مرکه

له ښاغلي (عبدالملک پرهیز) سره د نړېوال ادبي ښوونځی اکسپرسیونیسم…

سرمایه‌داری در لبهٔ شکست؛ اقتصاد بحران‌زده و سیاست مشت‌آهنین

نویسنده: مهرالدین مشید بحران های ساختاری نظام سرمایه داری و ظهور…

سوسیال دموکراسی؛ تمایز مفهومی، تجربهٔ تاریخی و امکان بومی‌سازی در…

نور محمد غفوری مقالهٔ را تحت عنوان (چرا نهضت جدید سوسیال‌دموکراسی…

الگوریتم څه شی دی، څه وخت، چیرته او څنګه را…

نور محمد غفوري الگوریتم د ستونزې د حل لپاره د منظمو،…

د گوند کالیزه په مناسبت‎

پتمنو خویندو او ملگرو د افغانستان دخلق دموکراتیک گوند د…

بوی نفت و خون 

رسول پویان  ز خون سرخ بشر دست ظلم گلگون است  زطرف جیحـون وکارون تا امازون است  خـدا نظـاره گـر قـتل نظـم و قـانـون است  ز بیم جنگ و تجاوز بشر جگرخون است  شرار…

چه ارزان فروختند!

امین الله مفکر امینی                        2026-22-01! چه ارزان فروختند مردمِ دانـــــای  میهن ما را…

پاسخ به سیاه‌مشق آقای انجنیر کمال بهادری (نامی بی‌هویت که…

درباره‌ی مسئولیت جمعی، نقد سیاسی و ضرورت عبور از فردمحورینوشته‌ی…

چرنیشفسکی نیکولای گاوریلوویچ

ترجمه. رحیم کاکایی پ. ا. نیکولایف.  بخش یکم نیکولای گاوریلوویچ چرنیشفسکی در ۱۲…

ټکنالوژي، سیاست او د عدالت پوښتنه

نور محمد غفوری ایا د نوې زمانې په راتګ سره ټولنیز…

وحدت به‌مثابه پراتیک تاریخی

بازخوانی تیوریک نشست شصت و یکمین سالگرد تأسیس حزب دموکراتیک…

یادنامهٔ دکتورعبدالسلام آثم

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ در روزگاری که تاریخ کشورما مشحون از رخ داد های…

بحران فقر در افغانستان: عوامل، چشم‌انداز و راهکارهای مقابله با…

افغانستان در یکی از تاریک‌ترین برهه‌های تاریخ معاصر خود بصورت…

بازسازی نیروی چپ دموکراتیک افغانستان

افغانستان در یکی از پیچیده‌ترین و بحرانی‌ترین مراحل تاریخ معاصر…

طالبان؛ گسست خشونت‌بار و تعلیق تاریخ در افغانستان

نویسنده: مهرالدین مشید حکومت ضد تاریخی طالبان؛ نمادی ازایستایی در برابر…

گزارش از جریان نشست شصت و یکمین سالگرد تاسیس ح…

           نشست شصت و یکمین سالگرد تاسیس ح د خ ا…

عقل چیست ؟

د مولانا سعید افغاني : آزاده ، ټولنیزه ،علمي ، فرهنګي  او نشراتي ارګان …

د تصوف او عرفان په تړاو مرکه‎

له ښاغلي پوهاند محمد بشیر دودیال سره، چې د علم،…

نمک شناسان!

امین الله مفکر امینی                     2026-15-01! دوستش میدارم آنــرا کزاعمــــاقی قلبی  مملو زمهــــرش دوستم بــــدارد  بسی…

رمان نیهلیستی، عرفان رفرمیستی، روشنفکر پوپولیستی

Aldous Huxely (1894- 1963) آرام بختیاری روشنفکران و فرهنگسازان در رمانهای هاکسلی. آلدوس…

«
»

ارثیه دیکتاتور !

تاریخ انتشار :18.12.2024

 hoshyaresmaeil2017@hotmail.com

حکومت اسلامی فعلی در ایران محصول دیکتاتوری زمان پهلوی رضا خان و محمد رضاپهلوی بود . اما نقش عنصر بیرونی را نمیشود نادیده گرفت . عنصر بیرونی قاعدتا هر تصمیم و قدمی را با توجه به بافت اجتماعی هر جغرافیایی میگیرد . به عراق صدام حمله مستقیم نظامی میکند ، به لیبی غیر مستقیم ، سوریه را با نیابتی ها … امام خمینی را از حجره های نمناک نجف در دهه 1970 میلادی با شتر به پاریس نبردند و با الاع به ایران …

نبودن آزادی طی دوران دیکتاتوری زمان پهلوی راه مذهبیون را هموار کرد . خاندان پهلوی خودشان از ابتدا شیفته و عاشق مزخرفات مذهبی بودند که نتوانستند مثل آتاتورک نهال سکولاریسم را بکارند تا سفت شود .

محمد رضا پهلوی در دوران بعد از کودتای 1332 تلاش کرد تا جامعه فئودال ایران را از دوگانه سوزی فئودال بورژوا بیرون بکشد و یک دست بورژوا کند . انقلاب موسوم به سفید شاه یحتمل ناخواسته همین نتیجه را دنبال میکرد . اما محمد رضاپهلوی نتوانست ، چون نمیدانست تحولات اجتماعی با تک حزبی و حاکمییت دیکتاتوری فردی محقق نمیشود .

عامل بیرونی همین تناقضات را میبیند و بدون تلف کردن وقت ساخت و ساز خودش را میکند . تاریخ ایران مثل یک پازل میماند که نقش عنصر بیرونی بخشی از پازل است سطح و فهم شعور جامعه بخش دیگر پازل که زیربناست ، بخش سیستم سیاسی حاکم هم ازهمان جامعه برآمده است .

ریشه های جامعه یا بافت اجتماعی حرف اول را میزند . ولی من شخصا به نقش عامل بیرونی بیشتر میپردازم چون آگاهانه قدم برمیدارد و اهرمهای اجرایی دستش است.

 تاثیرگذاری عامل بیرونی بدون شناخت مکفی از بافت مذهبی و فئودال جامعه ایران امکان پذیر نبود و نیست . نادیده گرفتن یک ضلح پازل یعنی فاجعه … ارثیه دیکتاتور ، فقط دیکتاتوری است . این بار ارثیه دیکتاتوری سلطنت پهلوی ، به دلیل بافت مذهبی جامعه ایران به فاشیسم مذهبی تبدیل شد .

در مقطع تعویض سیاسی در 1357 و آغاز جنگ داخلی بین نظام سیاسی حاکم و سایر گروهها ناشی از همین تناقض و ندانستن بود . انرژی متراکم سرکوب شده طی سالها دیکتاتوری سلطنت پهلوی ناگهان آزاد میشود . حالا هیچکس نمیداند تلورانس وکثرت گرایی و دموکراسی چیست ؟  بلد نیست چطور باید از این انرژی آزاد شده استفاده کند ؟ پس همه با هم تصمیم گرفتند تا با خون انرژی آزاد شده را تخلیه کنند .

 کسی از هیچ سمتی بلد نبود و نمیدانست تلورانس چیست ؟ دیکتاتورها فرصت آموزش نمیدهند . جامعه ایران تربیت شده مکتب دیکتاتوری است…

18.12.2024

اسماعیل هوشیار