عبدالباری عطوان سردبیر روزنامه ˈ رأی الیوم ˈ نوشت : شکست دور دوم کنفرانس ژنو-2 قابل پیش بینی بود زیرا شکاف عمیقی میان موضع گیری های دو هیات مذاکره کننده سوری وجود داشت ؛ هر یک از این دو هیات بر موضع گیری ها و اولویت های خود و تلاش برای قرار دادن آن در دستور کاری این دور از مذاکرات اصرار داشت ، هیات رسمی سوریه خواستار شروع کردن مذاکرات با بررسی مساله خشونت ها و تروریسم بود و تمایلی به بحث در مورد دولت انتقالی تا زمان حل شدن این مسائل نداشت و از طرف دیگر هیات معارضان سوری اعتقاد داشت که دو مساله مقابله با تروریسم و دولت انتقالی باید در کنار هم و با هم بررسی شوند .

عطوان افزود : چیزی که باعث غافلگیری همه شد ،عذرخواهی اخضر الابراهیمی نماینده سازمان ملل برای حل بحران سوریه به دلیل تحقق نیافتن هیچ نتیجه ای در این مذاکرات بود ، گویی وی از مرگ ˈ ژنو -2ˈ و پایان مذاکرات و در نتیجه پایان راه حل سیاسی حداقل در زمان کنونی خبر داد و البته توافق طرفین برای برگزاری دور سوم این مذاکرات بدون مشخص کردن زمان برگزاری آن تنها به خاطر این بود که به صورت رسمی شکست این مذاکرات اعلام نشود .

غربی ها در پشت پرده این مذاکرات سعی داشتند نظام حاکم بر سوریه را مسئول شکست این مذاکرات معرفی کنند و این می تواند مقدمه ای برای بازگشت به گزینه نظامی ضد سوریه باشد و البته آن ها پیش از برگزاری این کنفرانس در حال فراهم کردن مقدمات عملی و رسانه ای برای بازگشت به گزینه نظامی ضد سوریه بودند.

این روزنامه نگار فلسطینی تبار ساکن لندن افزود : نشانه ها و دلایلی وجود دارد که احتمال بازگشت به گزینه نظامی ضد سوریه به صورت جزئی یا کلی را در هفته ها یا ماه های آینده تقویت می کند :

نخست : دیدار روز جمعه گذشته پادشاه اردن با باراک اوباما رییس جمهوری آمریکا در کاخ سفید .یکی از محورهای مذاکرات طرفین طی این دیدار پرونده سوریه بود و رییس جمهوری آمریکا نیز طی این دیدار تاکید کرد که باید گام های مستحکمی برای اعمال فشار بر نظام سوریه برداشت تا این نظام راه حل سیاسی را برای حل بحران موجود بپذیرد .

دوم : درخواست ˈ رابرت فورد ˈ سفیر آمریکا و مسئول پرونده سوریه در دولت آمریکا از هیات ائتلاف معارضان سوری طی دیدار دو روز پیش برای پرآشوب کردن جبهه جنوبی یعنی منطقه ˈدرعا ˈو گشودن جبهه های جنگ بسیار سخت ضد نظام حاکم بر سوریه .

همه می دانند که اردن درگاه این جبهه و کلید اصلی این منطقه است و این می تواند دلیل دیدار پادشاه اردن با اوباما و همچنین دادن یک میلیارد کمک به اردن از سوی آمریکا باشد .

سوم : روزنامه آمریکایی ˈ وال استریت ژورنال ˈروز شنبه از تصمیم عربستان برای دادن موشک های دوش پرتاب ضد هواپیما به معارضان سوری برای تغییر معادلات در جبهه های جنگ به نفع معارضان سوری خبر داد .

چهارم :معاون وزیر امور خارجه آمریکا در دیدار با هیات ائتلاف معارضان سوری اعلام کرد که آمریکا طرح ب نیز در مورد سوریه دارد که اگر مذاکرات ژنو -2 با شکست مواجه شود ، این طرح فورا اجرایی می شود .

پنجم :محافل دولتی روسی به صورت غیر رسمی خبرهایی از آمادگی نظامی آمریکا وفرانسه برای دخالت نظامی در سوریه و متوقف کردن پیشروی های ارتش سوریه به ویژه در منطقه ˈ القلمون ˈ دادند و اعلام کردند این آمادگی ها شامل حملات هوایی به نیروهای سوری و مجهز کردن گردان های معارضان سوری به سلاح های بسیار پیشرفته است .

