اژدهای فولادی در تنگۀ هرمز
ا. م. شیری (مترجم)
مأموریت نیروی دریایی چین به هیچ وجه خودجوش نیست.
چرا ورود ناوگان دریایی چین قواعد بازی را برای آمریکا تغییر میدهد. زیرا، توازن قدرت نظامی و سیاسی در منطقه را به چالش میکشد. حضور نیروهای دریایی چین نشاندهندۀ افزایش توانایی این کشور برای عمل در فواصل دور از مرزهایش بوده و میتواند آزادی عمل آمریکا را محدود کند. همچنین این حضور پیام سیاسی مهمی دارد: چین آماده است از منافع خود نهتنها در داخل کشور، بلکه در عرصۀ بینالمللی نیز با قدرت دفاع کند. در نتیجه، آمریکا ناچار میشود در محاسبات راهبردی خود تجدیدنظر کند، منابع بیشتری اختصاص دهد و با واقعیت یک رقیب همسطحتر روبهرو شود.
مسکو، ۲۳ آوریل، فدرال پرس. توقیف کشتی ایرانی توسکا توسط ارتش آمریکا، که از چین به سمت بندر عباس در حرکت بود، نه تنها در تهران، بلکه در پکن نیز واکنش فوری برانگیخت. در حالی که مقامات ایرانی واشنگتن را به خاطر «دزدی مسلحانه» محکوم کردند و وزارت امور خارجۀ چین از هر دو طرف خواست که آتشبس را رعایت کنند، یک ناوگان دریایی چین موسوم به «اژدهای فولادی»، پیش از این به خلیج فارس رسیده بود. حضور ناوشکن تانگشان، ناوچۀ داکینگ و کشتی تدارکاتی تایهو در تنگۀ هرمز، موازنۀ قدرت را در داغترین نقطۀ خاورمیانه به طور اساسی تغییر داده است.
مسیر نفتی چین: مسیری آشنا و قوانین جدید
واسیلی دندیکین، کارشناس نظامی و کاپیتان بازنشسته، در مصاحبه با «aif.ru» توضیح داد که مأموریت نیروی دریایی چین به هیچ وجه خودجوش نیست. برای پکن، این منطقه نه محل آزمایش بازیهای ژئوپلیتیک، بلکه شاهرگ حیاتی اقتصاد این کشور است. به گفتۀ این کارشناس، چین دو کشتی جنگی و یک نفتکش را که به کشتیهای چینی سوخترسانی میکنند، اعزام کرده است. چینیها قبلاً نیز به این منطقه رفتهاند و با نیروی دریایی ایران رزمایشهای مشترک در خلیج فارس انجام دادهاند. بنابراین، با مسیر آشنا هستند. آنها امنیت نفتکشهای چینی را تضمین خواهند کرد تا از توقیف آنها، مانند کشتی ایرانی، جلوگیری شود.
دندیکین تأکید کرد که عزم چین برای محافظت از کشتیهایش ناشی از ضرورت اقتصادی است. هرگونه وقفه در تأمین منابع از خلیج فارس میتواند باعث فروپاشی صنعت چین شود. به همین دلیل است که هشدارهای دیپلماتیک جای خود را به پرچمهای جنگی یک ناوشکن و ناوچه دادهاند.
کاروان دستنیافتنی: چرا آمریکا جرأت نمیکند به «اژدها» حمله کند؟
پنتاگون که نیروهایش از نظر تعداد در منطقه برتری دارند، چگونه به حضور کشتیهای چینی در نزدیکی منطقۀ درگیری واکنش نشان خواهد داد؟ به گفتۀ دندیکین، احتمال رویارویی مستقیم نزدیک به صفر است. اعزام کشتیهای چینی بیشتر جنبۀ نمایشی دارد. قدرت دریایی چین یک واقعیت مسلم است، امری که هیچ کس، از جمله آمریکا، نمیتواند آن را انکار کند. چین کشتیهای قابل توجهی مستقر کرده است. بله، آمریکاییها از نظر تعداد نفرات برتری دارند، اما با این وجود، این کارشناس معتقد است که آنها به کشتیهای چینی به همان روشی که به کشتیهای ایرانی حمله کردند، حمله نخواهند کرد. در حالی که واشنگتن میتواند توقیف یک کشتی غیرنظامی با پرچم ایران را به عنوان «مبارزه با تخلفات» معرفی کند، حمله به یک ناوشکن یا ناوچه چینی یعنی بهانه برای جنگی که هیچ دریاسالار عاقل آمریکایی به آن متوسل نمیشود.
