اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

نیهلیسم؛ محصول شکست سیاسی یا فردی؟

Nihilism. آرام بختیاری نیهلیسم یعنی پوچی، انفعال، زوال، بطالت، و فاقد هدف.  نیهلیسم…

گزیده‌ی اشعار شرمین ولی

اشعار کتاب اندوه ارغوانی یک سیب گزیده‌ی اشعار شرمین ولی مترجم: زانا کوردستانی (۱) پاییز…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت اول: مسئله فقط امیر نیست وقتی درباره طالبان صحبت می‌کنیم،…

بعد از ضربه چه می‌ماند؟

افغانستان و منطقه در عصر جنگ‌های فرسایشی Wahidullah Noorzai — Former…

دل دادن و دل بردن!

امین الله مفکر  امینی                2026-25-09 دلـــــدادن ودل بردن ودل بستن نباشد…

ایدئولوژی سایه ای سنگین برفراز اندیشه ها

 نویسنده: مهرالدین مشید              زنجیر های ناپیدای ایدئولوژی  انسان موجودی معناجو است. او…

«
»

به میمنت صد و هشتمین سالگرد انقلاب کبیر سوسیالیستی اکتبر

ا. م. شیری

هفتم نوامبر ۱۹۱۷ (۲۵ اکتبر طبق قدیم) (١۶ آبان- عقرب خورشیدی)، یک روز تاریخی به یاد ماندنی نه تنها برای خلق‌های روسیه و قلمرو اتحاد شوروی سابق، بلکه برای بشریت سر تا سر جهان است. 

سالروز انقلاب کبیر اکتبر به دو دلیل یک روز تاریخی برای کل بشریت است: اول- متفاوت از تمام انقلابات، رویدادها و حوادث تاریخی راه کاملا نوینی در پیش پای بشر گشود و نشان داد که جوامع انسانی می‌توانند در مسیری برخلاف تمامی تاریخ ماقبل خود توسعه یابند؛ دوم- آمال و آرمان‌ها، آرزوها و خواسته‌های تاریخی انسان را در بخشی از سیارۀ زمین محقق ساخت.

دولت سوسیالیستی اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی ابتدا به رهبری ولادیمیر لنین، آموزگار بزرگ پرولتاریای جهان و سپس به رهبری یوسف استالین، رفیق صادق کارگران و زحمتکشان جهان در مدت کوتاه عمر انقلاب اکتبر، فقط طی سه ‌دهه سازندگی موفق شد یک کشور نیمه‌فئودالی- نیمه‌ سرمایه‌داری را به یک ابرقدرت سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و نظامی جهانی تبدیل کند؛ به تمام نواقص و نارسائی‌های ربع اول قرن بیستم غلبه کند؛ ریشۀ بی‌کاری و بی‌سوادی را بخشکاند؛ مشکل مسکن را بطور کامل حل نماید؛ تحصیل و آموزش رایگان از مهد کودک تا عالی‌ترین مدارج تحصیلی و همچنین، طب و بهداشت رایگان از نطفه تا گور برای عموم برقرار سازد.

بموازات این‌ها، دولت سوسیالیستی اتحاد شوروی برغم تحمل خسارات و تلفات دو جنگ وحشتناک- جنگ‌های داخلی با حضور و مشارکت نظامی ١۴ کشور خارجی و جنگ جهانی دوم و در شرایط دخالت متمادی امپریالیسم و ارتجاع جهانی تا اوایل نیمۀ دوم قرن بیستم چنان دورۀ رشد سریعی را تجربه کرد که در تاریخ بشر هرگز سابقه نداشت.

در این دوره، نخستین نیروگاه برق هسته‌ای در جهان را ساخت؛ سلاح اتمی را از انحصار امپریالیسم آمریکا خارج کرد؛ اولین ماهواره را در مدار کرۀ زمین قرار داد؛ بعنوان نخستین کشور؛ فضای کیهانی را تسخیر کرد؛ برای نخستین بار از زمین به فضا سفیر فرستاد؛ هزاران کشفیات و اختراعات علمی- صنعتی ثبت کرد. 

بالاتر از همه، دولت سوسیالیستی اتحاد شوروی الهام‌بخش و حامی تمامی خلق‌ها و ملت‌های آزادیخواه، استقلال‌طلب و صلح‌دوست جهان و نیروهای پیشرو آن‌ها بود. بطوریکه در این دوره نظم استعمارکهن با الهام از اتحاد شوروی برافتاد؛ ده‌ها انقلاب ملی- دموکراتیک روی داد؛ کشورهای زیادی آزاد شدند و مسیر توسعۀ مستقل خود را در پیش گرفتند.

