چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

«
»

طالبان وملاها و روحانيون

چرا در طول ۱۴۰۰ سال ( طالبان وملاها و روحانيون)، ساينسدانها و علماي فيزيک تربيه نه کردند و شخصيت هاي سياسي وطن پرست تا حال نه داريم ، مثل که ديګر کشور ها دارند ؟

 اقوام و مليت هاي متوطن در کشور ما اکثريت مطلق بيسيواد بودند ، بيسيواد هستند  سيواد بعضي ها مربوط به جماعت خانه ها ، تکايا ، بود که از (( سفاره بغدادي ، پنج کتاب ، خواجه حافظ ، بوستان سعدي ، خلاصه ، قدري ، مونيه ، کنځ ، مستخلص و صرف مير شروع مي شد و تخته سياه و رنګ سفيد با قلم نيي ( درګي )، حسن خط روزانه از الفبا شروع و تا نوشتن خط ، تاويز ، ووجت ، برخواست ، رقعه ، عريضه ، و قواله ، رايج شد بعدا مکاتب ابتدايه به نام ،رشديه، متوسطه ظهور کرد اين کار ها تا دوران امير حبيب الله خان ادامه يافت ،۱۱۷ سال قبل تهداب مکتب حبيبيه ګذاشته شد ، ودر سال ۱۲۹۱ اولين دارالمعلمين تهداب ګذاري شد وکسان که در مساجد درس خوانده بود شامل دارالمعلمين شدن و ۶۵ نفر معلم دوره اول از دارالمعلمين فارغ شدند اکثريت معلمين مکتب حبيبيه در آن وقت هندي بودند ؟؟؟؟
ملا ها نيز در مدرسه ديوبندي هندوستان تربيه شدند و تا امروز ملا هاي مساجد اکثريت شان از سيواد کافي برخوردار نيستند و به مضامين علوم ساينسي و اجتماعي و غيره بلديت نه دارند ، خاصتا اکثريت ملا ها به نقشه ، کره زمين ، نظام شمس ، جغرافعه و تاريخ بلديت نه دارند و به نظر من که يک جلد کتاب سياسي و ناول يا شعر و بيولوژي و کميا را اصلا باز نه کرده فقط مثل اسپ ګادي به يک رشته که شريعت است ادامه داده و همين علت است که تا امروز يک (( تابليت، يک واکسين ، يک ناخن ګير ، يک برس دندان ، کريم دندان ، خلاصه هيچ چيز نه ساخته ، نه به زراعت مي فهمند ، نه به اقتصاد ،  نه به سياست ، نه به معادن ، نه به صنايع ، نه به اسلحه سازي ، به هيچ چيز نمي فهمند و همين علت است که طالب ، ملا ، آخوند ، افسران پوهنتون پاس  ، ارکانحرب ، ماستر ودکتورانت ها را نمي پذيرند و خوش نه دارند ، اما يګانه چيزي که خوش دارند نان مفت چرب ، ډالر ، سقات ، ذکات ، صدقه فطر ،سر سايه و موتر و چهار تا زن و ريش ، وحجاب زنانه، چادري ،  ))، آخر سوال من ازو عده افغانهاي ګوسفندي اين است که دنيا خاصتا حمسايه ها چطور و چرا در ظرف ۵۰ سال به اوج ترقي ، آزادي ، و تخنالوجي مدرن دست يازيدن و مردم ما از شپش و کناراب کلوخي واستنجا به کلوخ خشک نمودن خودرا خلاص نه کردند يا خودرا فارغ نه ساختن ، پايه هاي برق ، تعميرات دولتي ، مکاتب را ويران وتخريب مي نمايند وباز همه چون مثل پرنده ها و يا حيوانات غريضه دارند پشت رهبران جنايت کار جنګي و فرامين پاکستان ، ايران ، اعراب ، و اشغالګران چشم پت پشت شان روان هستند و نعره تکبير و الله اکبر قلقله کرده مي دوند فقط اين همه بد بختي ها از طرف (( چړي – آخوند – طالب – ملا – مولوي و سيد هاي هزاره است ))، که نوکران و مزدوران پاکستان – ايران – اعراب و اشغالګران شدند   ؟؟؟