دهمین جلسه گفت‌وگو با اسدالله کشتمند؛ روایت افغانستان در سال‌های…

https://www.youtube.com/watch?v=2d326hWQtcQ&t=12s دهمین جلسه گفت‌وگو با اسدالله کشتمند؛ روایت افغانستان در سال‌های…

از فرسایش دولت تا سرایت جنگ: زنجیرهٔ راهبردی بحران در…

Wahidullah Noorzai | Former Senior ANCOP/ANP Officer | Military and…

د سیستمونو ډولونه

نور محمد غفوری د سیستمونو د وېش عمده معیارونه سریزه په تېرو دوو…

سکوت پشتون‌ها در برابر طالبان؛ آتشی زیر خاکستر

 نویسنده: مهرالدین مشید تحلیلی دربارهٔ سکوت سیاسی، نارضایتی اجتماعی و امکان…

کابل چه زمانی می‌تواند ۹۹ درصد آب مورد نیاز خود…

نوشته : کریم پوپل مورخ ۲عقرب ۲۰۲۶ ** پیشنهاد کریم پوپل به…

ژورنالیست یا میکروفونِ خاموش؟

ژورنالیست واقعی نه سخنگوی قدرت، بلکه صدای مردم است؛ کسی…

فوتوریسم ادبی؛ میان توفان انقلاب و هورای فاشیسم

Futurism.   آرام بختیاری فوتوریسم؛ جنبشی ادبی هنری، آینده گرا اعتراضی، و شورشی…

انسان؛ در جست ‌وجوی خویشتن (1)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی پیشگفتار : انسان از نخستین…

انوره دو بالزاک

هغه د (۱۹)مې پېړۍ د فرانسوي ادبیاتو د مخکښانو په…

سیستم څنګه کار کوي؟

نور محمد غفوری د سیستم د فعالیت څرنګوالی - دوهمه برخه سریزه په…

طالبان، تی‌تی‌پی و چرخش به سوی هند؛ رمز یک رقابت…

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از پرسش‌های مهم و پیچیده در تحولات…

میدان، فشار و خطای پیروزی: چه زمانی هزینه به قدرت…

Wahidullah Noorzai | Noorzai International Doctrine Academy (NIDA) تز مقاله در منازعات…

سیستم څه ته وایي؟

نور محمد غفوری سریزه سیستم (System) د انسان د ژوند، طبیعت، ټولنې،…

آیا زمان همگرایی نیروهای سیاسی افغانستان فرا نرسیده است؟

 نویسنده: مهرالدین مشید از راست و چپ تا طالبان؛ ضرورت توافق…

آته ایسم؛ ضرورت انقلاب و روشنگری است؟

Atheism: خدا ناوری  آرام بختیاری 2600 سال بحث و جدل خونین؛ آته…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواریهای عصر ساسانی

(بخش۳)،علی میرفطروس -«من فرزندِ جامم؛ از آن شیر می‌نوشم  و تا روز رستاخیز،…

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

زورا سورونبایوا  شاعر، نویسنده و نمایشنامه‌نویس قرقیزی شوروی

برگردان. رحیم کاکایی زورا سورونبایوا  نخستین نویسنده زن در قیرقیزستان شوروی،…

افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

خاطرات امین الله مفکر

خاطرات اینجانت امین الله مفکر امینی شاعر و نویسنده درچـــاربــــــخش مختصرا…

«
»

کابل که اسلام آباد، اسفنديار ولي خان د چا ګټي پالي؟

 

په داسې حال کې ولسمشر غني د ملګرو ملتونو په ۷۲ غونډې کې د ګډون لپاره نيويارک ته تللی او تمه کېدله چې غني به د ملګرو ملتونو غړو هيوادونو ته او امريکا ته د پاکستان څېره لا هم بربنډه کړي؛ په پاکستان کې د عوامي نشنل ګوند مشر اسفندیار ولي خان ویلي چې د امریکا نوې ستراتېژي د افغانستان او پاکستان دواړو لپاره تباهي ده. ولي خان ويلي واشنګټن دې دلته پر بل شوي اور تېل نه پاشي، ډونالډ ټرمپ که د درېیمګړي رول نه شي لوبولی، لږ تر لږه دې داسې پالیسۍ نه خپلوي چې دلته پر وار دمخه بل شوي اور تېل وپاشي.

