اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

نیهلیسم؛ محصول شکست سیاسی یا فردی؟

Nihilism. آرام بختیاری نیهلیسم یعنی پوچی، انفعال، زوال، بطالت، و فاقد هدف.  نیهلیسم…

گزیده‌ی اشعار شرمین ولی

اشعار کتاب اندوه ارغوانی یک سیب گزیده‌ی اشعار شرمین ولی مترجم: زانا کوردستانی (۱) پاییز…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت اول: مسئله فقط امیر نیست وقتی درباره طالبان صحبت می‌کنیم،…

بعد از ضربه چه می‌ماند؟

افغانستان و منطقه در عصر جنگ‌های فرسایشی Wahidullah Noorzai — Former…

دل دادن و دل بردن!

امین الله مفکر  امینی                2026-25-09 دلـــــدادن ودل بردن ودل بستن نباشد…

ایدئولوژی سایه ای سنگین برفراز اندیشه ها

 نویسنده: مهرالدین مشید              زنجیر های ناپیدای ایدئولوژی  انسان موجودی معناجو است. او…

«
»

افغانستان سرزمين تمام مليتها واقوام است

  آيا افغانستان سرزمين تمام مليتها واقوام است يا تنها از ( پشتون – تاجک – هزاره وازبک )، ديګران چي کند ؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟

در ازبکي يک متل است ( بير کله بير خيال )،يعني هر کله ونظرش ويا هر کله ودلش ، به کسي چي ، په چاي يي څه ؟؟؟؟

ببينيد تمام فاميل ها مجموعه از اشخاص ويا انسانهاي ناهمګون ويا انسان هاي مختلفالقواره ، مختلفالعقيده ، مختلفالسليقه ، ومختلفالجنس ، ومختلفالفاميلي ، و مختلفالمنطقه يعني  ، زن از يک فاميل ، از ديګر قريه ، از ديګر محيط ، از ديګر طرز ديد وديګر خوي وعادات ، وديګر شوق وسليقه ، از ديګر فکر و انديشه و شوهر هم به عين ترتيب ، حال شما بزرګوار ها چطور دو انسان ( مختلفل کرکتر ،مختلفلعقيده ، مختلفلذايقه ، مختلفلشوق و علاقه ، مختلفل لباس ، مختلفل جنس و جلد و شکل را باهم در يک بستر زير يک کمپل يا لحاف جاي مي دهيد  ، يکجا ، بالا و پايين ، زبان به زبان ، لب به لب ، دهان به دهان ، بغل در بغل مي سازيد )، ؟؟؟؟ که اصلا يکديګر خودرا در اولين تماس ويا اولين بر خورد بد مي بيند ويا ازش بدش مي ايد ، به خاطر برخورد زشت اين ويا ان طرف ، به خاطر عدم رعايت نظافت و پاکي ، بوي دهن ، ګنده بغل ، نسوار وياسګرت بوي ، عرق بوي وچرک بوي ، خلم بيني ويا موي بيني ويا بروت وريش چتل و سالها ناششته ، و يا استعمال عطر مرده وغيره ؟؟؟؟؟؟

اجتماع ما به اين شکل فاميل ساخته يا فاميل تشکيل داده ، حال اګر موضوع سيواد و تحصيل ، ماموريت وکار ، شغل وحرفه را درين چوکات اضافه کنيد و زندګي بدوي و ابتدايي محلي قريه و قشلاق و محله را مدنظر بګيريم که حاکميت و قدرت ، سخن ګفتن ، تبليغ و نصايح ، تنبه کردن وجزادادن به دست ملا امام قريه و ملک قريه و يا چند زميندار و يا فيودال ريش سفيد شکم کته سودخوار باشد ، اين زندګي که در ان “” برق ، آب ګرم ، حمام وتشناب وشاور وکمود درک نه دارند و کناراب کلوخي است و اب ګرم غسل کردن نيست ، داش و يخچال نيست ، شپش هم در وجود هرکدام فراوان است ، دستان وپاها ترقيده و کالاي ژنده و پينه پينه ، پا برهنه ، ناخن رسيده ، راديو ، تلويزيون وکمپيوټر وآي پد و موبايل و انتر نيت نيست ، بايد فقط و فقط محل تدوير مجالس ومفاهمه ومذاکره مسجد شريف يا تکيه خانه باشد که بالاي کاه شالي مرد وطفل خورد وکلان مي شيند وبه سخنان و تبليغات راست ودروغ وغير علمي ملا ګوش مي دهد ، اين زندګي  دوزخ نيست زندګي قرون اوسطي و قرن سنګ نيست ؟؟؟؟؟؟؟

از خلقت زمين يا کره ماه ۴،۵ مليارد سال مي ګذرد ، از پيدايش ناندرتالها يا انسانهاي ابتدايي  به حساب تاريخ نويسان ۵۰،۰۰۰ سال قبل در اندونيزيا پوسيل انسان مانند ناندرتال پيدا شده ، درين زما اديان ومذاهب به زعم هر طايفه و قبيله دين ومذهبي ظهور کرده است که تخمينا در جهان تخمينا ۴۳۰۰ اديان موجود است که هر کدام شان طريقت ، اصول ، پرنسيب ها و اشکال مختلف دارد و به خاطر اهداف معين ومشخص ظهور کرده است ، از جمله دين اسلام است که به نام دين صلحه و دين اخوت و برادري ثبت شده است ، متاسفانه مبلغين و علم برداران شان اين دين را بر ضد انسان وبه خاطر عقب ماني و تحقير و توحين انسان ها خاصتا خود مسلمان ها استعمال کردند در افغانستان شما بايد به سخنان من باور کنيد که در ۴۰ سال واپسين دين داران اين تيکه داران و فرمانروايان اسلام از دين اسلام در افغانستان دين ( ترور – دين سر بريدن – دين سنګ سارکردن – دين به اتش زدن – دين زير موتر ساختن – دين چوب زدن ودره زدن – دين لغت وبکس زدن – دين تک حزبي فقط اسلامي به ديګر احزاب و سازمان ها اجازه داده نمي شود که در واقعيت سبب برخورد ها ، مناقشات و جنګ هاي فيزيکي مي شود و عين کار است که دو مرد وزن بيدون توافق باهم ازدواج مي کند – ودين ريش وموي دراز ماندن تعريف وډيکتي نموده است )، چرا چړي ، آخوند ، طالب ، ملا ، مولوي ، سيد هزاره در مساجد وتکيه خانه ها به مردم در وقت جماعت بر ضد کمونست ها ( خلقي و پرچمي ، سازايي و ماويست ها )، تبليغات ضد مي کند و نمي ګذارند که نظريات شان چاپ و در مجالس تبليغ نمايند ، هيچ کدام شان حق نه دارند مانع ومخالف عقايد ديګران شود من پيشتر چهار قوم ومليت را نام ګرفتم که قرار باشد که تنها اين ها مالکالملک هستند وديګران نيستند طرح و تصميم تان غلط است ، همان بير کله وبير خيال باشد من نمي توانم به فرمايش شما نان بخورم زيرا شما تکليف مريضي داريد ، سوپ بي نمک مي خورين چاينکي بينمک مي خورين ، قابلي کم روغن مي خورين ومن بر عکس بايد هر کس در هر جاي که زندګي مي کند آزاد است ومانع کسي ديګر نه شود به شرط که ضررش به همسايه ويا کسي ديګر نرسد  ؟؟؟؟؟