از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

نیهلیسم؛ محصول شکست سیاسی یا فردی؟

Nihilism. آرام بختیاری نیهلیسم یعنی پوچی، انفعال، زوال، بطالت، و فاقد هدف.  نیهلیسم…

گزیده‌ی اشعار شرمین ولی

اشعار کتاب اندوه ارغوانی یک سیب گزیده‌ی اشعار شرمین ولی مترجم: زانا کوردستانی (۱) پاییز…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت اول: مسئله فقط امیر نیست وقتی درباره طالبان صحبت می‌کنیم،…

بعد از ضربه چه می‌ماند؟

افغانستان و منطقه در عصر جنگ‌های فرسایشی Wahidullah Noorzai — Former…

دل دادن و دل بردن!

امین الله مفکر  امینی                2026-25-09 دلـــــدادن ودل بردن ودل بستن نباشد…

ایدئولوژی سایه ای سنگین برفراز اندیشه ها

 نویسنده: مهرالدین مشید              زنجیر های ناپیدای ایدئولوژی  انسان موجودی معناجو است. او…

علم ګل سحر

له ګران علم ګل سحر سره، چې د علم او…

فاصله میان قدرت و اثر

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist…

چند شعر کوردی با ترجمه 

چوون خەم و پەژارە  وڵاتمی داگیرکرد دەسوری داکوو دڵخۆشیان خەسان. ◇ در این سرزمین  غم حاکم…

نورستان؛ از خاطره یک جنگ تا آغاز یک دوره تاریخ

 نویسنده: مهرالدین مشید آغاز دوباره درگیری‌ها در منطقه کامدیش نورستان، خاطره…

افغانستان میان مهندسی قدرت و بازی امنیتی طالبان و پاکستان

 نویسنده: مهرالدین مشید درگیری طالبان  با مردم؛ فرار از حل بحران…

اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا

طرح دوسیه ۹۷ ملیونی اتهامات جرایم جنگی توسط بریتانیا شامل…

ابو نواس اهوازی؛ نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی

(بخش 1)، علی میرفطروس ۳۱٫ شهریور ۲۵۸۵ شاهنشاهی هم باده، گوارا وُ هم…

نگاهی هنری و زیبایی‌شناختی

به آثار آیبک (موسی تاش‌محمدوف)  نویسنده بزرگ ازبکستان دوران شوروی برگردان. رحیم…

«
»

ځوانان حيران دې چې د چا ومني

پرون د اګست ۱۲ مه د ځوانانو نړيواله ورځ افغان حکومت په ارګ کې داسې ولمانځله چې يو شمېر ځوانان په دغه لمانځغونډه کې شامل و او د ولسمشر غني خبرو ته به يې چکې کولې. دغې مراسمو ته ولسمشر غني په وينا کې وويل یو شمیر کسان له ځوانانو څخه د وسیلې په توګه کار اخلي او هڅه کوي، چې افغان ځوانان د ژبې، سمت او قوم په نومونو سره وویشي. غني که څه هم د چا نوم وانخېست خو زياته يې کړه هغو کسانو ته باید په ټولنه کې ځای ورنکړل شي، چې د ځوانانو منځ کې نفاق اچوي او له هغوی څخه د وسیلې په توګه کار اخلي. غني همداراز وویل، د خپل حکومت په شاوخوا درې کلنه موده کې یې، زیات تمرکز پر دې وو، چې په حکومتي ادارو کې زیاته ونډه ځوانانو ته ورکړي.

که څه هم ولسمشر غني په خپله تيره شوې درې کلنه دوره کې ځوانانو ته په دولتي ادارو کې د کاري زمينې د برابرولو يادونه وکړه چې ګويا ځوانانو ته يې زياته ونډه ورکړې؛ خو بل لور ته پر حکومت بيا له دې امله نيوکه کيږي چې په خپلو هغو ژمنو کې پاتې راغلی چې ځوانانو ته يې د کاري فرصتونو د ايجادلو لپاره ورکړې وې. نه يواځې دا چې ځوانانو ته کاري فرصتونه برابر نه شول بلکې په زرګونو ځوانانو له هيواده پښې سپکې کړې، اروپايې هيوادونو ته د تګ پر مهال ګن شمېر يې ژوند له لاسه ورکړ، هغوی چې دلته په افغانستان کې دي په کور دننه هره ورځ په لسګونو څه د دښمن له خوا او څه د مخدره توکو له امله خپل ژوند له لاسه ورکوي.