بزرگداشت سالگرد انقلاب کبیر سوسیالیستی اکتبر، تنها بمعنی بزرگداشت یک حادثه، یک انقلاب جهانشمول تاریخی نیست، بلکه باور، پای‌بندی و احترام به انسان و انسانیت، به حق و حقیقت، به عدالت و برابری، به راستی و درستی است.

اما برغم فهرست مختصر فوق‌، افسوس در دهۀ آخر قرن بیستم، سوسیالیسم تخریب و نابود شد و اتحاد شوروی تجزیه و از نقشۀ سیاسی جهان حذف گردید.

در مورد برچیدن نظام سوسیالیستی و حذف اتحاد شوروی در حالت کلی دو دیدگاه وجود دارد: اعتقاد اول اصرار بر این دارد که دلیل نابودی نظام سوسیالیستی و اتحاد شوروی در ناکارآمدی و نادرستی نظریۀ خود سوسیالیسم علمی نهفته است. معتقدان چنین نظر و نگاه نیز در مجموع از دو بخش تشکیل می‌شوند. بخشی از آز آن‌ها بقول معروف خودمان، «مأمورند و معذور». یعنی نمایندگان طبقات استثمارگر و حاملان نظریات مبتنی بر مالکیت خصوصی بر زمین و ابراز تولید و غیره، بویژه سرمایه‌داری، طرفداران استثمار و فقر و بندگی تولیدکنندگان تمام نعمات و نیازمندی‌های مادی و معنوی نوع بشر هستند. این گروه، عمداً دروغ می‌‌گویند؛ به جعل‌کاری دست می‌زنند؛ واقعیت‌ها و حقایق سوسیالیسم شوروی و سوسیالیسم علمی را به نفع استثمارگران و اربابان پول، عامدانه و آگاهانه تحریف می‌کنند. اما بخش دیگر این دسته، افرادی هستند ناآگاه، بی‌سواد، بی‌اطلاع، فریب‌خورده، دگم و متعصب!

اما باور دوم، با تکیه بر عقل و ادراک، خرد و انصاف، یکی دو مورد از دستاوردهای دولت سوسیالیستی، مثلاً حل معضل بی‌کاری و مسکن را در کوتاه‌ترین زمان ممکن مبنای قضاوت خود قرار می‌دهد و به این نتیجه می‌رسد که سوسیالیسم اتحاد شوروی یک آزمایش کاملاً موفق بود و اگر چه در اثر عدم توازن قوای طبقاتی در مقیاس جهانی و متأثر از آن در بُعد داخلی، برچیده شد، اما قطعاً آیندۀ بشریت است. خلاصۀ سخن اینکه، همانطور که هر موفقیتی به معنی حقانیت و درستی یک اقدام یا عمل نیست، به همین ترتیب نیز هر شکستی دال بر نادرستی و عدم حقانیت یک اقدام، عمل و ایده نمی‌تواند باشد.

در مورد موفقیت‌ها و دستاورهای بشری انقلاب کبیر سوسیالیستی اکتبر و همچنین، در بارۀ علل نابودی و تخریب سوسیالیسم و تجزیۀ اتحاد شوروی، من شخصا چند جلد کتاب و ده‌ها مقالۀ علمی تحقیقی ترجمه و تألیف کرده‌ام. کتاب‌های استالین و مسائل معاصر و دورۀ استالین به گواهی آمار و ارقام، مقالاتی مانند انقلاب کبیر سوسیالیستی اکتبر، عواقب و پیامدهای پیروزی و بر زمین افکندن آن، معماران و سرکارگران، گرامی باد سالگرد انقلاب کبیر سوسیالیستی اکتبر و تعداد پرشمار دیگر فقط نمونه‌ای از آن‌ها می‌باشد. 

در همه حال، یکصد و هشتمین سالگرد پیروزی انقلاب کبیر سوسیالیستی اکتبر بر تمام کارگران و زحمتکشان جهان، بر عموم پیروان سوسیالیسم علمی، دوستداران انسان و انسانیت، مبارزان راه عدالت و برابری انسان‌ها، جویندگان حق و حقیقت، استقلال و آزادی، صلح و امنیت جهانی مبارک باد!

١۶ آبان- عقرب ١۴٠۴ (٧ نوامبر ٢٠٢۵)