نمادگرایی «اژدها»: معماری امنیتی جدید در هرمز
در فرهنگ چینی، کشتیهای جنگی اغلب با اژدها- نماد سنتی قدرت، استحکام و محافظت مقایسه میشوند. ورود این «اژدهای فولادی» به تنگۀ هرمز عملاً یک «چتر» اعلام نشده، اما بسیار قابل توجه، بر فراز ارتباطات دریایی چین ایجاد میکند. حادثه با کشتی توسکا، آسیبپذیری کشتیهای غیرنظامی را در یک درگیری رو به تشدید نشان داد. اکنون، کشتیهای جنگی با محافظت از نفتکشهای چینی در تنگۀ هرمز، موازنۀ خطرات برای آمریکا به طرز چشمگیری تغییر خواهد کرد. واشنگتن با یک انتخاب روبرو است: یا حق پکن را برای تضمین امنیت انرژی خود با زور به رسمیت بشناسد یا درگیری را تشدید کند، که هیچ کس نمیتواند عواقب آن را پیشبینی کند. با توجه به سکوت در رسانهها، فعلاً گزینۀ اول انتخاب شده است.
چین پیش از این نیز خشم خود را از اقدامات ارتش آمریکا و ژاپن در نزدیکی تایوان ابراز داشته بود.
تنگه هرمز در ازای اورانیوم؟
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از اکسیوس، یک مقام آمریکایی و دو منبع آگاه دیگر گزارش دادند که ایران پیشنهادی غافلگیرکننده به آمریکا داده است. میانجیگران پاکستانی پیشنهاد جدیدی برای توافق به آمریکا ارائه دادهاند که بر اساس آن تنگۀ هرمز باز، جنگ پایان مییابد و مذاکرات هستهای به تاریخ دیگری موکول میشود.
به گزارش این پورتال، عباس عراقچی، وزیر امور خارجۀ ایران، این پیشنهاد را با همتایان پاکستانی خود مورد بحث قرار داده است. این ابتکار، تمدید آتشبس یا حل و فصل نهایی مناقشه را در نظر دارد. قرار است موضوع هستهای در مرحلۀ بعدی- پس از باز شدن تنگۀ هرمز و لغو محاصرۀ دریایی مورد بحث قرار گیرد.
یک منبع به این پورتال گفت که عراقچی به واسطههایی از پاکستان، مصر، ترکیه و قطر گفته است که ظاهراً هیچ اجماعی در درون رهبری ایران در مورد خواستههای آمریکا برای توقف غنیسازی اورانیوم و خروج آن از کشور وجود ندارد. همانطور که اکسیوس اشاره میکند، مشخص نیست که آیا آمریکا مایل به بررسی این پیشنهاد است یا خیر.
«Life.ru» پیش از این گزارش داده بود که ایران از طریق واسطهها، یک فرمول سه مرحلهای مذاکره به آمریکا ارسال کرده است. بگزارش کانال تلویزیونی المیادین، مرحلۀ اول توقف جنگ و اخذ تضمینهای کتبی از آمریکا مبنی بر اینکه نه ایران و نه لبنان دوباره مورد حمله قرار نخواهند گرفت، است. اگر آمریکاییها در این موارد را تضمین کنند، دور دوم آغاز خواهد شد: ایران برای تدوین رژیم حقوقی جدید برای تنگۀ هرمز پیشنهاد همکاری به عمان میدهد. تنها پس از تنظیم ناوبری، طرفین به مرحلۀ سوم و حساسترین نکته، به گفتگو در بارۀ برنامۀ هستهای ایران خواهند پرداخت.
برگرفته از: دزن.رو
٨ اردیبهشت- ثور ١۴٠۵
