مکر دشمن

  نوشته نذیر ظفر با مکـــــر خصم ، یار ز پیشم…

نویسنده ی متعهد نمادی از شهریاری و شکوهی از اقتدار…

نویسنده: مهرالدین مشید تعهد در قلمرو  ادبیات و رسالت ملی و…

اهداف حزب!

امین الله مفکر امینی      2024-12-04! اهـــــدافِ حــزبم بـــودست صلح وصفا ی مــردم…

پسا ۷ و ۸ ثور٬ در غایت عمل وحدت دارند!

در نخست٬ دین ماتریالیستی یا اسلام سیاسی را٬ بدانیم٬ که…

نگرانی ملاهبت الله از به صدا درآمدن آجیر فروریزی کاخ…

نویسنده: مهرالدین مشید پیام امیر الغایبین و فرار او از مرگ؛…

مدارای خرد

رسول پویان عصا برجان انسان مار زهرآگین شده امروز کهن افسانۀ کین،…

افراطیت و تروریسم زنجیره ای از توطیه های بی پایان

نویسنده: مهرالدین مشید تهاجم شوروی به افغانستان و به صدا درآمدن…

عید غریبان

عید است رسم غصه ز دلها نچکاندیم درد و غم و…

محبت، شماره یکم، سال ۲۷م

شماره جدید محبت نشر شد. پیشکش تان باد!

روشنفکر از نظر رفقا و تعریف ما زحمتکشان سابق

Intellektualismus. آرام بختیاری روشنفکر،- یک روشنگر منتقد و عدالتخواه دمکرات مردمی آرامانگرا -…

پیام تبریکی  

بسم‌الله الرحمن الرحیم اجماع بزرگ ملی افغانستان به مناسبت حلول عید سعید…

عید خونین

رسول پویان جهان با نـقـشۀ اهـریمنی گـردیـده پـر دعوا چه داد و…

بازی های ژیوپولیتیکی یا دشنه های آخته بر گلوی مردم…

نویسنده: مهرالدین مشید بازی های سیاسی در جغرافیای افتاده زیر پاشنه…

ادریس علی

آقای "ادریس علی"، (به کُردی: ئیدریس عەلی) شاعر و نویسنده‌ی…

گزیده‌ای از مقالهٔ «هدف دوگانهٔ اکوسوسیالیسم دموکراتیک»

نویسنده: جیسون هی‎کل ــ با گذشت بیش از دو دهه از…

مثلث خبیثه ی استخباراتی ایکه افغانستان را به کام آتش…

نویسنده: مهرالدین مشید اقنوم سه گانه ی شرارت در نمادی از…

اعلام دشمنی با زنان؛ زیر پرسش بردن اسلام و یا…

نویسنده: مهرالدین مشید رهبر طالبان از غیبت تا حضور و اعلان…

ګوند، ائتلاف او خوځښت

نور محمد غفوری  په ټولنیزو فعالیتونو کې د ګډون وسیلې   د سیاسي…

از روزی می‌ترسم 

از روزی می‌ترسم  که سرم را بر روی سینه‌ات بگذارم و تپش…

چرا نجیب بارور را شماتت و تقبیح نماییم ؟

                 نوشته ی : اسماعیل فروغی           به…

«
»

