نامۀ آینشتاین دربارۀ خدا به 2،89 میلیون دلار بفروش رسید
« کلمۀ خدا برای من هیچ چیزی نیست بجز بیان و محصول ضعف انسانها»
نامۀ دست نوشتۀ آلبرت آینشتاین که فیزیکدان در آن وجود خدا را نفی کرده است در 4 دسامبر در نیویورک به 2،89 میلیون دلار (تقریباً 2،55 میلیون یورو) به وسیلۀ کریستیز[1] به مزایده گذاشته شده بود بفروش رسید.
این قیمت برای برندۀ نوبل فیزیک (1921) یک رکورد به حساب می آید. قیمت این نامه به شکل محسوسی بالاتر از گمانه زنی بین 1 و 1،5 میلیون دلار است. به گفتۀ کریستیز آخرین باری که این نامه بفروش رسید در سال 2008 بود که به قیمت 404000 دلار به یک کلکسیونر فروخته شد.
در گذشته، در مارس 2002، نامۀ آینشتاین که در سال 1939 جهت افشای طرح اتمی آلمان برای فرانکلین روزولت رئیس جمهور ایالات متحدۀ آمریکا فرستاده بود به قیمت 2،1 میلیون دلار بفروش رسید.
در نامه ای که 4 دسامبر 2018 بفروش رسید، در سال 1954 به زبان آلمانی و برای اریک گوتکیند[2] فرستاده شده، آینشتاین بزرگترین فیزیکدان سدۀ بیستم، او که فردی یهودی ست و مجبور شده بود پس از رویداد هیتلر از آلمان فرار کند همۀ اعتقادات مذهبی را نفی کرده است.
«محصول ضعف انسانها»
او این نامه را از دانشگاه پرنستون[3] در نیو جرزی پیش از مرگش در آوریل 1955 نوشته و می گوید :
« کلمۀ خدا برای من هیچ چیزی نیست بجز بیان و محصول ضعف انسانها، و کتاب مقدس گردآوری افسانه های قابل احترام ولی با وجود این کاملاً بدوی ست.»
و سپس در همین نامه که حجم آن یک صفحه و نیم را تشکیل می دهد اضافه می کند :
« هیچ تعبیری هر چند ظریف و ماهرانه باشد در این واقعیت چیزی را تغییر نمی دهد (برای من)»
در این نامه، نویسندۀ نظریۀ نسبیت که در سن 76 سالگی چشم از جهان فرو بست، برای یهودیت نیز استثنائی قائل نمی شود : « از دیدگاه من، دین یهودی مانند هر دین دیگری خرافات بدوی را بازنمائی می کند».
«و مردم یهودی که من با افتخار به طرز تفکر آن تعلق دارم و عمیقاً در آن ریشه دوانده ام هیچ مزیت خاصی نسبت به مردمان دیگر ندارد.»
آینشتاین در ادامۀ این مطلب می نویسد :
« بر اساس تجربۀ شخصی ام، آنان بهتر از گروه های انسانی دیگر نیستند، حتا اگر به دلیل فقدان قدرت در اشکال افراطی حفظ می شوند. در غیر این صورت هیچ برگزیدگی خاصی نزد آنان نمی بینم.
ترجمۀ حمید محوی
5 دسامبر 2018
[1] Christie’s
[2] Eric Gutkind فیلسوف
[3] Princeton
