آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

نیهلیسم؛ محصول شکست سیاسی یا فردی؟

Nihilism. آرام بختیاری نیهلیسم یعنی پوچی، انفعال، زوال، بطالت، و فاقد هدف.  نیهلیسم…

گزیده‌ی اشعار شرمین ولی

اشعار کتاب اندوه ارغوانی یک سیب گزیده‌ی اشعار شرمین ولی مترجم: زانا کوردستانی (۱) پاییز…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت اول: مسئله فقط امیر نیست وقتی درباره طالبان صحبت می‌کنیم،…

بعد از ضربه چه می‌ماند؟

افغانستان و منطقه در عصر جنگ‌های فرسایشی Wahidullah Noorzai — Former…

دل دادن و دل بردن!

امین الله مفکر  امینی                2026-25-09 دلـــــدادن ودل بردن ودل بستن نباشد…

ایدئولوژی سایه ای سنگین برفراز اندیشه ها

 نویسنده: مهرالدین مشید              زنجیر های ناپیدای ایدئولوژی  انسان موجودی معناجو است. او…

علم ګل سحر

له ګران علم ګل سحر سره، چې د علم او…

فاصله میان قدرت و اثر

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist…

«
»

زندگینامه اناهیتا راتبزاد



دکتور اناهیتا راتب زاد نخستین نماینده  زن در
مجلس نماینده گان و عضوبیروی سیاسی ح.د.خ.ا
و رییس سازمان دموکراتیک زنان افغانستان

دوکتور اناهیتا راتب زاد از پیش کسوتان جنبش مترقی داد خواهانه مردم و بنیان گذار سازمان دموکراتیک زنان افغاستان ،بانوی همیشه متعهد،نمادی ازاستقامت برای آزادی و رهایی زنان تحت ستم بود.این زن مبارز از میان نیم پیکر جامعه،قامت برافراشت وبا گام های استوار وآهنین درشرایط بس دشوار اجتماعی با فراز و فرود های سخت سهمگین برای یگانه عشق که عشق به مردم ومیهنش بود، به مبارزه برخاست؛ او نیم از زنده گی پربار خود را وقف والاترین هدف انسانی یعنی تلاش و مبارزه برای سعادت انسان وانسانیت به ویژه آزادی زنان کرد .                          .

.
دکتور اناهیتا راتب زاد دراکتوبرسال ۱۹۳۱درمحله ی گلدره استان /ولایت کابل دیده به جهان هستی گشود.اودرسال ۱۹۴۹، مکتب متوسطه «ملالی» را به پایان رساند ودرهمان سال شامل کورس یک ساله نرسنگی جهت آموزش پرستاری شد. 

درهمین سال با دکتوراکرام الدین کاکړ ازدواج کرد ودرسال ۱۹۴۹ باهمسر خود به ایالات متحده امریکا رفت و در آنجا شامل مکتب پزشکی درشهرمیشگن ایالات متحدۀ امریکا شد. او درسال ۱۹۵۴ باحصول سند فراغت،به کشورش برگشت.                                                                                                                         .
ازسال ۱۹۵۴- ۱۹۵۷،به عنوان مدیرمکتب نرسنگی درجنب بیمارستان زنانه شهرکابل وظیفه اجرا کرد.                                                       
درسال ۱۹۵۷ جهت ادامه تحصیل شامل دانشکده طب دانشگاه کابل در رشته طب معالجوی شد ودرسال ۱۹۶۳ درجمع نخستین گروهِ زنان افغانستان از آن دانشکده موفقانه فارغ التحصیل شد. پس از فراغت ازدانشگاه ،به عنوان استاد کافدرای بهداشت و حفظ الصحه دانشگاه طب باقی ماند. زمانی که هنوز دانش آموز دانشکده کابل بود، درجنبش زنان افغانستان درحمایت از فعالیت تبلیغاتی حکومت برای برداشتن چادری و مجازات بنیادگرایان اسلامی که از طریق خشونت علنی می کوشیدند مانع این کارشوند، شرکت کرد.

دکتوراناهیتا راتب بارنخست بایک گروه ازدانشجویان،چادری هاراازسربرداشتندوازدانشگاه کابل تاکارته چهاروازآن جابه خانه های شان رفتند.بعدازآن روزچادری نپوشیدنداین عمل جسورانه شان تاثیر زیادی دردانشگاه کابل داشت وهرهفته کمیت دختران بی چادری بیشتروبیشتر می گردید.
دکتور راتب درهمان سال های دانشگاهی وارد یکی ازحلقات مخفی چپ انقلابی گردید و درامورسیاسی فعالانه سهم گرفت.اودرسال ۱۳۴۴،ازجانب یکی ازنواحی شهرکابل به عنوان نماینده مجلس دردوره دوازدهم برگزیده شد.درمجالس پارلمان اوصفت درخشان سخن وری خود را تبارز داد.

باواردشدنش درفرکسیون چپ دموکراتیک پارلمان وانتقادشدیدش ازمبانی قرون وسطایی درکشور،موجب نفرت محافل محافظه کارمذهبی شد. 

درنومبرسال ۱۹۶۶ اوهمراه باببرک کارمل،نوراحمد نوروشماری دیگری ازنماینده های دارای اندیشه های دموکراتیک درداخل پارلمان مورد ضرب وشتم قرارگرفتند.                                                                .
اناهیتاراتب زاد،تحت رهبری حزب دموکراتیک خلق افغانستان، در سال۱۳۴۴برای نخستین بارسازمان دموکراتیک زنان افغانستان را بنیاد گذاشت،سازمان دموکراتيک زنان افغانستان، درتحت رهبری دکتور راتب زاد،به سنگر پيکار ومقاومت وطنپرستانه زنان، به مکتب جرأت و شهامت سياسی زنان، به مکتب آموزش آموزه های اجتماعی وفرهنگی، به مقصد بيداری سياسی و رشدآگاهی اجتماعی زنان، به کانون وفاداری به آرمانهای دادخواهانه وحق طلبانه ،مادران و دختران ميهن و زيستن درصلح وترقی وهم پيوندی بازنان آزادي خواه ی سراسر جهان، مبدل گرديد.

