افغانستان و بحران سیاست‌زدگی؛ جامعه‌ای گرفتار منازعه و محرومیت

 نویسنده: مهرالدین مشید سیاست‌زدگی در افغانستان؛ ریشه‌های ساختاری و پیامدهای انسانی سیاست…

نصیب الله سیماب

*** له پښتو ژبې او پښتني فرهنګ تکړه شاعر، ادبپوه، څېړونکی،…

دهمین جلسه گفت‌وگو با اسدالله کشتمند؛ روایت افغانستان در سال‌های…

https://www.youtube.com/watch?v=2d326hWQtcQ&t=12s دهمین جلسه گفت‌وگو با اسدالله کشتمند؛ روایت افغانستان در سال‌های…

از فرسایش دولت تا سرایت جنگ: زنجیرهٔ راهبردی بحران در…

Wahidullah Noorzai | Former Senior ANCOP/ANP Officer | Military and…

د سیستمونو ډولونه

نور محمد غفوری د سیستمونو د وېش عمده معیارونه سریزه په تېرو دوو…

سکوت پشتون‌ها در برابر طالبان؛ آتشی زیر خاکستر

 نویسنده: مهرالدین مشید تحلیلی دربارهٔ سکوت سیاسی، نارضایتی اجتماعی و امکان…

کابل چه زمانی می‌تواند ۹۹ درصد آب مورد نیاز خود…

نوشته : کریم پوپل مورخ ۲عقرب ۲۰۲۶ ** پیشنهاد کریم پوپل به…

ژورنالیست یا میکروفونِ خاموش؟

ژورنالیست واقعی نه سخنگوی قدرت، بلکه صدای مردم است؛ کسی…

فوتوریسم ادبی؛ میان توفان انقلاب و هورای فاشیسم

Futurism.   آرام بختیاری فوتوریسم؛ جنبشی ادبی هنری، آینده گرا اعتراضی، و شورشی…

انسان؛ در جست ‌وجوی خویشتن (1)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی پیشگفتار : انسان از نخستین…

انوره دو بالزاک

هغه د (۱۹)مې پېړۍ د فرانسوي ادبیاتو د مخکښانو په…

سیستم څنګه کار کوي؟

نور محمد غفوری د سیستم د فعالیت څرنګوالی - دوهمه برخه سریزه په…

طالبان، تی‌تی‌پی و چرخش به سوی هند؛ رمز یک رقابت…

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از پرسش‌های مهم و پیچیده در تحولات…

میدان، فشار و خطای پیروزی: چه زمانی هزینه به قدرت…

Wahidullah Noorzai | Noorzai International Doctrine Academy (NIDA) تز مقاله در منازعات…

سیستم څه ته وایي؟

نور محمد غفوری سریزه سیستم (System) د انسان د ژوند، طبیعت، ټولنې،…

آیا زمان همگرایی نیروهای سیاسی افغانستان فرا نرسیده است؟

 نویسنده: مهرالدین مشید از راست و چپ تا طالبان؛ ضرورت توافق…

آته ایسم؛ ضرورت انقلاب و روشنگری است؟

Atheism: خدا ناوری  آرام بختیاری 2600 سال بحث و جدل خونین؛ آته…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواریهای عصر ساسانی

(بخش۳)،علی میرفطروس -«من فرزندِ جامم؛ از آن شیر می‌نوشم  و تا روز رستاخیز،…

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

زورا سورونبایوا  شاعر، نویسنده و نمایشنامه‌نویس قرقیزی شوروی

برگردان. رحیم کاکایی زورا سورونبایوا  نخستین نویسنده زن در قیرقیزستان شوروی،…

«
»

دولته ..! ننګرهار دې ولې هير دی؟

که څه هم دولت په ننګرهار کې د داعش په خلاف د عملياتو خبره کوي خو راپورونه وايې چې داعش يو ځل بيا په ننګرهار وحشت خپور کړی دی. د راپورنو له مخې تېره ورځ زیات شمېر داعشي وسله والو د پچیراګام ولسوالۍ په پاس پچیر سیمه کې د ولسي پاڅون کوونکو پر پوستو بریدونه وکړل، ګڼ شمير زلميان، ښځې او ماشومان يې ووژل او ويل کيږي تر اوولسو ډیر کورونه يې سوځولي دي. دا لومړی ځل نه دی چې داعش په ننګرهاریانو ناتار جوړوي بلکې دوه ځلې يې له دې وړاندې هم ننګرهاری ولس د غم په ټغر کينولی دی. څو مياشتو وړاندې هم داعشي وسله والو د ننګرهار په څو ولسواليو تهاجمي بريدونه وکړل، د خلکو کورونه يې وسوځول، خلک يې له ځانونو سره برمته کړل او ډیری يې د څټ له مخې حلال کړل. همداشان تير کال هم ننګرهاری ولس د داعش د ناتار شاهد و. تير کال يې هم سپين ږيري او تور ږيري په بمونو والوزول، د خلکو کورونه يې وسوځول او ماشومان يې په منځ دوه پړکه څيري کړل.

