طالبان، تی‌تی‌پی و چرخش به سوی هند؛ رمز یک رقابت…

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از پرسش‌های مهم و پیچیده در تحولات…

میدان، فشار و خطای پیروزی: چه زمانی هزینه به قدرت…

Wahidullah Noorzai | Noorzai International Doctrine Academy (NIDA) تز مقاله در منازعات…

سیستم څه ته وایي؟

نور محمد غفوری سریزه سیستم (System) د انسان د ژوند، طبیعت، ټولنې،…

آیا زمان همگرایی نیروهای سیاسی افغانستان فرا نرسیده است؟

 نویسنده: مهرالدین مشید از راست و چپ تا طالبان؛ ضرورت توافق…

آته ایسم؛ ضرورت انقلاب و روشنگری است؟

Atheism: خدا ناوری  آرام بختیاری 2600 سال بحث و جدل خونین؛ آته…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواریهای عصر ساسانی

(بخش۳)،علی میرفطروس -«من فرزندِ جامم؛ از آن شیر می‌نوشم  و تا روز رستاخیز،…

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

زورا سورونبایوا  شاعر، نویسنده و نمایشنامه‌نویس قرقیزی شوروی

برگردان. رحیم کاکایی زورا سورونبایوا  نخستین نویسنده زن در قیرقیزستان شوروی،…

افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

خاطرات امین الله مفکر

خاطرات اینجانت امین الله مفکر امینی شاعر و نویسنده درچـــاربــــــخش مختصرا…

افغانستان در دوراهی تاریخ؛ تداوم بحران یا گذار به حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان امروز در نقطه‌ای حساس از تاریخ معاصر…

بی تفاوتی جهان در برابر تروریزم جهادی در افغانستان!

القاعده و طالبان دو رویی یک سکه اند! جهان در برابر…

اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

«
»

نقش منفی دوستان راهبردی درکاهش مشروعیت کابل!

عبدالاحمد فیض

دوستان راهبردی کابل با شعارمبارزه با تروریزم قلمروافغانستان را آماج قرارداد،که مساعدتهای سیاسی درازمدت درراستای ایجاد ساختارها ومیکانیزم های نوین قدرت با معیارهای دموکراتیک ومردم سالار، همکاری های ما لی، فنی وتخنیکی بخاطرعمران مجدد این کشورجنگزده وویران وکمک درجهت ایجاد، تسلیح، تجهیزنیروهای دفاعی و      امنیتی کشورودوام مبارزه مشترک بمنظوربرچیدن آخرین لانه ها ومواضع گروهای تروریستی ازمؤلفه های بنیادی دوام حضورآنها درین کشوردرچهارچوب توافقات بین المللی شمرده میشود. لذا بربنیاد فکتورها ودلایل ادامه حضور به اصطلاح مشارکت راهبردی قدرتهای چندین ملیتی دول غربی درقلمروافغانستان که درعقب حصارهای قدرتمندی حقوقی نظیری توافقات استراتیژیک دویا چند جانبه وموافقتنامه امنیتی ودفاعی وغیره پناه گرفته است، افغانستان کما کان نه تنها ازاهداف نخست گروهای دهشت افگن بوده ودرمعرض شدید ترین تهاجمات تروریستی قراردارد، بلکه این کشوربمثابه فقیرترین، فاسد وبی ثبات ترین مکان جهان عملآدرفقدان دولت ونهادهای مشروع ملی وساختارهای دموکراتیک علی الرغم تراکم ظریفتها درسطوح وعرصه های مختلف بسرمیبرد چراء؟

باورم این است که دوام وگسترش وضعیت کنونی عوامل وانگیزه عدیده ای دارد که درجنب مداخله وتجاوزآشکار پاکستان درامورداخلی کشورمان درقالب سربازگیری، تسلیح وتجهیزمزدوران جنگی وفکتورهای داخلی،مسوولیت بخش بزرگی آن به نحوه عملکرد، اهداف ونیات پشت پرده دوستان جهانی کابل گره خورده است. ائتلاف غربی ازبدوی حضورمسلحانه با تمرکزجنگ درروستاهای کوهستانی شرق وجنوب شرقی کشوروبا بکارگیری هیاهوی تبلیغاتی آگنده ازخدعه وفریب درراستای برچیدن مواضع بجا مانده تشکیلات تروریستی القاعده درقلمروکشورما،با    بی مبالاتی هوشمندانه به متحد ضد تروریستی منطقوی ودوست عنعنوی خویش پاکستان که مهد گروه های دهشت افگن خوانده میشود عملأامکان داد تا این کشورحامی جنگ وبی ثباتی افغانستان با خیال راحت با کسب میلیاردها دالرمساعدتهای سخاوتمندانه واشنگتن به احیای مجدد ماشین جنگی طالبان پرداخته واین گروه که بعد ازفروپاشی وسقوط حاکمیت شان به شدت متشتت وپراگنده گردیده بود با اعطای کمک های گوناگون بیک نیروی منسجم جنگی مبدل وقادربدان گردید تا صفحه جدیدی جنگ را درحضورصدها هزازتفنگدارتا به دندان مسلح ناتوگشایش دهد.

