در محکومیت محاکم صحرایی اعدام‌های  فرا قانونی، فراقضایی و محاکمه…

بنام خداوند حق و عدالت هیأت اجرائیه انجمن سراسری حقوقدانان افغانستان…

هبت‌الله در موضع ایستادگی؛ مردم در محاصره فقر، انحصار و…

 نویسنده: مهرالدین مشید از وحدت در سایه امیر تا انحصار قدرت؛…

سیاست آلمان در قبال طالبان؛ واقع‌گرایی سیاسی یا ریاکاری دیپلوماتیک؟

نور محمد غفوری چرا تعامل محدود با طالبان را باید در…

۶.۴.د اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونو متقابل اغېز

نور محمد غفوری (اتمه برخه) که څه هم پورته درې اړیکې (د…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (5)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی "...انسان باید با یکی از…

افغانستان؛ از رؤیای دولت-ملت تا واقعیتِ گسست ملی

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان؛ فاصله‌ای به درازای تاریخ تا دولت-ملت تأملی بر…

در غیبت ما چه گذشت؛ ادبیات مدرن غرب

Impressionism.  آرام بختیاری ایمپرسیونیسم ادبی؛ زشتی کلان شهر، زیبایی طبیعت. ایمپرسیونیست های ادبی…

ماتریالیسم دیالکتیکی و ماتریالیسم تاریخی

(بخش۳ و پایانی) ماتریالیسم تاریخی نوشته: جوزف استالین برگردان: آمادور نویدی ۳) ماتریالیسم تاریخی اکنون…

۶. د سیاسي سیستم اړیکې له اقتصادي، ټولنیز او کلتوري…

نور محمد غفوری (اوومه برخه)  سیاسي سیستم (یا سیاسي نظام) د ټولنې…

انعکاس هستی در هستی

رسول پویان هست وخواهدبودوژرفای شدن عریان کنید دانـش و انـدیـشـه و تحـقـیـق…

افغانستان؛ جایی که خطاهای راهبردی از مرزها عبور می‌کنند

ناهم‌زمانی تصمیم‌های سیاسی، رقابت قدرت‌ها و پیامدهای امنیتی در نظم…

فریتس هابر؛ دانشمندی میان نجات زندگی و صنعتی‌کردن مرگ

بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  مقدمه تاریخ علم، تاریخ پیشرفت‌های بزرگ انسانی است؛ اما در…

که سیاست نه کوئ، سیاست به درباندې کېږي!

نور محمد غفوري یادونه: دا مقاله د لومړي ځل لپاره د…

 تونل‌های زیرزمینی، دکترین دفاعی یا گسترش زیرساخت‌های پنهان؟

 نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و گسترش شبکه‌های زیرزمینی؛ پیامدهای منطقه‌ای و…

پوهاند محمد بشیر دودیال

د نړېوال او پښتو داستاني ادبیاتو په تړاو له پوهاند…

      اسرار هوش طبیعی یا خالق طبیعت

نوشته : کریم پوپل مورخ ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ مقالهٔ علمی ـ فلسفی…

۵. د سیاسي سیستم د غبرګون او اصلاح بهیر

نور محمد غفوری  (د لومړي څپرکي، سیاسي سیستم- شپږمه برخه) سیاسي سیستم…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (4)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...عشق و نفرت گاهی به…

د سیاسي سیستم د فعالیت څرنګوالی

نور محمد غفوری (پنځمه برخه) ۴.  د سیاسي سیستم (د سیاسي نظام)…

جهان در آستانهٔ سرنوشت ساز ترین و بی ثباتی بزرگ

 نویسنده: مهرالدین مشید  آیندهٔ انسان در گرو رقابت قدرت‌ها و بحران…

«
»

مرور سطحی بر طرح سفارت امریکا که به تلویزیون طلوع داده شده است

تلویزیون طلوع یک سرخط خبری متحدالمال دارد که میگوید ( طلوع به سندی دست یافته است ) ولی نمیگوید ازکدام منبع وکدام مرجع ..این تلویزیون شبکه نشراتی سفارت امریکاست که سفارت امریکا اسناد اماده شده اش را به ان غرص نشر می سپارد تا عکس العمل مردم وسیاستگران را درقبال ان بخود معلوم سازد .

طرح سفارت امریکا بی سر وبی ته است ، خلاهای حقوقی وقانونی دران وجود دارد درحالیکه ۲۰ سال دم از قانونیت زده میشود و افغانستان بعد از اشغال را دارای قانون اساسی ودهها نوع دیگر قوانین تبلیغ میکنند .

در طرح حکومت بعدی بنام ” حکومت اسلامی تقسیم قدرت یا حکومت صلح ” نامیده شده  که پنجاه فیصد ان برای جمهوریت وپنجاه فیصد ان برای طالبان در نظر گرفته شده است .