دررثای شخصیت بزرگ علمی وملی افغانستان

میرعبدالواحد سادات


دریغا می برد امواج ایام
بزرگان را زما آرام ، آرام
درین هفته یکی از غنایم معنوی افغانستان در جلای وطن با کوله بار بار  معرفت و علم ، حاصل  حدود هشتاد سال پژوهش و تدقیق بقول خرد سالار بزرگ حضرت خیام با هفت هزار ساله گان همسفر گردیدو به جاودانه گی پیوست :
مصداق حال شان کلام رودکی سترگ است که :
از شمار دو چشم یک تن کم
وز شمار خرد هزاران بیش
هیهات و صد افسوس که :
چهره شاخص اکادیمیک ملی و بین المللی زبان شناس پیشکسوت ، تاریخ نگار ، نویسنده نستوه ، محقق نامدار وطن و یکی از بهترین مفاخر بزرگ علمی و ملی افغانستان که افزون بر زبانهای ملی و رسمی دری و پشتو به لسانهای فرانسوی  ، عربی و انگلیسی تسلط داشت ، جناب کاندید اکادیمسین شاه علی اکبر شهرستانی که حدود هشت دهه عمر پر بار شان در کار تعلیم و تعلم صرف شد ، به عمر نودوچهار سالگی در شهر لندن داعی اجل را لبیک و فامیل ، دوستان و جامعه علمی و اکادیمیک ما را سوگوار ساخت .
شهرستانی فقید فرزند برومند دره ها  و کوه پایه های هزاره جات باستان و متولد سال ( 1308 خورشیدی )قریه باغ شهرستان قدیم و ولسوالی میرامور ولایت دایکندی است . بعد از فراغت از مکتب حربیه ، شامل فاکولته ادبیات و علوم بشری گردید . استاد فقید تحصیلات فوق لسانس و بالاتر را در دو دوره در کشور فرانسه تا مقطع دوکتورا به إتمام رسانید .
میراث علمی پوهاند شهرستانی فقید بمثابه محقق مدقق امانت دار و به عنوان استاد سابقه دار و رئيس فاکولته تاريخ وادبيات پوهنتون  كابل ( 1359ـ 1366 خورشیدی ) ، كانديد اكادیمیسین فهرست قطور شامل دها کتاب و تا چهار صد مقاله پژو هشی وزین در عرصه های ادبیات ، تاریخ ، مردم شناسی ، لغت نویسی ، فرهنگ نگاری ، فولکلور و جغرافیه است که در مجله های علمی بنشر رسیده است  :
ـ پیدایش و تحول زبان فارسی ـ دری
–  ادبیات و زبان فارسی دری معاصر در افغانستان
ـ هجو در ادبیات زبان دری 
– قاموس لهجه دری هزاره‌گی
ـ تاریخ هزاره در دو جلد ( بررسی وضعیت اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و تاریخی قوم هزاره )
ـ تاریخ سلطان محمود غزنوی
ـ تاریخ مالیه در دولت غزنوی
ـ تأثیر ادب فارسی در ادبیات فرانسه
ـ مقایسه نحو در زبانهای دری و فرانسوی
ـ مقایسیه نقد در زبانهای فارسی و فرانسوی
ـ چگونه ترجمه باید کرد؟ (اصول ترجمه )
ـ تحقیق در فولکولور
ـ دستور زبان عربی
ـ مقارنه ادبیان تمثیلی
ـ …
این شخصیت فرزانه ، طی سالیان طولانی تدریس و فعالیت علمی مصدر خدمات شایان بوطن و مردم گردیده و هزاران جوان کشور را تربیه و کدر های متخصص را رهنمایی نموده است .
نسل جوان أفغانستان باید با پدران معنوی شان آشنا باشند و با فرا گیری از اندوخته های علمی و تجارب آنان چون شمع  در پی کسب علم و معرفت باشند . یکی از مصایب جنگ در کشور ما این است که نسل  جوان تاچشم گشوده و تا جوانی و أحوال نا  هنجار کنونی در ماحول خود اربابان جهالت ، رنگ فروشان و تاجران قوم و دین را دیده است . بدینرویکی از ابعاد مبرم روشنگری در روزگار نازنین ! کنونی و درین کسوف تاریخ که بقول ویکتور هوگو به « خیانت عصای پادشاهی میدهند » معرفی قافله سالاران خرد و معرقت به نسل جوان است . با کمال مباهات زندگی ساده ، کار ، مبارزه و تلاش زنده یاد استاد شهرستانی ، بارز ترین شاخص و مثال رهنما به نسل جوان است .