دولت آمریکا و متحدان اروپایی و عرب آن به دلیل اینکه روسیه قطعنامه های ضد سوریه را در شورای امنیت وتو می کند ،نمی تواند قطعنامه ای ضد سوریه صادر کند و آن را به مانع تراشی در مسیر تلاش های سیاسی برای یافتن راه حلی برای بحران موجود متهم کند اما بعید نیست که آن ها شکست کنفرانس ژنو-2 را دستمایه قرار داده و نظام سوریه را مسئول این شسکت بدانند و با این بهانه در آینده اقدام به دخالت نظامی در سوریه بکنند و البته این مساله از قبل قابل پیش بینی بود .

اگر این ها اقدام به دخالت نظامی در سوریه کنند ، این دخالت نظامی مانند لیبی ، عراق و افغانستان گسترده نخواهد بود بلکه محدود و به هدف اعمال فشار بر نظام سوریه برای پذیرفتن و گردن نهادن به شرایط معارضان سوری در کنفرانس ژنو1 و 2 خواهد بود یعنی اینکه نظام سوریه از قدرت کناره گیری کند و دولت انتقالی در سوریه بر سر کار آید .

حضور نزدیکترین متحدان آمریکا در منطقه در واشنگتن در این روزها یعنی پادشاه اردن از یک سو و شاهزاده ˈ محمد بن نایف ˈ وزیر کشور عربستان و عامل قدرتمند امریکا در عربستان از سوی دیگر در واشنگتن اتفاقی نیست ، اخباری به گوش می رسد که شاهزاده نایف ماموریت ها و وظایف شاهزاده ˈ بندر بن سلطان ˈ رییس دستگاه اطلاعاتی عربستان را در سوریه بر عهده و در دست گرفته است زیرا این پرونده از بندر بن سلطان گرفته شده و بیشتر اختیارات امنیتی بندر بن سلطان به وزیر کشور عربستان یعنی پسرعمویش واگذار شده است ، همچنین باید به جلسه پشت درهای بسته ˈرجب طیب اردوغان ˈنخست وزیر ترکیه با مهمانش شیخ ˈ تمیم بن حمد ال ثانی ˈ امیر قطر که در حال حاضر در ترکیه به سر می برد ، اشاره کرد .

رییس جمهوری آمریکا ماه آینده به عربستان سفر می کند تا روابط دو کشور که به دلیل پرونده سلاح های شیمایی سوریه و پرونده هسته ای ایران پرتنش شده است ، ترمیم شود و به نوعی دو کشور با هم آشتی کنند و بعید نیست که اوباما برای راضی کردن پادشاه عربستان یک هدیه به وی دهد و آن هدیه نیز ممکن است تشدید حملات نظامی ضد نظام سوریه باشد .

عطوان در ادامه نوشت : سوالی که اینجا پیش می آید این است که روسیه چه موضع گیری ای در قبال این تحولات خواهد داشت؟قطعا رییس جمهوری روسیه همه این تحولات را دنبال می کند و خوب می داند که واشنگتن به دلیل دستاوردهایی که روسیه اخیرا در منطقه و در کشورهای عربی داشته ، بسیارناراحت است و البته آخرین دستاورد روسیه ، دیدار تاریخی ارتشبد ˈ عبدالفتاح السیسی ˈ وزیر دفاع مصر و نامزد احتمالی انتخابات ریاست جمهوری این کشور و امضای قرارداد تسلیحاتی به ارزش سه میلیارد دلار میان مصر و روسیه برای تقویت ارتش مصر و قطع وابستگی به سلاح های آمریکا در این خصوص پس از 40 سال ، بوده است .

تصور نمی رود پوتین رییس جمهوری روسیه به اوباما رییس جمهوری آمریکا اجازه دهد همه این دستاوردها را از طریق درگاه بحران سوریه نابود کند .

متشنج و بحرانی کردن جبهه های جنگ در سوریه محدود به جبهه جنوبی آنگونه که رابرت فورد خواسته بود ، نخواهد بود و این ممکن است به جبهه های بزرگ دیگر در داخل سوریه و خارج آن از نظر نظامی و سیاسی کشیده شود زیرا کم کم می بینیم آتش جنگ سرد میان آمریکا و روسیه پس از 20 سال اتش بس در حال شعله ور شدن است .

ممکن است طی هفته های اینده اتفاقات ناگهانی و غیر منتظره زیادی روی دهد و ممکن است همه چیز بار دیگر به خانه اول بازگردد یعنی گزینه نظامی و قطب بندی های سیاسی و قطعا اردن در این درگیری ها نقش زیادی ایفا خواهد کرد .