!  (   K   ) چگونگی اتخاذ سیاست جنایی…

چکیده : استفاده از مواد مخدر تحت نام تابلیت (k )…

محمد اقبال محمدی

استاد "محمد اقبال محمدی" شاعر، ترانه‌سرا، هایکویست، دبیر بازنشسته و…

افغانستان؛ چهارراه قدرت و معادلات پنهان منطقه‌ای

از جغرافیای راهبردی تا کنترل حرکت، کریدورها و شبکه‌های نفوذ Wahidullah…

افغانستان؛ سرزمین فرصت‌ های ازدست‌ رفته و توطئه‌های پی‌درپی

 نویسنده: مهرالدین مشید از کودتای داوود تا بازگشت طالبان؛ افغانستان در…

سیاسي سیستم– سیاسي فعالان او ډلې

نور محمد غفوری (دریمه برخه) ۳.۳ . سیاسي فعالان او ډلې سیاسي فعالان…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری د لومړي څپرکی: سیاسي سیستم(دوهمه برخه) ۳.  د سیاسي…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (3)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...انسان تنها موجودی نیست که…

هرات؛ جغرافیایی که تاریخ را به راهبرد پیوند می‌دهد

وحیدالله نورزی بنیان‌گذار NIDA | افسر ارشد سابق ANP/ANCOP | استراتژیست…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری ځانګړتیاوې، داخلي جوړښت او د فعالیت څرنګوالی سریزه انسانان په…

مهاجرت سیاسی ایرانیان به افغانستان؛ روایت ورود، اسکان، زندگی و…

https://www.youtube.com/watch?v=4VlvDEplC-8 گفت‌وگوی سیزدهم رسانه ما با اسدالله کشمند، از رهبران حزب…

پا شیده گی وحدت!

امین الله مفکر امینی                      2026-04-11 ســالها رنج کشیــدیم ز پاشیده گی…

محمد بشیر دودیال

د ښاغلي پروفیسور استاد محمد بشیر دودیال د یو خوندور…

کتابی در خدمت ایمان یا ابزاری برای تحکیم قدرت

 نویسنده: مهرالدین مشید  از ادعای حقیقت دینی تا بهره‌برداری سیاسی و…

ادبیات مدرن، شعار " هنر برای هنر " نیست

Modernism . آرام بختیاری ادبیات مدرن؛ پیش از انقلاب و قبل از…

 اندیشهٔ روشن، قلم آگاه و رسالت روشنگری

داکتر سید احمد جهش؛ داکتر سید احمد جهش از نویسندگان و…

غوث الدین بهروز؛ شاعر خوش‌قریحه 

سخنی به قاضی غوث الدین بهروز ! صدای بیداری در…

عنایت پژوهان گردانی

 سمنگان گنجینه‌ای از انسان‌های فرهیخته دارد. عنایت پژوهان گردانی شاعر برخاسته…

د سیستمونو ډولونه (دوهمه برخه): اصلي او فرعي سیستمونه او…

نور محمد غفوری سریزه سیستمونه د جوړښت، فعالیت، موخې او له چاپېریال…

هرات؛ جغرافیایی که تاریخ را به راهبرد پیوند می‌دهد

Wahidullah Noorzai از میراث تمدنی خراسان تا ساختار اجتماعی، قدرت منطقه‌ای…

 ابتکار ملی؛ یگانه راه گذار به صلح پایدار و حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید رهایی افغانستان در کرو ساز و کار ملی،…

«
»

شرایط بد کنونی- مسبب نعمت الهی  چو از بین رفتن مفسدان جمهوری بنام شده است!

(قدرت بنیادهای فکری دولت ملت- خودآگاهی اعضای جامعه)

آمدن طالب پسا ۲۰۲۱ یا انتقال قدرت به گونه نامشروع و عدم فقر زدایی و سیر فقر اقتصادی٬ سیاسی اجتماعی بطور روزافزون و عدم برنامه مطلوب گروه حاکم٬ برای بیرون رفت بسوی مشروعیت و فقرزدایی نباید جبر تاریخ و جبر طبیعی اذعان عمومی و بدوی افکار عمومی کند.

از طرفی فراری شدن جنگ سالاران٬ تکیه داران قومی و تکنوکرات های دو پاسپورته٬ در مقدم واحب است٬ تا شکرانه آن را در حضور خدا ادعا کرد٬ و به محکمه شان هم کوشید٬ قابل یادآوری است که ماکیاولی در شهریار جمهوری را بهترین می داند ولی در صورت عدم فضلیت آن٬ جمهوری را پیشنهاد نمی کند٬ البته در دید وی مردم ایتالیا آن زمان بوده٬ که گزینه سلطنتی مستبد را٬ به منظور اینکه مردم به توسعه انسانی بر ایجاد پایداری جمهوریت برسند لازم می داند٬ و عدم این فضلیت و موجودیت جمهوری را خطرناک استنتاج می کند٬ زیرا در این حالت مردم خودشان یکی دیگر شانرا نیست می کنند.

فضیلت عبارت از خود گذری منافع خصوصی در مقابل منافع عمومی است٬ فضیلت حفظ توازن است٬ مثلا شاه امان الله خان به همه اشتباهات که داشت٬ نباید سرنگون می شد٬ و یا افکار عمومی آنقدر به وجه سازنده خود یا پختگی رسیده می بود٬ که رهبران نه٬ بل مردم از مصالحه ملی دکتر نجیب استفاده می کردند٬ همچنان انتخابات های دوره بیست ساله جمهوری که قطعا سازماندهی شده و غیر شفاف بود٬ به تمثیل جمهوری از بین به بالا٬ یعنی از انتخاب ولسوال و والی تا انتخابات نمایندگان مردم و فرد اول کشور٬ در ایجاد سیستم شفاف نهادینه می شد٬ صورت می گرفت.

دولت مردم و سیر حاکمیت ملی از حاکمیت فرد تا حاکمیت مردمی به گونه فلسفی می باید آسیب شناسی شود٬ و نباید به چند تحلیل سطحی رسانه ای دیداری اکتفا کردد. 

این فضلیت زمان بدست می آید٬ که سقراط عادت مطالعه چون خورد و نوشیدن را بهر عضو و اعضای جامعه پیشنهاد می کند٬ از آنجاییکه مولف و نویسندگان بیشمار داریم و محقق یا پژوهشگر که بیناد فکری ایحاد کند و مستلزم نسخه سقراط گردد کمتر٬ که رسالت سیر حاکمیت فردی بسوی مردمی تا حاکمیت ملی نیازمندی مسوولیت پذیری هر عضو از جامعه است٬ که از میان شان رهبرانی به منظور رهبردی اهداف مدینه فاضله اعلام موجودیت کنند. 

در نتیجه:

  •  تحلیل و تجزیه احکام صادر شده توسط طالبان٬ بایستی توسط علما صورت گیرد٬ در منبرهای روز جمعه اعلام گردد.
  • استنتاج حاکمیت قانون از حاکمیت مردم و سیر آن٬ در مولفه های مردم سالاری توسط پژوهش دانشگاهی بصورت برق آسا در جریان باشد.  
  • تتبین آزادی و آگاهی مردم در مقابل- حاکمیت جهل از مبانی فهم نادرست از دین و قوم گرایی٬ تشخیص فلسفی و تجویز کاربردی شود.

محمدآصف فقیری

پژوهشگر و نویسنده