چگونگی همکاری های اقتصادی ومالی ایالات متحده بعد ازتسلط برافغانستان نیزدرچهارچوب اهداف معین منطقوی آن کشوربگونه ای طراحی گردید که انجوها ونهاد های مالی غارتگربخش قابل توجه مساعدتهای مالی بین المللی را بلعید وبا استخدام پیمان کاران مفسید داخلی وبهره گیری ازفضای آشفته سیاسی واجتماعی داخلی ، فساد وغارتگری مالی بیک فرهنگ معمول درعمق ساختارهای جدید دولتی مبدل گردید. لذا دوستان بین المللی کابل که امروزه فساد گسترده مالی درنظام کنونی را بعنوان بزرگترین عامل دوام بحران موجود مورد نکوهش قرارمیدهد، بدون هچگونه تردیدی درنهادینه سازی یک سیستم غیرشفاف، فاسد وترویج الیگارشی لجام گسیخته مالی با پیامد های جبران ناپذیر           بعدی که همانا توسعه بحران، نابرابری های فزاینده ونقض حاکمیت قانون باشد نقش داشته است که درغیراینصورت متحدین کابل با داشتن نقش مسلط درمدیریت اوضاع بخوبی قادربودند وهستند ، که فساد مالی دربخش قابل ملاحظه ازپروژه های بازی سازی وهدررفتن منابع مالی درامورامنیتی را سد گردند.

هکذا دوستان بین المللی افغانستان ، با آگاهی دقیق ازتعارضات، تضادها وآرایش نیروها واحزاب سیاسی وهمچنان وجود اختلافات ریشه داردریک کشورجنگزده وسنتی، بی با کانه ازهمکاری صادقانه با افغاننها درایجاد یک نظام انتخاباتی مؤثرطرفه رفته وبوضوح سعی داشته است تا درکلیه انتخابات گذشته این کشوربا توسل به مداخلات جدی  درروند انتخابات به هدف بقدرت رسانیدن افراد معین وعدم همکاری درایجاد ابزارهای نظارتی ازشفافیت درین پروسه سرنوشت سازبکاهد واین امرموجب شد تا اقشارگوناگون مردم ازحق تعین زعامت ملی عملأ محروم گردند لذا انتخابات سال (۲۰۱۴) که به ایجاد یک اداره ای ائتلافی مغایرقانون اساسی برمردم افغانستان تحمیل گردید مثال بارزی درین خصوص شمرده میشود. اداره بیماری که محصول مداخله خارجی خوانده شده وعلی الرغم گذشت بیش ازسه سال تاکنون بعلت عار ضه ساختاری به ختم اختلافات داخلی واجرای تعهدات ذات البینی مبنی براصلاح نظام سیاسی ونظام انتخاباتی موفق نگردیده است، فلهذا وجود تعدد نهاد های تصمیم گیری، چند دستگی دراداره ورهبری کشوروهکذا عدم انسجام درهمه سطوح بویژه درامورامنیتی به گسترش حملات مخالفان مسلح وتوسعه حاکمیت آنها منتج گردیداست.

افزون برین، آنچکه بیش ازهمه درین اواخیر به نگرانی عمومی درنتیجه سکوت معنادارهمکاران خارجی کابل در پیوند به تشدید تهاجمات مخالفان مسلح فزونی می بخشد ، محدود شدن روزافزون حاکمیت دولت است که ازسقوط ولسوالی ها تا دست بدست شدن مراکزشهرهای بزرک را دربرمیگیرد، ریشه حاکمیت دولت درروستاها وحومه ای شهرهای بزرک درحال خشکیدن است ، داعش که پدیده غیربومی عنوان میگردید ودرشرق کشوراعلام موجودیت نمود کنون درزیرچترحمایتی حامیان معلوم الحال منطقوی وبین المللی این تشکیلات خوانخواردراکثریت قابل توجه روستاهای کشوربشدت مصروف سربازگیری بوده وقادرشده اند تا مرگبارترین وپیچیده ترین حملات تروریستی را دربرابراهداف معین با پیامدهای سنگین درهمه ولایات وبخصوص شهرکابل به ثمررسانند.

فلهذا ابقای یک ساختارعاری ازمشروعیت قانونی درقدرت، سؤاداره ورهبری، چند دستگی وتنشهای مستمردرامر تقسیم قدرت یگانه دلیل تضعیف حاکمیت وعامل توانمندیهای روزافزون جنگجویان ضد نظام نبوده بلکه این همکار ان خارجی کابل بودند که با رویکردهای فریبکارانه واهداف پشت پرده به عامل گسترش بحران وکاهش بی سابقه سطح مشروعیت نظام موجود مبدل گردیده است .