بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

دستاوردهای خلاق چخوف، نویسنده برجسته رئالیست روسی 

برگردان. رحیم کاکایی پیشگفتار مترجم : رئالیسم بی‌رحمانه‌ی یک راوی غمگین  نویسنده ای…

لحاف مهربان کودکی

ساجده میلاد من به گذشته می اندیشم  من شب ها  در آغوش سبز…

نقش زنان مسلمان در جامعه اسلامی !

مقدمه . بی گمان یکی از مهم ترین مباحث در تبیین…

بدخشان؛ گره کور و پاشنه آشیل حاکمیت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید بدخشان؛ جرقه های بحران و احتمال خیزش تازه…

شیرۀ جان

رسول پویان شیرۀ جان ازدو چشم خون چکانم می چکد لـؤلــؤی لالا…

            و حدت خواهی 

در عاشقی ،  عشق   نمایی   نمیکنم گنج  ی  محبتیم…

فیلسوفان یهودی تبار؛ آته ایسم ناتمام،سوسیالیسم احساسی

Hermann Cohen (1842- 1918 ) آرام بختیاری هرمان کوهن؛ میان کانت و…

حماسه هایی که به بهای خیانت نخبگان به سوگواره تبدیل…

نویسنده: مهرالدین مشید روایت تراژدی ملتی که بهای جاه‌طلبی نخبگان را…

«
»

از گذشته های خونین باید درس عبرت گرفت

فرهاد

هر که ناموخت از گذشت روزگار

او نیاموزد ز هیچ آموزگار

رودکی

بتاریخ 26 دلو سال جاری سی سال از عودت قطعات محدود شوروی به شکور آبائی شان سپری میشود.  مرحوم دوکتور نجیب الله این روز را روز نجات مردم افغانستان اعلان کرده بود.

گروهای مسلط در کشور در حالیکه بدون ده ها بادیگارد چندین موتر تعقیبی جرأت گردش را در شهرها از جمله شهر کابل نداشته شهرها از جمله کابل را به یک شهر جنگی مبدل، از بلنداژ ها وضع مردم را نظاره و هدایات لازم میدهند. هنوز هم از ثمره خونین ویرانگری های سی سال گذشته درس عبرت نگرفته سنگ پیروزی را به سینه میزنند.

با وجودیکه تمام افغانها آزادی دوست و با عزت مخالف قوت های خارجی بوده و میباشند اما در مورد ثمره بازگشت قوت های متذکره که یکجانبه و عجولانه بدون در نظر داشت شرایط داخل منطقه و جهان صورت گرفته نظریات خویش چنین بیان داشته:

در حالیکه بخاطر عودت آخرین سرباز شوروی یازده روز مانده بود سفارتخانه های غربی بخاطر بلند بردن مورال مخالفین دولت وقت بیرق های خویش را از فراز سفارتخانه پائین کرده از سقوط دولت افغانستان برای وابسته گان خویش مژده میدادند. با نقض خشن فیصله های ژنیو که نماینده امریکا شوروی سازمان ملل متحد عملی شدن فیصله های متذکره را تضمین نموده بودند، گماشته گان آنها جنگ های خونین را در سراسر کشور آغاز نمودند. راه اندازی کودتای شهنواز تنی، جنگ جلال آباد و غیره اثبات ادعای ماست. در جنگ جلال آباد جنرال حمید گل رئیس اداره آی،اس،آی برای بی نظیر بوتو نخست وزیر پاکستان از پیروزی مخالفین مسلح و سقوط جلال آباد در 24 ساعت اطمینان داده بود.

شکست گروهای مسلح در جنگ جلال آباد بزرگترین مایه شرمساری برای عاملین آن گردید و جنرال حمید گل از وظیفه برطرف شد. شهنواز تنی بعد از شکست ننگین به باداران پاکستانی و یاران دیرینه اش پناه برد.

بعد از انجام جنایات خونین و همکاری سلاحهای پیشرفته از جمله استنگر به مخالفین بازیگران اداره آی،اس،آی پی بردند که جنگ نظامی را حل نداشته با اعزام نماینده گروهی به مسکو توانستند همکاری رئیس جمهور وقت فدراتیف روسیه را غرض قطع کمک ها به مردم و دولت افغانستان جلب و زمینه هجوم گروها را در کشور مساعد و مرحوم دوکتور نجیب الله به اساس تقاضا و فشار بینیسیوان نماینده سر منشی ملل متحد وادار به استعفا گردید. وی در آخرین صحبت خویش پیامد بازیهای متذکره را فاجعه بار خوانده افزود: مردم افغانستان در مورد کارها و تصامیم قضاوت خواهند کرد.

ازینکه کشورهای توسعه طلب بشمول امریکا و متحدین آن خواهان صلح و ثبات واقعی در کشور ما نبودند با انجام بازیها زمینه رسیدن تشنه گان قدرت و ثروت را در کشور مساعد، ثمره خونین آنرا تا امروز عملآ مردم داغدیده افغانستان می چشند.

جای تأسف است با وجود سپری شدن سی سال خونین هنوزهم بازیگران درس عبرت نگرفته زیر بهانه های مختلف به جنایات خونین ادامه داده و با تکرار بازیهای گذشته ملت افغانستان را در فضای ترس و وحشت قرار داده اند.

چند مثال از بازیهای مشابه دوران حاکمیت ح.د.خ.ا و بازیهای که فعلآ جریان دارد توسط ادارات استخباراتی راه اندازی شده بود خدمت خواننده گان گرامی یادآور میشوم.