د افغانستان او جنوبي اسیا لپاره د امریکا نوې ستراتېژۍ ته د پاکستان د عوامي نشنل ګوند مشر اسفندیار ولي خان غبرګون په داسې مهال دی چې تيره ورځ د پاکستان لومړي وزير په افغانستان کې د څه مودې وړاندې ترسره شوي خونړي بريد کې د پاکستانيانو په لاس لرلو اعتراف وکړ. شاهد خاقان عباسی، منلې چی د کابل زنبق څلور لارې ځانمرګی بريدګر افغانستان ته په احتمالی توګه د پاکستان څخه داخل شوی دی. د زنبق څلور لاري برید کی ۱۵ زره کیلوګرامه چاودیدونکي توکي کارول شوي وو او د ۱۵۰ تنو څخه ډیر يې شهیدان او ۵۰۰ څخه ډیر نور يې ټپیان کړل.

اوس پوښتنه دا ده چې اسنفنديار ولي خان د افغانستان او جنوبي اسیا لپاره د امریکا نوې ستراتېژۍ ته ولې غبرګون ښودلی دی؟

نوموړی له څه ډاريږي چې وايې د امریکا نوې ستراتېژي د افغانستان او پاکستان دواړو لپاره تباهي ده؟

اسفنديار ولي خان که دومره د افغانستان په درد درديږي او د افغانانو غم ورسره وي نو بيا ولې په افغانستان کې د زنبق څلور لاري د بريد اړوند د شاهد خان عباسي پر اعتراف چوپه خوله پاتې شو؟

ولې يې د عباسي له اعتراف وروسته د پاکستاني حکومت پر دوه مخي، منافقانه او د افغانانو د وژلو په سياست نيوکه ونه کړه؟

د ټولو پوښتونو ځواب يواځې همدا کيدلی شي چې اسفنديار ولي خان هم د آی آیس آی له پيسو خړوبه کيږي او کله هم چې ظاهراً د افغانستان په ګټه کومه خبره کوي تر شاه يې د پاکستان لويې ګټې نغښتې وي. ځکه پاکستان هميشه له ډيورنډ کرښې هاغاړي پښتانه مشران د افغانستان او پاکستان تر منځ د ترينګلو اړيکو د رغولو د يوې سترې وسيلې په توګه کارولي دي او کله هم چې پاکستان خپل هدف ترلاسه کړی دی نور يې پښتانه مشران لکه د پيپسي خالي بوتل شاته غورځولي دي.

کله چې په افغانستان کې د شاه شهيد خونړی بمي بريد ترسره شو چې په کې په سلګونو ملکيان شهيدان او ټپيان شول؛ ولسمشر غني پاکستان ته تند غبرګون وښود او په دغه پيښه کې يې مستقيماً پاکستان پړ کړ. له دغې پيښې وروسته د کابل او اسلام آباد اړيکې بيخي سړې شوې چې پاکستان يې د رغولو لپاره ډيرې هڅې وکړې. د افغان ولسمشر غني د پخلا کولو لپاره د پاکستان پارلماني پلاوی راغی خو ناهيلی بيرته ولاړ، د ژورناليستانو پلاوی يې راغی خو ناهيلی ولاړ، د پوځ مشر يې کابل ته راغی خو ناهيل ولاړ، بلاخره پاکستان د «پښتو» له کارد څخه ګټه واخيستله او د کوزې پښتونخوا پښتانه مشران يې ولسمشر غني ته جرګه کړل. هماغه و چې غني هم د پښتنو مشرانو بلنه ومنله او د کابل او اسلام آباد اړيکې بيا ځلي نورمالې شوې.

دا چې په دې وروستیو کې پاکستاني چارواکي د امریکا نوې تګلارې سخت اندېښمن کړي دي او د خپل ځان د ژغورلو لپاره یې په هرې ممکنې لارې چې وي لاس پورې کړی دی. نو په همدې اساس ويلی شو چې د امریکا نوې ستراتيژۍ ته د اسفنديار ولي خان غبرګون هم د آی ايس آی په لارښوونه ترسره شوی او يواځې د پاکستان ګټې تعقيبوي. ځکه له يوې خوا د پاکستان حکومت په دې هڅو بوخت دی چې په نوې ستراتيژۍ کې پر پاکستان د امريکا شته فشار څخه د تيښتې لار پيدا کړي او له بلې خوا د آی ايس آی په پيسو خړوبه کيدونکي مذهبي او سياسي ګوندونو مشران.

نه يوازې اسفنديار ولي خان بلکې له ډيورنډ کرښې هاغاړې ټول پښتانه مشران يا له مجبورې ورځې او يا هم په شعوري توګه د پاکستان ګټې تعقيبوي او هغه څه کوي، کوم چې ورته د پاکستان پوځ يا هم د استخباراتو له خوا امر شوی وي.

لیکنه : خوشحال آصفي