جلب و کشاندن هزاران زن در تظاهرات و میتینگ های که درسال ۱۹۷۸دررابطه باشهادت میراکبرخیبر،انقلابی برجسته ومشهور،درشهرکابل برگزارشده بود،اززمره خدمات برجسته اومی باشد. به ابتکاراو وهمراهانش،به تاریخ ۸ مارچ ۱۳۴۶،برای نخستین باردرتاریخ افغانستان از روز جهانی زن تجلیل به عمل آمد.  

دکتور راتب زاد درتجليل وبزرگداشت ازرويدادهای تاريخی،ازجمله هشتم مارچ روزبين المللی
زن و روز مادرنقش ماندگاری ازخودبرجاگذاشت.                                                                    .
ازهشتم مارچ همه ساله ازسویی سازمان دموکراتيک زنان افغانستان وبااشتراک فعال هزاران تن اززنان ودختران آگاه کشوردرشهرکابل وسراسرکشورتجليل به عمل می آمد. دکتور اناهیتا راتبزاد درجولای سال ۱۹۷۷، به عضویت کمیته مرکزی ح.د.خ.ا.برگزیده شد.

درشب ۲۵ بر ۲۶ اپریل او یکجابا دیگر رهبران ح.د.خ.ا.به وسیله رژیم محمد داوود زندانی گردید. پس ازسرنگونی داوود به وسیله حفیظ اله امین،به عنوان عضو شورای انقلابی جمهوری دموکراتیک افغانستان و وزیراموراجتماعی برگزیده شد.                        

درآغاز ماه جولای سال ۱۹۷۸،ازترکیب حکومت خارج و به عنوان سفیر به یوگوسلاویا فرستاده شد،به زودی او متهم به شرکت در یک توطئه ضد حکومتی گردیده وازپُست سفارت برکنار وهمزمان ازعضویت کمیته مرکزی حزب به شکل غیرقانونی اخراج شد.
الی دسمبر ۱۹۷۹همراه باخانواده خودبه صفت پناهنده سیاسی دریوگوسلاویا زنده گی
می کرد.

درجنوری سال ۱۹۸۰، باروی کارآمدن رهبری جدید،در رأس آن ببرک کارمل،اوبه عضویت بیروی سیاسی کمیته مرکزی ح.د.خ.ا. و شورای انقلابی ج.د.ا. انتخاب و پُست وزارت معارف رااشغال نمود. همزمان او دوباره در راس سازمان دموکراتیک زنان افغانستان و همچنان انجمن دوستی افغان- شوروی وسازمان صلح، همبسته گی ودوستی افغانستان قرار گرفت.ازنومبر سال ۱۹۸۰،به مثابه عضو بیروی سیاسی،موظف شد تا وزارتخانه های اطلاعات وکلتور،تحصیلات عالی ومتوسطه مسلکی وصحت عامه رارسیده گی ونظارت نماید.درجون ۱۹۸۱دکتورراتب زادوظایف حکومتی راکنارگذاشت گذاشت. وبه عضویت هیئت رییسه شورای انقلابی ج.د.ا.درآمد.درسال های ۸۰ او درحلقات مترقی اجتماعی جهان به عنوان یک شخصیت فعال یونسکو،شورای جهانی صلح وسازمان همبسته گی مردمان آسیاوافریقا شهرت وسیع به دست آورد. 

دکتور اناهیتا راتب زاد سهم قابل ملاحظه را درسازماندهی بسیاری ازهمایش های بین المللی که در کابل تحت حمایت ازشورای جهانی صلح وسازمان همبسته گی مردمان آسیا وافریقا برگزار می گردید، ادا نمود.

سازمان دموکراتیک زنان افغانستان پس از پلینوم ۱۸ کمیته مرکزی ح.د.خ.ا،نام جدیدی شورای سراسری زنان افغانستان را به خودگرفت.در این اثنادکتوراناهیتاراتب زاد (درجولای سال ۱۹۸۶) از رهبری سازمان دموکراتیک زنان افغانستان سبکدوش شده بود.  

            
باتعویض رهبری وحوادث پلینوم ۱۸ کمیته مرکزی ح.د.خ.ا.دکتوراناهیتا راتبزاد یکبار دیگردرپشتیبانی وحمایت ازببرک کارمل قرار گرفت.

در نتیجه درجون ۱۹۸۷ پلینوم کمیته مرکزی ح.د.خ.ا.عضویت اش را در بیروی سیاسی کمیته مرکزی ح.د.خ.ا. متوقف کرد و تاخزان سال ۱۹۸۷،او از کلِ پُست های حزبی و دولتی سبکدوش گردید.
دکتور اناهیتا انسان دارای فرهنگ عالی وتحصیلکرده بود، به زبان های انگلیسی، فرانسه یی و کمی روسی مسلط بود.سازمانده بسیار خوب،سخنورعالی،دارای اراده محکم و هدفمندودر رابطه بازیردستان خود بسیارسخت گیر بود. 

سر انجام اناهیتا راتب زاد به عمر ۸۴ سالگی “درماه سپتمبر ۲۰۱۴”دریکی ازدرمانگاه های کشورآلمان به جاودانه گی پیوست وپیکرش را به افغانستان انتقال دادند و درآنجا با مراسم خاص به خاک سپردند.   

.
  روان شان شاد و رهروان شان فعال و پر تحرک باد!                                

شیرین نظیری