟   هشتادسال بعد ازگزارش چخوف از اردوگاه کاراجباری تزاری “ساخالین”، سولژنینسین گزارش اردوگاه بیگاری “جزایرگولاگ ” استالینیستی خودرامنتشرکرد. چخوف میگفت که ادبیات نوعی نیکی ومهرورزی است . داستانهای کوتاه اوبجای اعلان ایدئولوژی به شرح و توصیف واقعیات تلخ اجتماعی وروابط میان انسانهامیپردازند . آثارانتقادی…

بیشتر بخوانید

گشنه ام

میگذشتم از کنار کوچۀ تاریک وتنگ ’پیرمردی را بدیدم،پای اوخورده به سنگ لقمۀ نان داشت در دست،حال او بود بیقرار چشم بسته اشک میریخت، گریه میکرد زارزار رفتم آهسته به نزدش ، تا بپرسم کیست او از کجا واز کدام قوم ،در تبار از چیست او؟ گفتم آهسته به گوشش ،از کجایی بابه جان ازبک…

بیشتر بخوانید

تلافی غمها

   نوشته نذیر ظفر 15/29/7 ما را کســـــــی به مهر تما شا  نمیکند بر گلــــــــــشن خزان زده ماوا نمیکند سر مایه جــــــــوانی ما شد سپند عشق افســـوس ها ؛   تــــــلافی غمها نمیکند خوبان دری محبت خود بسته روی ما حتی که ناز و عــــــشوهِ بیــــجا نمیکند چون مرده روی آب حقیرانه می رویم ما را…

بیشتر بخوانید

می شود شگفت

  می شود شگفت سرزمین من خسته و پریش زین نظام زشت زاده ی فرنگ آوار و تشنه لب دارد زمانه نفرت ازین نظم نابکار جغدان کور دل بر بام قصر میهن شیران صف شکن بیجا نشسته اند آورده اند زدامن (بن) در دیار ما مسکن برای بوم درین بوم نارو است گر خشم توده…

بیشتر بخوانید

آثار گوگول ؛  حماقت عوام ، خشونت حاکمان

گوگول دیوانه نمیشد اگر چپ میبود. نصرت شاد ادبیات مدرن روس 150 سال پیش با کمک گوگول پایه گذاری شد . او یکی از کلاسیکهای ادبی و بنیادگذار رئالیسم انتقادی درادبیات روس است گرچه درپایان عمر نظری بدبینانه ونامید را نمایندگی میکرد . اهمیت اوبرای نثردرادبیات روس مانند عظمت پوشکین درنظم است . در آثار…

بیشتر بخوانید

راستی 

گفتم شود تا مهربان او مهربان من نشد  من ناز ها دادم چنان آرام جان من نشد  جز از کلام راستی از من کسی نشنید و لیک  با این زبان راستی کس هم زبان من نشد  شبها جدا از هم نفس بی همدم و بی هیچ کس  لیکن به جز چشمان تر کس مهربان من…

بیشتر بخوانید

ﺻﺪاﻱ ﺁﺗﺶ

ﺻﺪاﻱ ﺑﺎﺩ ﺩﺭ ﺧﺎﻛﺴﺘﺮ ﻣﺎ ﻣﻴﺎﻥ ﺁﺷﻴﺎن و ﺑﺴﺘﺮ ﻣﺎ ﻣﺒﺎﺩا ﺟﻨﺒﻲ اﻱ ﺁﺗﺶ ﺑﻪ ﭘﻬﻠﻮ ﺑﺴﻮﺯﺩ ﺧﺸﻚ ﻣﺎ و ﻫﻢ ﺗﺮ ﻣﺎ اﻣﻴﻦ ﺁﺭﻳﺒﻞ ﺟﻮﻻﻱ 2015 ﻫﺎﻟﻨﺪ…

بیشتر بخوانید

«به مادرم»، شعری از محمود درویش

دلم برای مادرم لک زده است، برای قهوه مادرم، ناز و نوازش‌های مادرم … کودکی در من بزرگ می‌شود، روز پس از روز، و من زندگیم را عزیز می‌دارم، زیرا اگر می مردم، از اشک‌های مادرم شرم می‌داشتم! اگر روزی بازگشتم، از من سرمه‌ای برای پلک‌هایت بساز، استخوان‌های مرا با این علف که زیر پاشنه‌های…

بیشتر بخوانید

ﻇﻠﻢ

ﺑﻪ ﻟﺒﻬﺎﻳﺖ ﺗﺒﺴﻢ ﺭا ﻓﺸﺮﺩﻧﺪ ﻏﺮﻳﻮ ﺩﺭﺩ ﻣﺮﺩﻡ ﺭا ﻓﺸﺮﺩﻧﺪ ﺑﻴﺎﻟﻮﺩﻧﺪ ﺭاﻩ ﺭﻭﺷﻨﻲ ﺭا ﺷﻜﻮﻩ ﺳﺒﺰ ﮔﻨﺪﻡ ﺭا ﻓﺸﺮﺩﻧﺪ اﻣﻴﻦ ﺁﺭﻳﺒﻞ ﻫﺎﻟﻨﺪ ﮔﻠﻲ ﺩﺭ ﺑﺴﺘﺮ ﺁﻳﻴﻨﻪ ﺧﻮاﺑﻴﺪ ﺳﺮﻭﺭ ﮔﻠﺸﻦ ﺁﺩﻳﻨﻪ ﺧﻮاﺑﻴﺪ ﺑﻠﻨﺪاﻱ ﻣﺤﺒﺖ ﺑﺎﻝ ﮔﺴﺘﺮ ﻫﻮاﻱ ﺳﻴﻨﻪ ﺗﺮ ﺷﺪ ﻛﻴﻨﻪ ﺧﻮاﺑﻴﺪ ﺁﺭﻳﺒﻞ…

بیشتر بخوانید