1- ازینکه گورباچوف نظر به تعهدات با ریگن رئیس جمهور وقت امریکا نموده بود بالای بازگشت قشون سرخ شوروی پافشاری مینمود. وی در دیداری با مرحوم ببرک کارمل داشت، ببرک کارمل برایش گفت تا زمانیکه لانه های تروریزم در آنطرف خط دیورند مسدود نگردد نمیتوانید با بازگشت قطعات خویش صلح و ثبات را در افغانستان و منطقه تأمین نمائید. افزود که قشون سرخ شوروی تنها از طریق گفتگوهای مستقیم بین افغانستان و پاکستان باید مورد بحث قرار گیرد و تنها در صورتیکه پاکستان مشروعیت دولت افغانستان را از طریق چنین گفتگوها بپذیرد میتوان به آن احترام گذاشت، اما سران دولت پاکستان تاکید میکردند حاضر هستند در گفتگوهای مستقیم به جز ببرک کارمل حتی با برادرش سر و کار داشته باشند. و خواهان برطرفی ببرک کارمل بودند.

بازیگران توانستند با جلب همکاری گورباچوف زنده یاد ببرک کارمل را وادار به استعفا ، میدان را برای وابسته گان خویش هموار سازند بین حزب کمونیست اتحاد شوروی در مورد بر آمدن قوت های اتحاد شوروی نیز اختلافات وجود داشت وزارت دفاع و سازمان ک.گ.ب مخالف اتخاذ تصامیم عجولانه قوتهای شان در افغانستان بودند در مقابل گورباچوف و طرفدارانش به طرح کوتاه مدت پافشاری مینمودند.

در حال حاظر بازیگران نیز با تکرار بازیهای مشابه میخواهند یکبار دیگر کشور و مردم ما را بسوی بحرانهای خونین سوق نمایند.

ترامپ رئیس جمهور امریکا بخاطر عملی نمودن وعده هایش که در جریان کمپاین انتخاباتی به مردم امریکا داده بودمیگوید در پروسه صلح افغانستان پیشرفت های صورت گرفته در صورت عملی شدن آن قوت های امریکایی افغانستان را ترک نمایند در مقابل رئیس ارتش امریکا موجودیت قوتهای امریکایی را تا نابودی آخرین هراس افگنان در افغانستان یک نیاز  میداند. کانگرس امریکا با اکثریت آرا خروج قوت های امریکایی را از سوریه و افغانستان رد نمود.

خلیل زاد نیز از پیشرفت مذاکره با طالبان خوشبین میباشد وی میگوید: طالبان امروز طالبان بیست سال قبل نبوده در نتیجه مذاکره آنها آزادی های مردم افغانستان را زیر پا نخواهند کرد.

در مقابل محمد اشرف غنی بالای تدویر انتخابات بموقع ریاست جمهوری، شوراهای ولایتی و ولسوالی  ها تأکید نموده می افزاید: مردم افغانستان نمیخواهند پروسه زمان دوکتور نجیب الله که سازمان ملل متحد عملی شدن آنرا تضمین کرده بود دوباره تکرار شود. ایجاد دولت مؤقت را مخالف قانون اساسی و خارج از صلاحیت بازیگران میخواند.

ملک ستیز یک تن از دانشمندان یا افتخار و با اعتبار کشور جریان پروسه صلح را که بواسطه خارجی ها در مسکو، دوحه و سایر نقاط جهان راه اندازی شده یک صلح تکتیکی خوانده می افزاد تا زمانیکه صلح و ثبات واقعی با اراده مردم افغانستان صورت نگیرد یازیها صرف بمنافع کشورهای متذکره میباشد.

در حالیکه اشتراک کننده گان مسکو با نشر اعلامیه نه ماده ئی نتایج متذکره را دستاورد خوب مبخوانند در مقابل محمد اشرف غنی میگوید فیصله های متذکره صلاحیت اجرائیوی نداشته صرف روی کاغذ میباشد. می افزاید چنین فیصله ها در مکه معظمه، راولپندی و سایر نقاط جهان صورت گرفته نتایج عملی را در پی  نداشت.

دولت افغانستان شکایت را به سازمان ملل متحد از ناحیه اجازه دادن فدراتیف روسیه به طالبان که در لست سیاه نامهای شان شامل میباشند فرستاده است در جمله اشتراک کننده گان طالبان چهار تن آنها شامل لست سیاه ملل متحد میباشد.

در نهایت امر بازیهای فوق ثابت میسازند که مردم افغانستان قربانی بازیهای ریاکارانه، خصمانه و دو جانبه کشورهای توسعه طلب بوده و میباشد، زیرا که کشورهای متذکره حاضر نیستند با قبول خسارات یک گام هم به منافع کشور ما بردارند بازیهای دوران حاکمیت ح.د.خ.ا و فعلآ توسط کشورهای متذکره جریان دارد مثال خوبی میباشد.

وقت آنرسیده که نیروهای سالم اندیش آزادی دوست غرض جلوگیری از تکرار بازیهای گذشته درس عبرت گرفته بجای دلبستگی با خارجی های مردم ستیز، توسعه طلب غرض کاهش دشواریهای موجود تصامیم عاقلانه عملی و انطباقی اتخاذ نمایند زیرا که تجلیلهای فرهایشی و نمایشی درد ملت ما را دوا نکرده و زمینه گسترش بحرانهای جدید را در کشور مساعد خواهد ساخت.