تاًخیر در ورود شرکت های خارجی به بازار ایران
فرامرز دادرس، کارشناس اطلاعاتی
خبرگزاری فرانسه در گزارشی از تاًخیر در ورود شرکت های خارجی به بازار ایران گفتگو می کند. فرانس پرس می نویسد پس از برجام، با توجه به لغو بخشی از تحریم ها علیه ایران شرکت های خارجی که امید زیادی به سرمایه گذاری در ایران داشتند هنوز آنچنان که انتظار می رفت از حضور در ایران سرباز می زنند. با توجه به ورود صد ها، بلکه هزاران نماینده تجاری اروپایی و آسیایی تاکنون سرمایه گذاری های مهم از سوی این شرکت ها در ایران به ندرت صورت گرفته اند.
قرار داد بزرگ شرکت فرانسوی توتال در زمینه بهره برداری از گاز ایران یک موفقیت برای تهران بود. شرکت اتومبیل سازی پژو- سیتروئن در ژوئن 2016 میلادی، یک قرار داد به مبلغ چهار صد میلیون یورو با شرکت ایران خودرو منعقد کرد و از سوی دیگر یک قرار داد به مبلغ سیصد میلیون یورو نیز برای ساخت خوردو سیتروئن با شرکت ساپیا در ایران امضاء شده است.
آکور هتل، غول هتلداری فرانسوی ، هم اکنون در حال فعالیت روی ده تا پانزده پروژه ساخت هتل در ایران می باشد و امیدوار است که شمار گردشگران در ایران افزایش یابد. ایران همچنین قرار داد خرید یکصد فروند هواپیمای ایرباس 80 اروپایی و هشتاد فروند بوئینگ آمریکایی به امضاء رسانده است.
شماری موافقتنامه میان کمپانی های خارجی با ایران، بویژه در صنایع اتومبیل سازی ؛ رنو فرانسوی و هوندای کره جنوبی و در صنایع انرژی با شرکت انگلیسی- هلندی شل و گاز پروم روسیه به امضاء رسیده است.
اما یک گزارش سازمان ملل متحد که در ماه ژوئن منتشر شده بیانگر این است که سرمایه گزاری های مستقیم خارجی در ایران در سال 2016 میلادی از سطح سه میلیارد و چهارصد میلیون دلارنمی گذرد. رقمی کمتر از چهار میلیارد و هفتصد میلیون دلار در سال 2012 میلادی، در حالیکه حسن روحانی رئیس جمهور ایران امید داشت سالانه پنجاه میلیارد دلار سرمایه گذاری خارجی بتواند چرخ های اقتصاد کشور را به حرکت در آورد.
موانع موجود
مخالفت دولت آقای ترامپ با ایران و تحریم های آمریکا با توجه به شماری مشکلات درونی رژیم می توانند موانع اصلی سرمایه گذاران خارجی در ایران بشمار روند. با توجه به اینکه شماری از تحریم های بین المللی از ژانویه 2016 میلادی به لطف برجام ملغی شده اند ولی واشنگتن هنوز برای قطع برنامه های موشک های بالستیک و به دلایل دخالت ایران در بحران های منطقه ای و وضعیت حقوق بشر این کشور را زیر فشار نگهداشته است.
کنگره آمریکا همچنین یک سلسله قوانین تازه برای مجازات ایران در نظر دارد که موجب نگرانی شماری از شرکت های خارجی منجمله بانک های بین المللی شده است. شرکت های خارجی باید از همکاری با شرکت های ایرانی که در ارتباط با سپاه پاسداران رژیم می باشند خودداری کنند چون مجازات های آمریکا سپاه پاسداران را هدف قرار داده است و سپاه در اقتصاد کشور حضور فعال دارد.
شرکت های خارجی برای یافتن تضمین های بانکی به منظور پیش برد پروژه های خود در ایران با مشکلاتی از سوی بانک های بین المللی روبرو می باشند. شرکت ها برای نقل و انتقال ارز نیز نگران تهدید های آمریکا می باشند.
بجز شمشیر داموکلس آمریکایی روی سر سرمایه گذاران ، ایران به دلایل فساد، رشوه خواری و دیوان سالاری (بوروکراسی اداری) یک کشور در معرض خطر بشمار می رود و بخش بانکی آن بر پایه تحلیل های اقتصادی شکننده می باشد.
چیزی که باید منتظر آن بود
چشم ها بسوی واشنگتن دوخته شده ، جایی که پرزیدنت ترامپ باید نتیجه بازبینی سیاست آمریکا را در قبال قرارداد اتمی میان ایران، آمریکا و پنج کشور قدرتمند اعلام کند. دیگر کشور های امضاء کننده قرار داد ( روسیه، چین، فرانسه، بریتانیا و آلمان) و همچنین ایران می کوشند به قرار داد برجام پایبند بمانند ، کاری که باعث پیچیده شدن سیاست آمریکا در این باره می شود. اما واشنگتن توان آن را دارد که با اجرای مجازات ها همان کاری را بکند که با بانک فرانسوی بی- ان- پی انجام داد، یعنی بانک را به دلیل عدم رعایت قانون آمریکا به مدت سه سال در مورد سودان، کوبا و ایران محکوم به پرداخت هشت میلیارد و نهصد میلیون دلار جریمه کرد.
قرار داد گازی چهار میلیارد و هشتصد میلیون دلاری میان ایران و شرکت توتال و یک کنسرسیوم بین المللی برای بهره برداری از میدان گازی پارس جنوبی می تواند از سویی دیگر شرکت های اروپایی و آسیایی را تشویق به سرمایه گذاری در ایران بنماید.
تاکنون شرکت های نامبرده زیر وارد بازار ایران شده اند:
توتال- بوئینگ- گازپروم- شرکت نفت سلطنتی شل – پژو- سیتروئن – بانک پاری با – شرکت هوندای- رنو – گروه ایر باس- گروه آکور هتل.
چهارم ژوئیه 2017
