سوگ استادصفدر پنجشیری استاد پوهنتون
28 سپتمبر 2021
بقلم : هو سیمگر
مهلتی بایست تا خون شیر شد «مولانا»
در سوگ استاد : صرصر تند اجل این بار قامتی را به خاگ افگند که به تعبیر سالار مغان؛ سعدی بزرگ؛ ابر و باد و مه و خورشید فلک سالها ببارند و بچرخند و بوزند و بتابند تا مگر باز چنو گلی در آب و خاک فرهنگ و ادب سرزمین سوخته مان برویاند و بزرگ و بارورش کند.
همین دیروز در میان اه و اندوه مردان و زنان زیادی ؛ پیکر شریف حضرت استاد پنجشیری بزرگ را به خاک سپردیم و با درد و دریغ فراوان او را درکنار فرزند بزرگش که هنوز گردی بر کفنش ننشسته است یکه وتنها گذاشتیم و هریک به راهی رفتیم که جز این راهی نیست . الحکم لله استاد صفدر پنجشیری از اعاظم استادان و دانشمندان معاصر مان بود ؛ او در عربیت و احاطه بر ادب کهن عربی از فرزدق و جاحظ و متنبی و سکاکی و اخفش تا محققان نامدار معاصر از طه حسین و توفیق و عقاد و هیکل تا روشنفکرانی چون نصر حامد ابوزید و علی عبدالرزاق و زکی نجیب محمود و زینب بنت شاطی و دیگران به خوبی آشنا بود و اثار برخی ازین نامداران را ترجمه تعلیق و توشیح کرده است؛ ازین میان ترجمه ” هموم المثقفین” دکتور زکی نجیب محمود از کار های چشمگیر پروفیسور پنجشیریست .. آشنایی من با جناب استاد پنجشیری به زمانی برمیگردد که من دانش آموز مبتدی فاکولته ادبیات و علوم بشری پوهنتون کابل بودم و پوهاند پنجشیری استاد برجسته زبان و ادبیات عربی ان مرکز علمی بود ؛ مزید برین استاد ریاست دیپارتمنت عربی ان موسسه علمی را به عهده داشت؛ دران اوان استاد هنوز پوهنوال بود و در همان سالها پس ازان که رساله سنگین ” برهان وجودی و سه مشکل لاهوت ” را نوشت ؛ به رتبه رفیع پوهاندی که معادل لقب پروفیسوری مراکز اکادمیک غرب است ؛ ارتقا یافت . استاد پس از آن که تحصیلات عالی اش را در الازهر مصر تمام کرد به وطن برگشت و بحیث استاد نامدار زبان و ادبیات عربی مصروف خدمت شد ؛ پس از مدتی برای ادامه تحصیل به کشور انگلستان فرستاده شد؛ استاد پنجشیری در انگلستان فلسفه های معاصر برتانوی را فراگرفت و پس از برگشت به وطن به در خواست موسسه فولبرایت امریکایی منحیث استاد مهمان به اضلاع متحده امریکا رفت . استاد پنجشیری زبان های عربی و انگلیسی را به حد اعلی میدانست و در هر دو زبان؛ کتاب ها؛ مقالات تحقیقی و ترجمه هایی از او باقیست. استاد پنجشیری پس از واقعه هفت ثور رخت سفر بست ؛ ابتدا به سفر حج رفت و چند سال نیز در اداره ” رابطه عالم اسلامیه” منحیث عضو علمی مصروف خدمت بود و سر انجام در ایالت ورجینیای امریکا در صف اواره گان کشورش رحل اقامت افگند و در همینجا چشم از جهان پوشید و به لقاوالله پیوست. استاد همواره از وضع ناهنجار وطن رنج می برد و هیچگاه کسی به یاد ندارد که استاد پنجشیری از محلی یا کسانی خاص بر اساس قرابت یا ملاحظات محیطی در دفاع ایستاده باشد ؛ او درین راستا یگانه زمان خویش بود ؛ استاد هرگز در برابر هیچ امتیازی از جاده تقوای سیاسی عدول نکرد و با هیج ظالم و زورگویی نساخت؛ حقا که جناب استاد پنجشیری کوهی از استقامت و مناعت و دریایی از مروت و سخاوت و شرف و انسانیت بود. استاد پوهاند پنجشیری سالهای زیادی در ایالت ورجینیا عضو گوینده گان انجمن های فرهنگی شام درویشان ؛خانه آینه؛ افغان اکادمی و مسجد مبارک مصطفی بودند و عده زیادی از روشنگری های فاضلانه ایشان فیض ها برده اند. از نظر کنش و منش شخصی؛ استاد شخصیتی بلورین داشت؛ او در بیان حقیقت هیج ملاحظه ای را در نظر نداشت و در اظهار حق لحظه ای برخود تردد روا نمیداشت ؛ او هرگز در برابر هیچ امتیازی سر فرو نیاورد و به هیچ وجهی شکار وسوسه مال و جاه نشد . استاد پنجشیری همانگونه که از نظر علمی شخصیتی تاثیرگزار بود و کسان زیادی از فیض درس ؛ کتاب ها ؛ مقالات و سخنرانی های شان مستفید شده اند و کار نامه زرین علمی ایشان در حافظه تاریخ دانشگاهی کشور تثبیت و ماندگار است؛ در عرصه تربیت فرزندان و اعضای خانواده نیز نفش موثری داشته اند؛ همه فرزندان استاد افراد باعلم؛ با تقوا؛ با ادب و با فرهنگ اند ؛ پسران و برادر زاده گان استاد همه اهل علم و کمال اند و نخبه ترین افراد جامعه افغانی را در اضلاع متحده امریکا تشکیل میدهند؛ من در حالیکه در برابر عظمت علمی استاد سر تعظیم فرو می ارم ؛ فقدان استاد را ضایعه جبران ناپذیری تلقی میکنم و بار دیگر مراتب تسلیت و تعزیت خویش را به همسر عزیز استاد و مادر معنوی ام بی بی حاجی جان ؛ فرزندان و برادر زاده گان با فضیلت استاد تقدیم میکنم و از افریدگار لوح و قلم برای استاد جنات نعیم و درجات عظیم میخواهم و برای بازماندگان نجیب ان بزرگمرد که بر من حق علم و نعمت و شفقت دارند؛ صبری و اجری درخور تمنا میکنم. این معروضه ناقابل را با انده کی تصرف بر سخن امام المورخین بیهقی دبیر که در سوگ سپهسالار بزرگ محمودی؛ علی قریب گفته بود؛ آذین می بندم : ” به راستی مرد چون صفدر پنجشیری نیاید و اگر اید پروفیسور پنجشیری نباشد/ الحکم لله و الیه ترجعون هو
سیمگر