ولسمشر غني رښتيا وايې چې له ځوانانو څخه يو شمېر مغرضې کړۍ د شومو موخو لپاره ګټه پورته کوي، رښتيا هم يو شمېر پلورل شوې او پردي پالې څېرې شته چې د خپلو ګوندي او شخصي ګټو لپاره د ځوان قشر له سپيڅلو احساساتو ناوړه ګټه پورته کوي. قرباني له ځوانانو اخلي او مزې او چړچې پرې خپله کوي. ښه بېلګه يې د زنبق څلور د خونړي بريد د غندلو په موخه په کابل کې له لاريونوالو د څو پلورل شويو څېرو ناوړه ګټه ده چې په کې په لسګونو ځوانانو د شهادت جام وڅکلو. که څه هم ځوانانو د خپل ځوان احساس له مخې غوښتل د زنبق څلور لاري په بريد کې د وژل شويو افغانانو درد تر ارګه ورسوي خو په منځ کې يې پردي پالو کړيو ځای موندلی و او د ځوانانو له دغو احساستو يې د حکومت پر ضد د کودتا کولو لپاره ګټه اخيستله چې بيا کابو شول.

د يو هيواد د پرمختګ لپاره درې شيان ضروري دي. ځوان کاري ځواک، طبيعي زيرمې او د اوبو سرچينې؛ چې له نېکه مرغه افغانستان دا درې واړه لري خو د کار سړی نشته چې څوک ترې استفاده وکړي. که چيرې يو څوک راپيدا شي او له دغو خدای راکړو نعمتونو څخه مو د هيواد د پرمختګ لپاره ګټه پورته کړي نو د استخباراتي کړيو لخوا ورته په کور دننه پراخ چلينجونه جوړول کيږي او په يو نه يو ډول ورته خنډونه جوړيږي څو پرېنښودل شي چې له دغو سرچينو ګته واخلي.

اوس زمونږ له ځوانانو لاره ورکه ده چې په کور لور ولاړ شي، د چا ومني او څوک يې غم خوري چې ورپسې اقتدا وکړي؟

له يو لوري مو دښمن د ځوان قشر د بنسټ نړولو لپاره ملا تړلې ده او هره ورځ مو په لسګونو ځوانان يا د مخالفو وسله والو په ليکو کې له حکومت سره په جګړه کې قرباني ورکوي او يا د حکومت په امنيتي ليکو کې د مخالفو وسله والو سره په جګړه کې له ژونده محروميږي. بلا  که له هر طرفه راځي؛ موخه او هدف يې يواځې د افغانستان د ځوان قشر او ځوانې انرژۍ له منځه وړل دي. له بل لوري فقر، بيکاري او اقتصادي ستونزو مو ځوانان د بلا په خوله کې ورکړل. د کورنۍ د نفقې پيدا کولو په خاطر ځوانان اړ کيږي چې له خپلې انرژۍ د وسله وال مخالف په ګټه کار واخلي.

همدارانګه د وسله وال مخالف او د کورنيو ستونزو د خطر تر څنګ بل ستر خطر هم ځوانان د تباهۍ پر لور روان کړي دي. مخدره او نشه يې توکي هغه څه دي چې له لسيزو راهيسې مو ځوان قشر له دغې پديدې سره لاس و ګريوان دی. په هر ولايت کې په ورځني ډوله په سلګونو ځوانان په نشه يې توکو روږدي کيږي. ځوانه انرژي مو په تدريجي ډول د دغې آفت له امله کميږي. يواځې د کابل پل سوخته لاندې په سلګونو داسې ځوانان پراته دي چې که کاري زمينه ورته برابره شي او د هيواد د پرمختګ لپاره يې له انرژۍ ګټه واخيستل شي نو پرته له شکه چې د هيواد د ابادۍ په جوړښت کې به يې په لسګونو خښتې ايښې وي.

خلاصه دا چې ځوان قشر مو که څه هم له دښمنه زړه خوړينی دی نو له حکومته هم ګيله من دی، حکومت هم هغه څه ورته نه دي کړي د کومو چې ورته ژمنې ورکړل شوې وې. په همدې اساس حکومت دې هم له نمايشي لمانځنو تير شي او د عمل په ډګر کې دې د ځوانانو له انرژۍ ګټه واخيستل شي. او دښمن دې هم د خدای روی وکړي او نور دې دغه معصومه طبقه د خپلو شومو موخو نه ښکار کوي.

لیکنه : خوشحال آصفي