پوهاند شهرستانی فقید افزون بر وجاهت علمی و مقام بلند اکادیمیک ، در جمع مبارزان و دادخواهان وبا سابقه حضوردر جنبش معروف محصلان و مشروطیت سوم افغانستان می باشد که در اوج جنبش محصلان به « جرم » خواندن مقاله  انتقادی و دادخواهانه به مدت یکسال از تحصیل محروم و از چوکات نظامی و وزارت دفاع طرد گردید .
زنده یاد شهرستانی از چهره های خوشنام و متعادل سیاسی و دولتی  که در دهه شصت خورسیدی با حفظ مقام ریاست فاکولته ادبیات پوهنتون کابل در أواخر سال ( 1364 خورشیدی ) و در زمان ببرک کارمل فقید که از قبل و زمان  جنبش محصلان با هم و حشر و نشر داشتند ، عضویت هیات  ریسه شورای انقلابی  رااحراز نمود و در همانسال بحیث عضو کمیسیون تسوید  قانون اساسی نیز تعین گردید . پوهاند شهرستانی فقید درجمع شخصیت های علمی بلند مرتبت همانند ، کاندید اکادیمیسین نومیالی فقید، اکادیمیسین اعتمادی فقید ، قانونپوه عبقری ، قانونپوه صافی ، ، اکادیمیسین سرابی  ، کاندید  اکادیمیسین سیستانی بمثابه شخصیت های مستقل ، وطندوست  و منور بسیار با مسؤلیت نظرات ارزشمند خود را با جزئیات و تا کامه و نقطه با ما در کمیته تسوید قانون اساسی مطرح می نمودند . پوهاند شهرستانی فقید همچنان در جمع بزرگان ورجاوند ، اکادیمیسین دوکتور جاوید ، استاد باختری فقید ، زریاب فقید ، کاندیداکادیمیسین  الهام فقید و چند بزرگوار دیگر متن نهای قانون اساسی را ویرایش نمودند . شهرستانی زنده یاد بعد از ایجاد پارلمان کشور و در زمان داکتر نجیب اله شهید عضو مجلس سنآ ( مشرانو جرگه ) و در سمت معاون ان مجلس انتخاب گردید . 
شهرستانی فقید همیشه و طی سالیان حضور در دولت و پارلمان همچون شاخ پر میوه متواضع و کماکان معلم ، محقق و رهنما بود . از خصایل والای شخصی  او پاسداری و رعایت حق آشنایی است . بی انصافی است اگر  از الطاف و مهربانی که بر من روا میداشتند ، یادهانی نه کنم . با بزرگواری و  نهایت  لطف مرا حقدارزاده خطاب مینمود و ازشروع اولین وظیفه رسمی در ریاست عمومی  محاسبات وزارت مالیه و نزد پدرم ( میر عزیزاله سادات فقید ) با نیکویی یاد  مینمود و میگفت که در آنوقت ( شروع صدارت محمد داود خان فقید ) من به خاطر اشتراک فعال در جنبش محصلان و طرد ازبخش نظامی مورد سؤ ظن قرار داشتم و اما پدرتان مرا تشویق و کاندید به بورس تحصیلی کشور فرانسه نمود که علاقمندان  زیاد و بویژه از فامیل های بلند پایه گان داشت وبا شوخی اضافه مینمود که اگر فرانسه نمی رفتم و در بازگشت استاد فاکولته نمی شدم ، به یقین که  همانند رییس ما و دردسیسه علیه ملک خان وزیر مالیه فقید مغضوب ، ماقوف و محبوس … می شدم .
به مناسبت غروب غم انگیز و رخ در نقاب کشیدن این وطنخواه  ، آزادیخواه و شاید هم  آخرین  شرکت کننده  جنبش مشروطیت سوم افغانستان و از پاسداران تنور ، ترقی ، مدرنیته و حاکمیت قانون  در جلای  وطن ، مراتب تسلیت بخانواده ارجمند شان ، جامعه علمی و دادخواهان افغانستلن تقدیم  میدارم .
روانشان شاد و یادشان گرامی و همیشه
 با حرمت