این تقسیمبندی به نفع جمهوریت نیست وآگاهانه طرح شده است زیرا طالبان یکدست وتفکر شان خالص طالبانی است اما جانب جمهوریت متشکل از نه تنظیم جهادی ، احزاب سیاسی ، برخی افراد مستقل وبرگشتگان غرب اند که در بسا مسائل مهم ملی ومیهنی باهم در توافق نبوده اند ونمیباشند ازین جهت دست طالبان بصورت واحد ویگانه در برابر گروه های متضاد وغیر متفق جمهوریت بالاتر میباشد ومیتوانند با مانور ها ووعده ها تنظیمها واشخاص فرصت طلب را بخود جذب کنند ودر فیصله ها بیشتر از پنجاه فیصد ارارء را بدست اورند .

حکومت موقت تا رسیدن به حکومت دایمی اسلامی برهبری رئیس جمهور وصدر اعظم کار میکند واین هردو از طرف افغانهای روند صلح بر گزیده میشوند . درینجا حالت اضطرار مطرح است زیرادر قانون اساسی انتخابات  گفته شده اینکه انتخابات نفی میشود وطرفین با تفاهم همدیگر رئیس جمهور و صدراعظم را که در قانون اساسی وجود ندارد بر میگزینند عملآ قانون اساسی از انفاذ باز می ماند دررحالیکه ارگانهای ذکر شده در قانون اساسی چون پارلمان ، قضاء وجمهوریت پا بر جا مانده شامل حکومت اسلامی تقسیم قدرت میباشند .

در بند دیگر گفته شده نهادهای کلیدی مانند مالی ، امنیتی ودفاعی میان جمهوریت و طالبان تقسیم میشوند یعنی انچه در قانون اساسی جادارند . درین حالت کودتا علیه قانون اساسی صورت میگیرد وکشور عملآ در خلای قانون قرار داده میشود در حالیکه ذهنیت عام سیاستگران وتحلیلگران نیک اندیش بر حمایت از حفظ قانون اساسی متمرکز میباشد .

نقض دیگر قانون اساسی ؛ در پارلمان ۸۴ نماینده طالب جمع ۲۵۰ نماینده جمهوریت که جمله ۳۳۴ میشود ودر سناد۳۴ نماینده طالب با ۱۰۲ عضو سنا که جمله ۱۳۶ میشود علاوه میگردد اما صراحت داده نمیشود که بر بنیاد کدام پروسیجر ؟ این پارلمان بر اساس قانون اساسی تشکیل شده نمایندگان منتخب مردم دران جادارند ورود خلاف پروسیجر های قانونی وکودتایی طالبان دران یعنی چه ؟

درین طرح  جمهوریت جادارد ، جمهوریتی که بر مبنای قانون اساسی از یک پروسیجر انتخاباتی از طریق ارای مردم با قبول قطع انگشتان رای دهندگان توسط طالبان به میان امده موقف قانون اساسی هیچ معلوم نیست .

وقتی میگویند قدرت پنجاه پنجاه تقسیم میشود چرا پارلمان شامل این تقسیمبندی نیست یعنی طالبان به پارلمان ونقش ان اهمیتی قایل نیستند ودر پروسیجر های بعدی رای مردم در نظر گرفته نمیشود .

درین طرح حاکمیت عملآ بدو بخش تقسیم شده است وگفته میشود مناطق تحت حاکمیت طالبان از انها و تحت حاکمیت جمهوریت از جمهوریت . وقتی قدرت مشترک به میان می اید این چه فتنه خفته است که حاکمیت را دو گانه میسازند ؟ چرا حاکمیت مشترک  در محلات هم برقرار نگردد که جانبین باهم مشترک کار کنند ووحدت ملی وحاکمیت مشترک ملی عملی گردد تا انتخابات واحد طبق قانون واحد و حاکمیت واحد در سراسر کشور بر قرار گردد .اگر حاکمیت دو گانه در محلات عملی باشد انتخابات هم دو گانه بوده جدی ترین خطر برای سلامتی وحفظ کشور بوده میتواند .

ارگانهای جدید در طرح دیده میشود مثل شورای عالی فقه ! در حالیکه ستره محکمه وجود داشته باشد  این چه است ؟ وکدام فقه حنفی یا جعفری ؟

کمسیون امادگی برای ایجاد تدوین قانون اساسی (همین جمله نشان میدهد که متن ترجمه شده است وگرنه ایجاد تدوین چه معنی میدهد ) ، کمسیون اشتی ملی ،در حالیکه انتخابات وتقسم قدرت و مصالحه صورت گرفته باشد وآشتی بر بنیاد تقسیم قدرت باشد این کمیسیون نوعی حفظ امتیاز است برای کسانیکه دران جا دارند میباشد.

این طرح نمیتواند بصورت کل حلال مشکل بزر گی که افغانستان با ان‌روبروست باشد .باید طرح افغانی از جانب افغانها با در نظر داشت نطریات همه از جهادی تا غیر جهادی ، علماء ودانشمندان ، استادان پوهنتونها ، شخصیتهای صاحب صلاحیت و سیاسیون مستقل ، احزاب ملی ودموکرات وجامعه مدنی اماده گردیده به طرفین سپرده شود تا بحیث یک طرح ثالث مورد غور قرار گرفته تعدیل وتکمیل گردد .