بل پلو د ننګرهار چارواکي او خلک وايي چې يو ځل بيا په دغه ولايت کې داعش وسله والو د اسلامي خلافت په نوم خپله راډيو فعاله کړې او دا ځل پر پنځو ژبو خپرونې کوي. ولايتي چارواکي که څه هم وايي چې د دې راډيو د بيا له منځه وړو هڅې يې پيل کړې؛ خو د ولايتي شورا غړي او عام خلک وايي چې په تېر کې هم دغه راډيو له منځه وړل شوې وه؛ خو د وخت په تېرېدو بيا فعاله شوې وي. د ننګرهار د ولايتي شورا غړي اصحاب ولي مسلم خبري رسنيو ته ويلي چې د داعش راډيو نشرات بيا پيل شوي او د عامو خلکو د اذهانو د خرابولو لپاره خپل تبليغات کوي. د مسلم د معلوماتو له مخې، راډيو پر پنځو ژبو نشرات کوي چې ډېرې خپرونې يې په پښتو، ازبکې او دري ژبو دي. د ځايې اوسيدونکو په وینا د داعش راډيو په خپرونو کې تر ډېره د مذهبونو اختلافي مسايل تر بحث لاندې نيول کېږي. په ټوله کې د داعش د راډيو نشرات تر ډېره د کم عمره ځوانانو د بې لارې کولو لپاره کېږي چې له داعش ډلې سره يوځای شي.

که څه هم په تېر کې څو ځلې افغان حکومت د داعش وسله والې ډلې راډيو له منځه وړې وه؛ خو د وخت په تېرېدو يې بېرته نشرات پېل کړي وي. همداشان حکومت په تير کې د داعش د ځپلو په موخه څو ـ څو ځلي عمليات کړي دي، داعش يې ځپلی دی او له سيمو يې په شا کړي دي خو د ډیر کم وخت په تيريدو حالات بيرته لومړني حالت ته راغلي دي او داعش يې د سيمې له خلکو قيمت پرې کړی دی. د داعش ضد د دولت عمليات تر ډیره موقتي وي او له داعشه د سيمو له نيولو وروسته يادې سيمې یوازې ولس ته پريښودل کيږي. تر څنګ يې د داعش په خلا د پاڅون کوونکو ملاتړ هم نه کيږي او د داعش مقابلې ته يې په يوازې سر پريږدي. حکومت په تير کې چې د داعش پر ضد عمليات کړي دي؛ نيول شوې سيمې يې نه یوازې په یوازې سر ولس  ته پريښې دي بلکې په سيمه کې يې د داعش د احتمالي خطر د فع کولو لپاره اضافي امنيتي ځواک هم نه دی ځای پر ځای کړی. همدا دليل دی چې له اوس د دريم ځل لپاره داعش بيا هم په ننګرهار هجوم راوړی دی.

دا ځل په ننګرهار کې داعش له پخوا ډیر ناتار جوړ کړی دی. دوی په سيمه کې هر پاڅون کوونکی په پوله او پټي کې هم ګير کړي نو د څټ له مخې يې حلالوي، ځوانې ميرمنې په خطر کې دي، ځوانان په خطر کې دي، د ماشومانو راتلونکی تياره ی او آن خلک په کورونو کې هم خوندي نه دي. داعش که د هر چا پروژه ده او د هر چا لپاره جوړه شوې ده خو اوسمهال يې ټول زيان افغان ولس ته دی. د دغې پروژې قيمت افغان ولس پرې کوي او د دولت چوپتيا او ناغيړي هم د داعش پر وړاندې په ناغيړۍ دلالت کوي. همدغه مرګونې چوپتيا د دې لامل شوې ده چې ولس داسې فکر وکړي چې ګويا افغان حکومت هم په دغه پروژه کې له بهرنيانو سره شريک وي. ولس له داعشه خلاصون غواړي، ولس د سر خونديتوب غواړي او ولس له دولت نه د دغې وحشتناکې ډلې ځپل غواړي خو له بده مرغه چې دولت څو نمايشي اقدامات وکړي چې په موقت ډول د يو څه وخت لپاره د داعش خطرکم وي خو له څو وورځو وروسته حالات بيرته لومړني حالت ته راګرځي.

دا سمه ده چې اوسمهال د افغانستان په ډیری ولايتونو کې دولت له وسله والو مخالفانو  سره په جګړه بوخت دی خو دولت ته په کار ده چې نور ننګرهار هیر نه کړي. دولت بايد هرې سيمې ته پاملرنه وکړي او د هر ظالم، وحشتي او خطرناک دښمن مخه يې ونيسي. که خدای مه کړه په ننګرهار کې دا ځل داعش په بنسټيز ډول ونه ځپل شي او د احتمالي خطر د مخنيوي لپاره يې د امنيتي ځواکونو اضافي ځواک ننګرهار کې ځای پر ځای نه شي نو ډیر ژر دی چې ټول ختيځ د داعش تر کنټرول لاندې راشي او بیا به مرکزي دولت ته يې ځپل په لوړه بيه تمام شي.

لیکنه : خوشحال آصفي